Ukulele

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
?
Ukulele
Ukulele1 HiRes.jpg
Diğer adları Ukelele, 'Ukulele
Türü Telli çalgı
Hornbostel-Sachs sınıfı 321.322
Yaratıcısı Manuel Nunes, José do Espírito Sant ve Augusto Dias
Geliştirilmesi 19. yy Hawaii
Çalma aralığı 250-1000 Hz (soprano)
İlişkili çalgılar Cavaquinho
Önemli müzisyenler Israel Kamakawiwo'ole
Üreticiler Kamaka, Luna

Ukulele Hawaii dili'nde zıplayan pire anlamına gelen telli çalgılar ailesine ait bir enstrüman.[1] Dört telli bir çalgı olan ukulele çoğunlukla uke olarak kısaltılır. Teller G, C, E, A veya A, D, F#, B şeklinde akorlanabilir ve genellikle naylon veya kirişten yapılmaktadır. Ukuleler kendi aralarında dört boyuta ayrılırlar, bunlar: soprano, konser, tenor ve baritondur.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Ukulele Hawaii müziği ile bağdaşlaştırılmasına rağmen Hawaii yerlilerinin aksine 19. yüzyılda Hawaii'ye Portekiz'in Madeira adalarından gelen Portekizli göçmenler tarafından geliştirilmiştir.[2] Portekiz'de geliştirilmiş ukulele benzeri cavaquinho ve rajão adlı enstrümanların ukulelenin atası olduğu düşünülmektedir.

Özellikle Manuel Nunes, José do Espírito Santo ve Augusto Dias isimli 3 marangoz göçmen ukulelenin yaratıcısı kabul edilmektedir.[3] Bu üç göçmenin adaya gelmesinden 2 hafta sonra Ağustos 1879'de Hawaiian Gazette adlı gazete tarafından yayınlanan "Maderia'dan Hawaiii'ye yeni gelen göçmenler halkı gece sokak konserleri ile eğlendiriyorlar" haberi de bu savı desteklemektedir.[4]

Hawaii kralı Kalakaua'nın bu enstrümanı desteklemesi ve kraliyet buluşmalarında çaldırtarak tanıtması günümüzde ukulelenin Hawaii müziği ve kültüründe önemli bir yerde bulunmasının başlıca nedenidir.[5]

Hawaii'nin ABD'ye bağlanması ve çeşitli fuarlarda ukulelenin tanıtılması sonucunda batı dünyasında da giderek yaygınlaşan çalgı günümüzde en popüler telli çalgılardan biri konumundadır.[6]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Beloff 2003, s. 13
  2. ^ Nidel, Richard (2004). World Music: The Basics. Routledge. s. 312. ISBN 978-0-415-96800-3. 
  3. ^ Roberts, Helen (1926). Ancient Hawaiian Music. Bernice P. Bishop Museum. ss. 9–10. 
  4. ^ King, John (2003). "Prolegomena to a History of the 'Ukulele". Ukulele Guild of Hawai'i. 
  5. ^ "David Kalakaua (1836–1891), Inaugural Hall of Fame Inductee, 1997". Ukulele Hall of Fame Museum. 2008. 17 Aralık 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2008-06-11. 
  6. ^ Lipsky, William (2005). San Francisco's Panama-Pacific International Exposition. Arcadia Publishing. s. 36. ISBN 978-0-7385-3009-3.