Yarda

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Yarda veya Yard; İngiliz birimleri, Emperyal birimler ve Birleşik Devletler geleneksel birimleri sistemleri içinde yer alan bir uzunluk ölçüsü birimidir. Uzunluk değeri sistemden sisteme değişebilir. 1 yarda 3 fit ya da 36 inçtir (0.91 m ya da 91.44 cm). Genelde mesafeleri ifade etmek için kullanılır. Alan hesaplarında yarda kare, hacim hesaplamalarında ise yarda küp adını alır. Bugün en büyük sıklıkta kullanılan yarda, uzunluk değeri 0,9144 m'ye eşit olan "uluslararası yarda"dır. ABD, Birleşik Krallık ve İngiliz Milletler Topluluğu ülkelerinde kullanılır.

Diğer uzunluk birimleriyle eşitlikleri[değiştir | kaynağı değiştir]

1 uluslararası yarda;

  • 0.5 kulaca (1 kulaç 2 yardadır),
  • 3 fite (1 fit yardanın üçte biridir)
  • 36 inçe
  • 0.9144 metreye (1 metre yaklaşık 1.0936 uluslararası yardadır) eşittir.

Eskiden yarda ikici bir yöntemle ikiye, dörde, sekize ve on altı parçaya bölünürdü. Bu parçalar da sırasıyla yarım-yarda, karış, parmak ve tırnak adlarıyla anılırdı.

Tarihsel köken[değiştir | kaynağı değiştir]

İngiltere Kralı I. Henry'nin (1068-1135) burnundan el başparmağına kadar olan bölümü yarda olarak tanımlandığı rivayet edilir.

Ölçünün kökeni esasında belirsizdir. Hem Romalılar hem de Gallerliler daha kısa ayağın katlarını kullandılar, ancak 2+0.5 Roma ayağı bir "adım" (gradus) ve 3 Gal ayağı bir "adım" idi. Proto-Cermen antik dönem kol uzunluğu, Eski İngilizce ęln, Orta İngilizce elne ve modern 1.25 yd'ye dönüşen "alinâ" olarak yeniden yapılandırıldı. (Bu, bazılarının ilerlemeden üç İngiliz fitlik alanı türetmesine yol açtı; ell veya antik ölçüde diğerleri; ve hala 1. Henry'in kol standardından diğerlerine göre). Diğer alanın etimolojisine dayanarak, bazıları bunun aslında bir kişinin bel çevresinden türetildiğini öne sürerken, diğerleri bunun kübik bir ölçü olarak ortaya çıktığına inanıyor.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]