İbn Fadlan
Vikipedi, özgür ansiklopedi
İbn Fadlan, (Arapça: أحمد إبن فضلان إبن ألعباس إبن رشيد إبن حماد; Ahmad ibn Fadlān ibn al-Abbās ibn Rašīd ibn Hammād) Onuncu yüzyılda yaşamış bir Arap din bilgini ve gezginidir.
Konu başlıkları |
[değiştir] Elçilik
Abbasi halifesi Muktedir’in 921’de İdil Bulgarları hükümdarı Almış Han'a gönderdiği heyette yer aldı. Görevi, oradaki Müslüman bilginleri denetlemek, halifenin mektup ve armağanlarını sunmaktı. Önemli bir diplomat ve dikkatli bir gezgin olarak kabul edilen İbn Fadlan, bu yolculuğunu Rihla (Seyahatname) (كتاب إلى ملك الصقالبة ; Kitāb ilā Malik al-Saqāliba) adlı ünlü yapıtında anlattı.
Daha sonra Bulgar'a (Tatarca: Болгар, Bolğar; Çuvaşça: Пăлхар) gelince, Ahmad ibn Fadlan Wisu (veya Isu simdiki Perm Kray) bölgesine kısa bir gezi yapar, orada İdil Bulgarları (Volga Bulgarları) ile Komilerin (yerel bir Finli kabile) aralarında ticaret yaptıklarını izler.
[değiştir] Eseri
- كتاب إلى ملك الصقالبة ; Kitāb ilā Malik al-Saqāliba
Bu yapıtında, Volga Bulgarları ülkesi ve halkına ilişkin gözlemlerin yanı sıra, yolculuğu sırasında gördüğü yerler ve halklarla ilgili önemli bilgiler de aktardı. Bunlar arasında,Oğuzlar, başkırtlar, Bulgarlar ve Pecenekler vardır. Maveraünnehir’de henüz devlet öncesi bir düzende yaşamakta olan Türklere (Oğuzlara) ilişkin gözlemleri önemli bir yer tutar (vahşi ve edepsiz olduklarını yazmaktadır).
Bu saygılı ve heyecan dolu gezi yazısı, Başkir Türkolog Ahmed Zeki Velidi Togan (Äxmätzäki Wälidi(ev) Äxmätşa ulı; Вәлиди(ев) Әхмәтзәки Әхмәтша улы) tarafından 1923 yılında İran'nın kuzey doğusunda Meşhed (Farsça: مشهد Mashhad) şehrinde bir kütüphanede eksik bir transkripsiyon olarak bulunmuştur.
İbn Fadlan'ın Risale (İbn Fadlan Seyahatnamesi), Bin Yıl Önce Türkler ve Ötekiler adıyla 2005 yılında İstiklal Kitabevi'nce de yayımlanmıştır.
Ünlü bir Arap Televizyon yayımcısı İbn Fadlan Seyahatnamesi'ni dizi halinde The Roof of the World veya Saqf al-Alam (Arapça: سقف العالم) ismiyle 2007 yılında yayınlamıştır.
[değiştir] İlgili Filmler
- '13. Savaşçı (İngilizce: The 13th Warrior)' (1999), Fragman (Michael Crichton'un Eaters of the Dead romanından.)
[değiştir] Notlar
[değiştir] Kaynakça
- Carl Brockelmann: Geschichte der arabischen Litteratur. Zweite den Supplementbänden angepasste Auflage. Brill, Leiden 1943. Band 1, sayfa 261
- Collection of Geographical Works by Ibn al-Faqih, Ibn Fadlan, Abu Dulaf Al-Khazraji, Fuat Sezgin, Frankfurt am Main, 1987
- M. Canard: Ibn Faḍlān. In: Encyclopedia of Islam. Leiden 2003. III:759a.
- A. Zeki Velidi Togan: Ibn Fadlan's Reisebericht. Abhandlungen für die Kunde des Morgenlandes. Band 24, Nr. 3, Leipzig 1939.
[değiştir] Dış Bağlantılar
- İbn Fadlan, Seyahatname (Türkçe)
- James E. Montgomery: Ibn Faḍlān and the Rūsiyyah, In: Journal of Arabic and Islamic Studies, 3 (2000). (İngilizce)
[değiştir] Ayrıca bakınız
 |
Kişi ile ilgili bu madde bir taslaktır. İçeriğini geliştirerek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz. |
