Yahya Efendi Türbesi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Yahya Efendi Türbesi
Genel bilgiler
Tür Türbe
Adres Beşiktaş Çırağan caddesi Yahya Efendi yokuşu
Şehir İstanbul
Ülke Türkiye
Mevcut kullanan Türbeler Müze Müdürlüğü
Açılış 1571
Tasarım ve inşaat
Mimar Mimar Sinan
Resmî site
ornek.com

Yahya Efendi Türbesi, İstanbul'un Beşiktaş ilçesinde, Çırağan Sarayı karşısında, Yahya Efendi Tekkesi'nin bitişiğinde bulunan 1571 tarihli Mimar Sinan eseri kagir türbedir.

I. Süleyman devrinin ünlü mutasavvıf, alim ve şairi Yahya Efendi'ye ait türbe, ilk inşası Mimar Sinan tarafından yapılan tekketevhithane-medreseden oluşan külliyenin içindedir. [1] Kare plan üzerine tek kubbeli bir ahşap yapıdır.

Birçok tarikat ehli, devlet ricali, ulema, hanedan ve saray mensubu şahıs 16. yüzyılın ikinci yarısından itibaren türbenin haziresine gömülmüş ve türbenin çevresi 19. yüzyılın ikinci yarısında, önce Osmanlı üst tabakasının mezarlığına, daha sonra da padişahın aile mezarlığına dönüşmüştür.[2] Özellikle II. Abdülhamit'in maiyeti, Adile Sultan'ın maiyeti buraya defnedilmiştir.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

4 Mayıs 1571’de hayatını kaybeden Yahya Efendi’nin dergahının bulunduğu yere defnedilmesinden bir süre sonra, Yahya Efendi'ye büyük sevgi ve saygısı olan II. Selim'in emri ile kabrinin üzerine türbe; ayrıca dervişler için hücreler ve türbedar için de küçük bir hücre inşa edildi.[3] Türbe; II. Mahmud, Pertevniyal Valide Sultan, II. Abdülhamid tarafından onarıldı.[1] Bugünkü şeklini Pertevniyal Valide Sultan tarafından yaptırılan onarım sırasında aldı.[4] Türbe son olarak 2011-2013 arasında Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından restore edilmiştir.

1903'te tekkenin kapısına tekke mensubu Hacı Mahmut Efendi tarafından tek katlı, dörrgen planlı bir kütüphane inşa ettirildi ve yokuş üzerindeki çeşmeyi yenilendi. Aynı dönemde hazirenin kuzey kesiminde "Şehzadeler Türbesi" olarak adlandırılan bina inşa edildi. Kadın-erkek birçok hanedan üyesi bu binaya defnedilmiştir.[4]

Devrine uygun kalem işleri ile bezeli türbede Yahya Efendi'den başka 11 kişiye ait sanduka vardır. Yahya Efendi'nin ölümünden kısa bir süre sonra türbenin ve tekenin etrafı ona komşu olmak isteyen sevenlerinin mezarları ile dolmuştur.[2] Türbe girişinde ve dışarısında Şeyh Yahya Efendi’nin torunlarına, saray ve hanedan mensuplarına, devrin önde gelen kişilerine, türbedarlara ve müritlere ait mezarlar bulunmaktadır. Kabristanda numaralanmış olarak bulunan taş sayısı 2141'dir.[2] Birtakım şehzadeler, kadın efendiler, ikballer ve sultanlar tekkenin hemen yanına 19. yüzyılın sonlarında Sultan Abdülhamid tarafından yaptırılan ayrı bir türbede yatarlar.

Günümüzde türbe İstanbul Türbeler Müze Müdürlüğü'nün yönetimindedir;[5] ziyarete açıktır.

Türbe içinde sandukası bulunanlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Yahya Efendi
  • Yahya Efendi’nin annesi Afife Hatun
  • Yahya Efendi’nin büyük oğlu İbrahim Efendi
  • Yahya Efendi’nin küçük oğlu Şeyh Ali Efendi
  • Yahya Efendi’nin eşi Şerife Hatun
  • Derviş Ali Efendi

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]