Şumnu

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Koordinatlar: 43°17′0″N, 26°56′″E

Şumnu
Шумен (trl. Šumen)
Şumnu'dan görünüm
Şumnu'dan görünüm
Şumnu
Bayrak
Şumnu
[[|Arma]]
Şumnu
Şumnu
Koordinatlar: 43°17′0″K 26°56′D / 43.283333°K 26.93333°D / 43.283333; 26.93333
Ülke Bulgaristan Bulgaristan
İl Şumnu
Yönetim
 - Belediye Başkanı Krasimir Kostov (BSP)
Yüzölçümü
 - Toplam 136,358 km2 (52,6 mi2)
Rakım 154 m (505 ft)
Nüfus (2012)
 - Şehir 80,511
Zaman dilimi DAZD (UTC+2)
 - Yaz (YSU) DAYZD (UTC+3)
Posta kodu 9700
Alan kodu 054
İnternet sitesi: http://www.shumen.bg/en/


Şumnu, Şumen (Bulgarca: Шумен, trl: Šumen), Bulgaristan'ın kuzeydoğusunda, Deliorman bölgesinde bulunan il (oblast) ve bu ilin merkezi olan şehirdir.

Şumen adı (ya da yaşlı Türklerin telaffuz ettiği şekliyle "Şumnu") isminin menşei hakkında pek çok rivayet vardır, değişik kaynaklarda değişik teoriler ileri sürülmektedir. Bunlardan birisi 7 'nci yüzyılda bu bölgede yaşayan Türkmen derebeyi "Şu" nun buraya ismini verdiği (Şu Men. Bir diğeri Bulgar Hanı Simeonun adının Şimeon olarak okunmasından ve bu yerde kale kurup yere bu ismi verdiği, ve bir diğeri de Bulgar Hanının şehrin kurulduğu yerin zengin doğal yapısından meydana gelen orman ve hayvan gürültüsünden şehre bulgarcada "gürültülü" anlamına gelen "Şumen" den geldiği yönündedir. Osmanlı Devleti zamanında, ordu karargahlarının bulunduğu, büyük stratejik önemi olan bölgenin en önemli şehirlerinden olan Şumnu, zamanla Türklerin Türkiye'ye göçmesiyle nüfusunun çok büyük kısmını kaybetmiştir. Yeşil bir dağ yamacının eteğinde kurulan Şumnu'nun sosyalizm döneminde büyük zarar gören eski mahallelerde hala bazı tarihi binalar ve evler korunmaktadır. Çömlekçi, Kılyak (Grivica) mahallelerin yakınında olan eski şehir merkezi de sonradan biraz güneye kaydırılmıştır. Eski merkezinde hala çok sayıda Türk oturmaktadır, köylerden göç eden Türkler de genellikle bu mahallelere yakın yerleşmektedir. Ayrıca eski Ermeni mahallesi, eski Yahudi mahallesi de bu bölgededir.[1][2]

Tarihi[değiştir | kaynağı değiştir]

Şumnu, 1389 yılında Çandarlı Ali Paşa tarafından Osmanlı toprağına katılan, stratejik önemi olan ve Osmanlı İmpatorluğuna askeri üs ve doğal kale görevi yapmış bir şehirdir. 1810 yılında Osmanlı-Rus savaşlarında Ruslar 50.000 ölü vererek savaşı kaybetmişlerdir. Şehirde tarihi Tombul bir diğer adıyla Şerif Halil Paşa camisi de bulunmaktadır. Bu Cami Balkanlar yarımadasında Hristiyan bir ülkedeki en büyük ikinci camiîdir. Dilimize de yerleşmiş olan, babanın oğluna "Ben sana vali olamazsın demedim, adam olamazsın dedim" deyimi bu caminin önünde yaşanan bir olaydan kalmıştır. [3]

Tarihi eserleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Tarihi Şumnu Kalesi

Osmanlı döneminde 63’ü şehir merkezinde olmak üzere, tarihi belgelere baktığımızda Şumnu’nun genelinde 229 Osmanlı eseri bulunuyordu. Şehirde Osmanlı'dan bugüne kalan en belirgin mekân 1741 yılında Şerif Halil Paşa tarafından yaptırılan Tombul Camiidir. Şerif Halil Paşa camii ve medresesi, Türkçede sık kullanılan bir deyiş olan “Ben sana paşa değil, adam olamazsın dedim” diyen babayı memnun etmek için yapılan camidir.Yine Şerif Halil Paşa tarafından yaptırılan Kurşun çeşmesi.Ayrıca Şumnu Saat Kulesi, Mehmet Doducuoğlu tarafından yapılmış. 1740 yılından beri her 15 dakikada bir Çan sesi ile Şumnu’yu çınlatıyor.

Osmanlı haberleşme tarihindeki ilk telgraf görüşmesi 1855 yılında Şumnu-İstanbul arasında yapılmıştır. İstanbul-Edirne, İstanbul-Şumnu hattının tamamlanmasıyla ilk telgraf Şumnu'dan İstanbul'a gönderildi. Kırım Savaşı'ndan bilgi veren telgrafta, müttefik askerleri Sivastopol'a girmişlerdir. yazılıydı. Osmanlı birlikleri de müttefikler arasındaydı. 1922 yılında tamir gören tarihî Bedesten 17. yüzyıl Osmanlı eseri. Bedestenin yanı başındaki Köprübaşı hamamı 1990'larda terk edilmiş. 1749 yılında yapılan Kalak camii ve 1851 yılında Rıfat paşa tarafından yaptırılan Rıfat Paşa Tatar cami ve medresesi hala ibadete açıktır. 1654 yılında yapılan Ravna çeşmesi kurumuş, oluk ve kürünü parçalanmıştır.

