Acrux

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Koordinat:Sky map 12s 26d 35,90sn; -63º 05' 57,0″

Acrux AB
Acrux kstars.png
Güneyhaçı Takımyıldızı ve Acrux
Gözlem verisi
Dönem J2000.0
Takımyıldız Güneyhaçı
Bahar açısı (α) 12s 26d 35.871sn[1]
Yükselim (δ) -63° 05′ 56.58″[1]
Görünür parlaklık  (V) 0.81
Sınıflandırma
Tayfsal sınıf
B0.5IV C [1]
Değişen yıldız türü ?
Gökölçümsel nitelikleri
Uzaklık 325 Iy
mutlak parlaklık (V) -4.14
Özdevinim nitelikleri
Bahar açısı payı (μ) -35.37 mys/y
Yükselim payı (μ) -14.73 mys/y
Fiziksel özellikler
Kütle (m) 1.4 M
Yarıçap (r) ? R
Aydınlatma gücü 25,000 L
Etkin sıcaklık 28,000 K
Metallik [Fe/H] ?
Dönme hızı (v sin i) ? km/sn
Tahmini yaş ? y
Katalog belirtmeleri
Acrux, Alpha Crucis, SAO 251904, DM CP--62 2745, HD 108248, HR 4730 [2] .

Acrux (α Cru / α Crucis / Alfa Crucis/ HD 108248) Güneyhaçı(Crux) takımyıldızındaki en parlak ve gece gökyüzündeki en parlak onikinci yıldız. Acrux yaklaşık 0.77[3] kadir olan görünür parlaklığıyla Alfa Centauri'den daha güneydeki en parlak yıldızdır.

Fiziksel özelikler[değiştir | kaynağı değiştir]

Acrux güneş sistemimize 325 ışıkyılı uzaklıkta bulunan bir çoklu yıldız sistemidir. Ayrıklığı sadece 4 yay-dakikası olan iki bileşen görsel olarak ayırdedilebilir. Acrux A (α1), 1.40 ve Acrux B (α2) ise 2.09 kadir parlaklığındadır ve her ikisi de yüzey sıcaklıkları yaklaşık 28,000 ve 26,000 kelvin olan sıcak B sınıfı yıldızlardır. Aydınlatma güçleri Güneş'in 25,000 ve 16,000[3] katıdır. Bileşenler arasındaki minimum ayrıklıkları 430 Astronomi birimiyle periyodu en az 1,500 yıl belki daha da fazladır.

α1, bileşenlerinin Güneş'ten 14 ve 10 kez büyük olduğu düşünülen ve yaklaşık 1 astronomi birimi ayrıklığındaki yörüngelerinde sadece 76 günde dolanan tayfsal çift yıldızdır. α1'in parlak bileşeninin birgün süpernova olarak patlaması öngörülmektedir. α1'in sönük bileşeni ise ağır bir beyaz cüce olarak hayatta kalabilir.

Kökeni[değiştir | kaynağı değiştir]

"Acrux" kelimesi basitçe Alfa'nın A'sı ile Crux'un(Güneyhaçı) birleştirilmesiyle oluşturulmuştur.

Acrux kabaca -60° dik açıklığında bulunduğu için sadece Yengeç Dönencesinin güneyinden görülebilir. Yer'in eksenel devinimi sebebiyle, "Tri-shanku" olarak isimlendirilen eski Hintli astronomlar tarafından Hindistan'da görüldü.

Çince'de 十字架二(Haçın ikinci yıldızı) olarak bilinir.

Acrux Avusturalya, Yeni Zelanda ve Papua Yeni Gine bayraklarında Güneyhaçı'nı içeren beş yıldızdan biri olarak gösterilir. Ayrıca Brezilya bayrağında her birinin bir eyaleti temsil ettiği diğer 26 yıldızla birlikte betimlenir. Acrux Sao Paulo eyaletini temsil eder.

Önemli gözlemler[değiştir | kaynağı değiştir]

2 Ekim 2008'de Cassini-Huygens sondası Satürn diskinin örttüğü Acrux sisteminin bileşenlerinden üçünü (A,B ve C) analiz etti.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]