Aspindza Muharebesi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Aspindza Muharebesi
1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı
Erekle II of Georgia coat of arms.jpg
2.Erekle'nin hanedan arması
Tarih 20 Nisan 1770
Bölge Aspindza, Gürcistan
Sonuç Kesin[kaynak belirtilmeli] Gürcü Krallığı Zaferi
Taraflar
Gürcistan Osmanlı İmparatorluğu
Komutanlar
Erekle II
David Orbéliani
Giorgi Batonichvi
Gola Paşa
Güçler
7000 20.000
Kayıplar
tahminen 25 kişi 4.000

Gürcistan'da daha önceden Kartli ve Kahhethi adlı iki krallığı birleştirip tek devlet haline getiren II.Erekle'nin Osmanlı İmparatorluğu'na karşı kesin zafer kazandığı muharebedir.Bu savaş Besiki adlı bir gürcü yazarın "Aspindza Muharebesi" olarak tercüme edilebilecek milliyetçi bir şiirine de ilham olmuştur.

Savaş Öncesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Aspindza Muharebesi 1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı'ndan kaynaklanmaktadır

2.Erekle Gürcistan'ın iki krallığını bir araya getirip Kartli-Kahhethi adlı tek bir büyük krallık kurar.Bu krallık günümüz Gürcistan'ının kuruluşunun sembolü olarak Gürcülerce görülmektedir. 1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı esnasında Erekle Osmanlı İmparatorluğu'na karşı topraklarını genişletmek için Rusya ile ittifak kurmak ister.Rusya Osmanlı'ya karşı kafkaslarda 2.bir cephe açmak için bu ittifakı kabul eder.Çariçe Katerina, Gottlieb Heinrich Totleben[1] adlı generalini ve 1.200 kişilik bir keşif gücünü gürcü topraklarına gönderir.Gürcü kralı ve Totleben'in ordusu Osmanlı İmparatorluğu'na ikinci bir cephe açarlar.Mart 1770'de Rus ve Gürcü kuvvetleri Borjomi vadisine doğru ilerler;14 Nisan'da Sadgueri kalesi kuşatılıp alınır.Ülkenin güneyindeki Atskhouri şehri kuşatılır ancak Gottlieb Totleben ile Erekle arasında bir anlaşmazlık çıkar.Erekle Osmanlı'nın Kafkasya'da ki topraklarının merkezi Ahıska'ya kadar ilerlemek ister ancak Totleben bunu reddeder ve Atskhouri'de kalır.[2]

Muharebe[değiştir | kaynağı değiştir]

Gürcü Ordusunu komuta eden Gürcü Kralı 2.Erekle

Osmanlı'nın Ahıska valisi kuşatma altındaki Atskhouri'ye yardım amaçlı 20.000 kişilik bir askeri birlik yollar, bu birlik Rus ve Gürcü orduları üzerinde korku yaratır ve Ruslar Gürcüleri yüzüstü bırakıp 19 Nisan'da Gürcü topraklarını terk ederler.Gürcü kralı Atskhouri'den çekilir ve 1.500 kişilik Osmanlı öncü kuvvetini yanıltmak için çeşitli hamleler yapar.Bu hamlelerle Osmanlı'nın 18.000 kişilik askeri gücünü Kura Nehri'ne kadar çeker,burada Osmanlı bir köprü kurup başkent Tiflis üzerine yürümeyi ve Gürcü Krallığı'na darbe vurmayı planlamaktadır. 20 Nisan'da Osmanlı Ordusu köprüyü kurup nehri geçmeye başlamasından bir süre sonra Aghabab Eristavi ve Simon Moukhranbatoni adlı 2 subayın komutasındaki bir gürcü gücü köprüyü havaya uçurur ve orduyu ikiye böler. Köprü'yü geçen Osmanlı Ordusu askerleri ise ne olduğunu bile anlayamadan sol kanatta kralın erkek kardeşi "Giorgi Batonichvili" ve merkez kanatta 2.Erekle, sağ kanatta ise gürcü general David Orbéliani komutasıdaki gürcü ordusunun saldırısına uğrarlar,ordu kaçmaya başlar ve geride 4.000 ile 8.000 arası bir ölü ve yaralı bırakır.Ölenler arasında Osmanlı İmparatorluğu'na yardım için gelen Lezgilerin lideri Kokhta-Beladi,pek çok Osmanlı subayı ve generalide vardır.Kurtulabilenler sadece Kura Nehri'ni yüzüp geçebilen askerlerdir.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Gottlieb Heinrich Totleben (1715-1773). Selon A.Manvelichvili Histoire de la Géorgie p.328 note 4 :« Aventurier allemand originaire de Thuringe, d'où il avait été chassé pour crime de droit commun, accueilli à la cour de Russie il y occupa de hautes fonctions » . il sera remplacé par le général Soukhotine
  2. ^ A.Manvelichvili Histoire de la Géorgie p.328 note 5 & p.329 note 7 : « Totleben devait laisser les Géorgiens combattre seuls et utiliser les forces russes à un coup d'État qui après l'enlèvement du roi Héraclius lui aurait livré le pays »