Şerif Halil Paşa Camii karşısında Erkek İmam Hatip lisesi başka bir adla Nüvap okulu bulunur. Şumnu’da şehre hakim bir tepe üzerinde bir Osmanlı eseri vardır. Geçmişte zindan olan bu eser bir süre lokanta olarak kullanılmış. Zindanın karşısındaki kale Osmanlı döneminde çok az kullanılmasına rağmen Tahminen 3.000 yıllık bir geçmişe sahiptir.[4]

Efsanevi Güreşçi Koca Yusuf ve yine Osmanlı'nın başpehlivanlarından Katrancı Mehmet Pehlivan Türk politikacı Ahmet Fikri Tüzerin de doğum yeridir.

Türk nüfusuna sahip bölgeler[değiştir | kaynağı değiştir]

(Mayıs 2005 itibariyle)

  • Şumnu Şehir Merkezi (Şumen-Шумен)
    • Yeniceköy (Carev Brod-Царев Брод)
    • Korudışta (Gradište-Градище)
    • Ortaköy (Srednja-Средня)
    • Yeniköy (Novosel-Новосел)
    • Çerençe (Čerenča-Черенча)
    • Abdurrezak-Aptrazak (Drumevo-Друмево)
    • Sırtmahale (Vetrište-Ветрище)
    • Eskiköy (Vehtovo-Вехтово)
    • Yönuzpınarı(Кladenec-Кладенец)
  • Şeytancık (Hitrino-Хитрино) ilçesi
    • Omranköy (Trem-Трем)
    • Sucuazköy (Studenica-Студеница)
    • Kocacıklar (Tervel-Тервел)
    • Yeniköy (Visoka Poljana-Висока Поляна)
    • Baykocalar (Bajkovo-Байково)
  • Uzunlar (Dlǎžko-Длъжко)
    • Kufallar (Razvigorovo-Развигорово)
    • Karalar (Černa-Черна)
    • Erikli (Slivak-Сливак)
    • Buranlar (Edinakovci-Единаковци)
    • Asıköy (Dobri Vojnikov-Добри Войников)
    • Kayacık (Timarevo-Тимарево)
    • Söğütlü (Varbak-Върбак)
    • Kalaydere (Kamenak-Каменяк)
    • Kızılkaya (Živkovo-Живково)
    • Çamurlu (Kalino-Калино)
    • Köseler (Zvegor-Звегор)
    • Ekizce (Bliznaci-Близнаци)
    • Kalaycıköy (Iglika-Иглика)

Teğbiköy (Kapitan Petko-Капитан Петко) ilçesi

  • Teğbiköy (Kapitan Petko-Капитан Петко)
    • Yukarıköy (Bojan-Боян)
    • Kabik (Konovec-Коньовец)
  • Işıkköy (Osenovec-Осеновец)
    • Ahlar (Drenci-Дренци)
    • Pıyıklıköy (Borci-Борци)
    • Karabaşlı (Černoglavci-Черноглавци)
    • Aydoğdu (Izgrev-Изгрев)
    • Gürgenli (Gabrica-Габрица)
    • Senebirlik (Sini Vir-Сини Вир)
    • Taşkınköy (Bujnovica-Буйновица)
    • Çukurköy (Jasenkovo-Ясенково)
    • Demirciköy (Strahilica-Страхилица)
    • Mahmuzlu (Todor Ikonomovo-Тодор Икономово)
    • Doyuranlar (Dojranci-Дойранци)
    • Kusköy (Kus-Кус)
    • Emberler (Kliment-Климент)
    • Aslar (Naum-Наум)
    • Çufalar (Tǎkač-Тъкач)
    • Yusfanlar (Pristoe-Пристое)
    • Davulcular (Gusla-Гусла)
    • Saltıklar (Sredkovec-Средковец)
    • Şarvı (Braničevo-Браничево)
    • Çoban Nasıf (Zagoriče-Загориче)
    • Kulakova (Dolina-Долина)
    • İridere (Kriva Reka-Крива Река)
    • Kozluca (Izbul-Избул)
    • Ova Söğütlüsü (Vǎrbjane-Върбяне)
    • Beştepe (Pet Mogili-Пет Могили)
    • Karagözler (Karavelovo-Каравелово)
    • Kaykıköy (Stojan Mihajlovski-Стоян Михайловски)
    • Pamukçı (Pamukči-Памукчи)
    • Oyvada (Vojvoda-Войвода)
    • Klisercik (Cǎrkvica-Църквица)
    • Tekerköy (Zlatna Niva-Златна Нива)


  • Preslaf (Preslav-Преслав) ilçesi
  • Kaspiçan (Kaspičan-Каспичан) ilçesi
  • YANKOVO -(Jankovo-Янково)YANIKOVA

AKYAR-(Bjal Brjag-Бял бряг)

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]