Kartal Ovası Muharebesi
 |
Bu madde Vikipedi standartlarına uygun değildir. (Kasım 2011) |
| Kartal Ovası Muharebesi | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı | |||||||
 Kartal Ovası Savaşı, Daniel Chodowiecki |
|||||||
|
|||||||
| Taraflar | |||||||
 Rusya İmparatorluğu |
 Osmanlı İmparatorluğu |
||||||
| Komutanlar | |||||||
| Pyotr Rumyantsev |
İvazzade Halil Paşa |
||||||
| Güçler | |||||||
| 18.000-42.000,[1]
118 top[2] |
Toplam:180.000 asker |
||||||
| Kayıplar | |||||||
| 1.500 ölü ve yaralı[kaynak belirtilmeli] | 20.000 ölü ve yaralı, 2.000 esir, 130 top kaybedildi[kaynak belirtilmeli] | ||||||
Kartal Ovası Muharebesi ya da Kartal Meydan Muharebesi, (Rusça: Сражение при Кагуле) Rus kaynaklarında Kagul Meydan Muharebesi olarak geçmektedir; 1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı'nın en önemli kara savaşı olup ayrıca 18. yüzyıldaki en büyük kara savaşlarından biridir. 1 Ağustos 1771'de Rus Ordusu'nun Kaplan Giray komutasındaki Kırım Hanlığı Ordusu'nu yendiği Larga Savaşı'nın hemen 2 hafta sonrasında gerçekleşmiştir.
Larga Savaşı sonrası kazanılan Rus zaferine karşın Pyotr Rumyantsev komutasında ki Rus Ordusu, 80.000 (bazı kaynaklarda 100.000) kişilik Kırım Hanlığı ve Sadrazam İvazzade Halil Paşa komutasındaki 75.000 kişilik (bazı kaynaklarda 100.000 kişi) Osmanlı Ordusu tarafından çembere alınıp, Prut Nehri'nin bir kolu olan Kagul Irmağı yakınlarında sıkıştırılmıştır.
Bu zor durum karşısında Büyük Petro'nun 1711 Prut Savaşı'ndaki durumuna düşmemek için, Rus General Pyotr Rumyantsev 40,000 (bazı kaynaklara göre 18.000) askeri ile piyade kareleri oluşturup, sabaha yakın saldırmaya karar verir.[1] Saldırı yönü olarak 75.000 kişilik Osmanlı Ordusu'nu ve kampını seçer; Kırım Hanlığı kuvvetlerinin yardıma gelmesine fırsat kalmadan hızla çemberi yarmayı hedefler. Gerçekten savaş alanının yaklaşık 20 km ilerisinde Kırım Hanlığı'nın 80.000 kişilik süvari kuvvetleri ve ordusu olmasına rağmen savaşa girmeye fırsatları bile olamamıştır.
Sayıca kendilerine göre son derece az bir kuvvetin taarruzuna karşın ilk başta başarı kazanan yeniçeri piyade kuvvetlerinin karşı saldırısının püskürtülmesi ve hemen ardından bu kuvvetlerin kaçmaya başlaması ile bütün Osmanlı Ordusu dağılır ve kaçar. Ruslar çemberi yarmakla kalmaz birde Osmanlı Ordusu'nu ağır bir bozguna uğratır. Rusların 1.000 kişilik kaybına karşılık Osmanlılar 20.000 ölü ve yaralı verir, Ruslar 130 Osmanlı topunu da ele geçirir. Bu savaşın hemen ardından Ruslar bölgedeki önemli kaleler olan Bender, İbrail, Kili, İzmail, Akkerman kalelerini de ele geçirdiler.
Savaş aynı zamanda Osmanlı İmparatorluğu üzerinde yıkıcı etkilere sebep oldu, İmparatorluğun Karadeniz'deki hakimiyetine de son verip, Kırım Hanlığı'nın, Rus işgaline açılmasının ve Rusya himayesine girmesinin önünü açtı, Osmanlı ordusu büyük bir moral çöküntüsü içine girdi ve ordusunun süvari kuvvetlerinin teknolojik yönden geri kalmışlığını ortaya çıktı, bundan sonra savaş Osmanlı İmparatorluğu aleyhine bir gelişme gösterdi. Osmanlı ordusu bir daha savaş boyunca savunmaya çekilmek zorunda kaldı.[1] Bu muharebeden sonra 1773'te Rusçuk, Silistre ve Varna'da kazanılan Osmanlı zaferleri dahi bu kötü gidişi önleyemedi, Rus Ordusu Şumnu'ya kadar ilerledi. 4 yıl sonra Osmanlı İmparatorluğu, Kırım Hanlığı ve Karadeniz üzerindeki egemenliğini resmen kaybetti, ağır koşullar içeren Küçük Kaynarca Antlaşması'nı imzalamak ve askeri açıdan reformlara girişmek zorunda kaldı.
Kaynaklar [değiştir]
- ^ a b c d David Stone (2006). A Military History of Russia. Greenwood Publishing Group. ss. 80. ISBN 0275985024. http://books.google.com/books?id=DbR62llvLh0C&pg=RA1-PA80.
- ^ a b (Rusça) km.ru: "The battle of Kagul"
- (Rusça) "Cyrill and Methodius" Encyclopedia: "The battle of Kagul"
-
Wikimedia Commons'taKartal Ovası Muharebesi ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunmaktadır.
Koordinatlar: 45°55′N 28°11′E / 45.917°N 28.183°E
 |
Osmanlı muharebe veya savaşları ile ilgili bu madde bir taslaktır. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz. |
|
|||||
