Balasagun

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Git ve: kullan, ara
Burana Kulesi

Balasagun (Arapça: بلاساغون; Farsça: بلاساغون; Çince: 八剌沙衮; Bālàshāgǔn; başka isimleri; Karabalsagun, Koz Ordu, Koz Uluş[1], Kuz Uluş), eski çağ'da Soğdiana, günümüzde Kırgızistan'da, Çu (Chui veya Chuy) (Rusça: Чу, Kırgızca: Чүй, Kazakca: Шу) Nehri vadisinde Bişkek (Kırgızca ve Rusça: Бишкек) ile Issık Gölü arasında bir şehir.

Balasagun adı Bala veya Bal ve sagun[2] iki kelimenin birleşmesinden oluştuğu sanılır.

Balasagun, Soğd'lar soyları İran'dan tahmin edilen insanlar tarafından ve Soğdca dili 11. yüzyıla kadar bu şehirde kullanılırdı.[3]. Divân-ı Lügati't-Türk'te Balasagun'a gelip yerleşmiş olan bir ulustur. Bunlar "Soğd" dandırlar. "صْغد Soğd", Buhara ile Semerkand arasındadır. Bunlar, Türk kılığını almışlar, Türk huyu ile huylanmışlardır.[4].

Orta Asya'da, bugünkü Kırgızistan sınırları içerisinde Aral Gölü'nün doğusunda yer alan ve Türgiş, Karahanlı, Kara Hıtay'ın merkezi olmuştur. Kutadgu Bilig'in yazarı Yusuf Has Hacib (يوسف خاصّ حاجب Yūsuf Khāṣṣ Ḥājib Balasağuni), 11.yüzyılda Balasagun şehrinde dünyaya geldi.[5]


Balasagun, Kaşgarlı Mahmut'un ünlü eseri Divân-ı Lügati't-Türk'de yer alan haritada Türk illerinin merkezi olarak gösterilir ve Türkistan'da bir şehir adı olarak tanımlanır, ayrıca Zanbı art (زانبى ارت) "Koçnğar başı" ile "Balasagun" arasında bir dağ geçiti.[6] bilgisi verilir.

Hicrî 531, Milâdi 1137 yılında Kara Hıtay'lı Gūr Han Balgasun'u Karahanlı'lardan ele geçirmiş, ordu kampını Çu (Ču) vadisinde kent'e yakın Ḵosun-ordu'da (anlamı, güçlü ordu) yerleştirmiştir.[7]

10. yüzyıldan Moğollar tarafından 1218 yılında işgal edilene kadar Karahıtay Hanlığının başkentliğini yaptı. Yıllar boyunca bölgenin cazibe merkezi olan şehir, bu özelliğini Moğol işgali ile kaybetmiş ve yavaş yavaş önemini yitirmiştir.

[değiştir] Notlar

  1. ^ uluş: köy (Çiğilce); uluş: halk (Türkçe Turfan yazıları I - VI)
  2. ^ sagun (سغن)"Atasagun". TDK Divanü Lugati't-Türk Veri Tabanı
  3. ^ Barthold, W. "Balāsāg̲h̲ūn or Balāsaḳūn." Encyclopaedia of Islam. Edited by: P. Bearman , Th. Bianquis , C.E. Bosworth , E. van Donzel and W.P. Heinrichs. Brill, 2008. Brill Online. UNIVERSITEITSBIBLIOTHEEK LEIDEN. 11 March 2008 <http://www.brillonline.nl/subscriber/entry?entry=islam_SIM-1131>
  4. ^ Atalay, Besim (2006). Divanü Lügati't - Türk. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi. ISBN 975-160-405-2, Cilt I, sayfa 471
  5. ^ Klein W. Das nestorianische Christentum an den Handelswegen durch Kyrgyzstan bis zum 14 Jh., Silk Road Studies III, Brepolis, 2000.
  6. ^ Atalay, Besim (2006). Divanü Lügati't - Türk. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi. ISBN 975-160-405-2, Cilt III, sayfa 441.
  7. ^ Jovaynī, tr. Boyle, I, sayfa 355; Barthold, Four Studies on the History of Central Asia, tr. V. ve T. Minorsky, Leiden, 1962, I, sayfa 102, 103

[değiştir] Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'da:
Balasagun ile ilgili çoklu ortam kategorisi bulunur.
 Kırgızistan ile ilgili bu madde bir taslaktır. İçeriğini geliştirerek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz..

Koordinatlar: 42°44′47.06″N, 75°15′1.64″E

"http://tr.wikipedia.org/wiki/Balasagun" adresinden alındı.