Telamon

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Mimari Telamon, Ohio adliye binasında, Wayne County

Yunan mitolojisinde, Telamon ( /ˈtɛləmən/ ; Eski Yunan : Τελαμών, Telamon aracı "geniş bant") Aegina kralı Aiakos'un bir dağ nymphası Endeïs'in oğludur. Peleus'un ağabeyi Telamon, Iason'ın yanında Argonotlarından biri olarak yelken açar ve Kalydonya Domuzu Avına katılır. İlyada'da, farklı annelerden doğan Yunan kahramanları Büyük Aias ve Teukros'un babasıdır. Bazı kayıtlar onun üçüncü oğlu Trambelus'tan bahseder.[1][2] O ve Peleus ayrıca Herakles'in yakın arkadaşlarıydı ve Amazonlara karşı yaptığı seferlerde ve Truva'ya yaptığı saldırıda ona yardım ettiler.

Atinalı Pherecydes tarafından kaydedilen daha önceki bir anlatımda, Telamon ve Peleus kardeş değil, arkadaştır.  Bu, Peleus'un kahraman Akhilleus'un babası olmasıyla uyumludur (Homeros ona Pelides diyordu – yani Peleus'un oğlu). Bu anlatıma göre, Telamon, Actaeus ve Glauce'nin oğluydu ve Glauce, Salamis kralı Cychreus'un kızıydı.[3]Telamon , Megara Kralı Alcathus'un kızı Periboea ( Eriboea [4] ) ile evlenmiştir.

Biyografi[değiştir | kaynağı değiştir]

Telamon ve Peleus, üvey kardeşleri Phokos'u öldürdükten sonra, Aegina'dan kaçarlar. Kral Cychreus'un Telamon'u misafirperver bir şekilde ağırladığı Salamis Adası'na giderler. Telamon, Cychreus'un kızı Periboea (Aias'ın annesi) ile evlenir; bir süre sonra Cychreus, Telamon'a krallığını verir. Cychreus' kızı, diğer mitlerde Glauce olarak anılır ve Periboea, Telamon ikinci karısı ve Alcathous kızıdır.

Telamon, Kral Laomedon (veya alternatif versiyonlarda Tros ) tarafından yönetilen Truva'yı, Herakles'in yağmalamasına yardım eder. Ünlü Truva Savaşı'ndan önce Poseidon, Truva'ya saldırması için bir deniz canavarı gönderir.

Kral Tros versiyonunda, Herakles (Telamon ve Oicles ile birlikte), canavarı öldürmeyi Tros'un ünlü atları vermesi karşılığında kabul eder. Bu ünlü atları Tros'a, Zeus, Tros'un oğlu Ganymedes'i kaçırması karşılığında vermiştir. Tros teklifi kabul eder; Herakles canavarı öldürür ve Telamon, Tros'un kızı Hesione ile evlenerek, Teukros'un babası olur .

Kral Laomedon versiyonunda, Laomedon, Poseidon'u yatıştırmak için, kızı Hesione'u canavara kurban etmeyi planlar. Herakles, kızı son anda kurtarır ve Laomedon ile oğullarını - Olimpos'ta yaşayan Ganymedes ve Podarces dışında- öldürür. Hesione, kardeşi Podarces'in canını Herakles'e altın bir duvak vererek kurtarır. Telamon savaş ödülü olarak Hesione'u alır ve onunla evlenir. Hesione, Teukros'u doğurur. Aias daha sonraları, Truva'da intihar ettiğinde Telamon, Teukros'u kardeşini eve getiremediği için Salamis'ten sürer.

Apollodorus'un Bibliotheka'sında, Telamon Truva kuşatması sırasında neredeyse öldürülecektir. Telamon, Truva duvarını aşan ilk kişiydi, bu yüzden Herakles, Telamon'un başarısını kıskanarak öfkelenir. Herakles, Telamon'u kılıcıyla öldürmek üzereyken; Telamon, Herakles'in onuruna yakındaki taşlardan bir sunak oluşturmaya hızla başlar. Herakles o kadar memnun olur ki, Truva'nın yağmalanmasından sonra Telamon'a Hesione'i eş olarak verir. Hesione, kardeşi Podarces'i yanına almak ister. Herakes, kardeşini köle olarak satın almadığı sürece bunu kabul etmez. Böylece Hesione erkek kardeşinin parasını duvakla öder ve onu köle olarak alır. Podarces'in adı daha sonra, Yunan yazar Apollodorus'a göre, Yunanca “satın almak” ifadesinden türetilen Priamos olarak değiştirilir.

Telamon'un Şarkısı[değiştir | kaynağı değiştir]

Palazzo Davia Bargellinigirişinin solunda Telamon, Bologna

Telamon'un Şarkısı eski bir Yunan şarkısıdır (M.Ö. 5. yy) sadece bazı eski Yunan oyunlarında [5] ve daha sonraki yazılarda bulunmuştur. Genellikle bir askeri bir şarkı olduğu [6][7] ve Telamon oğlu Aias hakkında olduğu düşünülmektedir.[8] Diğer bazı yorumlarda ise Telamon hakkında kederli bir şarkı olduğu düşünülmektedir.[9] Şöyle başlar: "Telamon'un oğlu, savaşçı Aias! Akhilleus'tan sonra Truva'ya gelen Yunanlıların en cesuru olduğunu söylüyorlar." [10]

Mimaride[değiştir | kaynağı değiştir]

Mimaride, Telamonlar sütun olarak kullanılan devasa erkek figürlerdir.[11] Bunlara ayrıca Atlas, Atlantes veya Atlantidler de denir; ve karyatidlerin (kadın erkek figürlü sütunlar) erkek versiyonlarıdır.  

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Notlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Erotica Pathemata [Love Romances]. 
  2. ^ On Lycophron. 
  3. ^ Bibliotheca. 
  4. ^ Allegories of the Iliad. Goldwyn, Adam; Kokkini, Dimitra tarafından çevrildi. Harvard University Press, Cambridge, Massachusetts, London, England: Dumbarton Oaks Medieval Library. 2015. ss. 41, Prologue 526. ISBN 978-0-674-96785-4. 
  5. ^ Lysistrata. 
  6. ^ The Shadow of Sparta. Routledge. 1994. ss. 39-40. 
  7. ^ "Lysistrata". Three Plays by Aristophanes. Routledge. 1996. s. 220. , or other annotated versions of Lysistrata.
  8. ^ Παρεκβολαὶ εἰς τὴν Ὁμήρου Ἰλιάδα καὶ Ὀδύσσειαν [Commentaries on Homer’s Iliad and Odyssey]. Roman. 2. s. 285. . The song took this name from its first line, "Son of Telamon".
  9. ^ Adagia. ... the Telamon would have been a plaintive song about the father mourning his son. 
  10. ^ English translation of the Telamon quoted from "A Historical Essay on the Origin and Progress of National Song". A Select Collection of English Songs. I. 1783. s. x. 
  11. ^ The Lost Meaning of Classical Architecture. Cambridge, MA: MIT Press. 1998. ss. 125, 126.