Afet
Afet; insanlar için fiziksel, ekonomik ve sosyal kayıplar doğuran, insanın normal yaşantısını ve eylemlerini duruduracak veya kesintiye uğratacak, imkânların yetersiz kaldığı, doğal veya insan kökenli olaylara verilen genel bir isimdir.
Bir olayın afet olarak nitelendirilebilmesi için insanları veya insanların yaşamını sürdürdüğü çevreyi etkili biçimde etkileyecek kadar büyük olmalıdır. Buradan yola çıkarsak afet bir olaydan ziyade bir olayın doğurduğu sonuçtur.
Afetlerin doğurduğu sonuçlara bakıldığında; en başta can ve mal kaybına neden oldukları görülür. Can kayıpları insan ve hayvanların ölmesi; mal kayıpları ise eşya bina ve tarım alanlarının zarar görmesidir. Kayıpların bir kısmı doğrudan hemen afetle birlikte ortaya çıkarken bir kısmı ise belirli bir süre sonra ortaya çıkabilir. Örneğin sel sırasında can ve mal kaybı meydana gelmektedir. Ancak sel baskınından sonra sellerin getirdikleri moloz, kum ve çamur tarım alanlarını verimsizleştirerek dolaylı ve uzun süreli zararlar da meydana getirebilmektedirler.
Konu başlıkları |
[değiştir] Oluşma hızına göre afetler
[değiştir] Yavaş gelişenler
[değiştir] Hızlı gelişenler
- Depremler
- Sel ve su taşkınları
- Toprak kaymaları, heyelan
- Çığ
- Fırtına, hortum ve kasırgalar
- Yanardağ patlamaları
- Büyük yangınlar
- Taşımacılık ve ulaşım kazaları
[değiştir] Oluşma sebebine göre afetler
[değiştir] Doğal afetler
- Ana madde: Doğal afet
Doğanın kendi davranışlarından kaynaklanırlar; fakat doğanın davranışları karşısındaki insan unsuru da bu tür doğal afetlerin tetikleyicisi olabilmektedir. (Dere yataklarının ıslah edilmesi, çarpık kentleşme vb.)
- Depremler
- Sel ve su taşkınları
- Toprak kaymaları, heyelan
- Çığ
- Fırtına, hortum ve kasırgalar
- Yanardağ patlamaları
[değiştir] Beşeri (İnsan kaynaklı) afetler
Doğanın kendi gücü dolayısıyla değil de insanın doğaya olan etkileşiminin aşırılışması sonucunda oluşan afetlerdir. Eğitimsizlik, bilgisizlik, dikkatsizlik, yeterli önlemlerin alınmaması gibi sebeplerden ötürü kaza veya kasıt sonucu ortaya çıkarlar.
- Yangınlar, orman yangınları
- Salgın hastalıklar
- Taşımacılık ve ulaşım kazaları
[değiştir] Teknoloji kaynaklı afetler
Bu afet türleri bazı kaynaklarda[1][2] insan kaynaklı afetlerle beraber, bazı kaynaklarda insan kaynaklı afetlerin alt başlığı, resmî kaynaklar[3] dahil bazı kaynaklardaysa insan kaynaklı afetlerden ayrı bir başlık olarak incelenmektedir. Tıpkı insan kaynaklı afetler gibi eğitimsizlik, bilgisizlik, dikkatsizlik, yeterli önlemlerin alınmaması gibi sebeplerden ötürü kaza veya kasıt sonucu ortaya çıkarlar.
- Nükleer, Biyolojik ve Kimyasal kazalar
- Endüstriyel kazalar
- Hava kirliliği
- Asit yağmuru
- Ozon tabakasının delinmesi
- Su kirliliği
- Toprak kirliliği
- Taşımacılık ve ulaşım kazaları
[değiştir] Afetlere müdahalede rol oynayan kuruluşlar
[değiştir] Resmî kuruluşlar
- Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD)
- Valilikler ve kaymakamlıklar
- Sağlık Bakanlığı
- Türk Silahlı Kuvvetleri
- Emniyet Genel Müdürlüğü
- İtfaiye teşkilatları
- Türkiye Kızılay Derneği
- UMKE (ulusal Medikal Kurtarma Ekipleri)
[değiştir] Sivil Toplum Örgütleri
- AKUT Arama Kurtarma Derneği
- AKA Arama Kurtarma Araştırma Derneği
- NAK ARAMA KURTARMA - BURSA
- GEA Yeni Yüksektepe Arama Kurtarma Ekoloji Grubu
- Üniversite toplulukları