Tegea

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Tegea ( /ˈtiə/ ; Greek ) eski Arkadya'da bir yerleşim yeriydi ve aynı zamanda Yunanistan'da Mora eski bir belediyedi. 2011 yerel yönetim reformundan bu yana, 118.350 metrekarelik bir alana sahip bir belediye birimi [1] olan Tripoliçe belediyesinin bir parçasıdır. [2] Alea ve Episkopi'nin modern köylerine yakındır.

Tegea'nın efsanevi kurucusu Lykaon'un oğlu Tegeates'tir . [3]

Tarih[değiştir | kaynağı değiştir]

Tegea, ülkenin güneydoğusunda yer alan antik Arkadya'nın en eski ve güçlü şehirlerinden biriydi. Tegeatis (Τεγεᾶτις) olarak adlandırılan toprakları, doğuda Cynuria ve Argolis ile sınırlandırılmıştır; buradan Parthenium Dağı, güneyde Lakonya, batıda Maenalia'nın Arkadya bölgesi ve kuzeyde Mantineia toprakları ile ayrılmıştır. Tegeatae'lerin adları Lycaon'un oğlu Tegeates'ten türettikleri ve başlangıçta sekiz, daha sonra dokuz, deme veya kasabada oturdukları söylenir. Arkaik dönemde, Tegea'nın altında yatan dokuz deme, tek bir şehir oluşturmak için bir sinokizm içinde bir araya geldi; ünlü kahraman Aleus Tegea şehrinde birleştirerek kurucusu oldu. Pausanias'ın aktardığı dokuz kasabanın adı şulardır: Gareatae (Γαρεᾶται), Phylaceis (Φυλακεῖς), Caryatae (Καρυᾶται), Corytheis (Κορυθεῖς), Potachidae (Πωταχίδαι), Oeatae (Οἰᾶταχίδαι), Apheidantes'in kral olduğu Apheidas (Ἀφείδαντες) ve Echeuetheis (Εχευήθεἱς)'tır. Tegeatae, 4 kabilelye (phylai) (φυλαί) ayrıldı:, Clareotis (Κραριῶτις yazıtlarında, Κλαρεῶτις [4] ) Hippothoitis (Ἱπποθοῖτις), Apolloneatis (Ἀπολλωνεᾶτις) ve Athoneatis (Ἀθανεᾶτις), hepsi metoeci (μέτοικοι) yani yerleşik yabancılara aitti.

Tegea, Homeros tarafından İlyada Gemiler Kataloğu'nda bahsedilmiştir ve muhtemelen en eski zamanlarda tüm Arkadya şehirlerinin en ünlüsüydü. Bu, kahramanca ününden kaynaklanmaktadır, çünkü kralı Echemus'un, Herakles'in oğlu Hyllus'u teke tek dövüşte öldürdüğü söylenmektedir. Tegeatae, Spartalılar Arkadya üzerindeki egemenliklerini genişletmeye çalıştığında, Spartalılara uzun süreli ve başarılı bir direniş gösterdi. İki halk arasındaki savaşlardan birinde, Sparta kralı Chariläus veya Charillus, Spartalılara zafer vaat ediyormuş gibi görünen bir kehanet tarafından aldatıldı, Tegeatis'i işgal etti ve sadece yenilmedi, aynı zamanda tüm adamlarıyla birlikte esir alındı. İki yüzyıldan fazla bir süre sonra, Leon ve Agesicles saltanatında, Spartalılar Tegeatae'ye karşı tekrar başarısız bir şekilde savaştılar; ancak sonraki nesilde, kralları II. Anaksandridas zamanında, bir kehanet uyarınca Orestes'in kemiklerine sahip olan Spartalılar, Tegeatae'yi yendi ve onları Sparta'nın üstünlüğünü kabul etmeye zorladı, yaklaşık M.Ö. 560'da yaşanmıştır.  Böylece, Tegea'nın Arkadya'daki Sparta hegemonyasına karşı mücadelesi sona erdi ve belki de Sparta merkezli Peloponez Birliği'nin en eski üyelerinden biri olarak bir tür işbirliğine zorlandı.

Ancak Tegea, askeri gücü Sparta'nın emrinde olmasına rağmen bağımsızlığını korudu; ve Yunan-Pers Savaşları'nda, müttefik ordunun sol kanadında onur yeri olan Mora'daki ikinci askeri güç olarak yer aldı. Tegeatae'nin 500 Thermopylae Savaşı'nda ve 3000'i Plataea Savaşı'nda savaştı, kuvvetlerinin yarısı hoplitlerden ve yarısı hafif silahlı birliklerden oluşuyordu. Bir devletin tüm kuvvetini uzak bir yürüyüşe göndermek olağan olmadığı için, William Smith ve Henry Fynes Clinton, bu vesileyle Tegeatae'nin kuvvetinin toplam sayılarının dörtte üçünden fazla olmadığını tahmin ediyor. Bu, Tegea'nın askeri sayısı için 4000 ve tüm özgür nüfus için yaklaşık 17.400 kişi sayısına tekabül etmektedir. [5]

Plataea Muharebesi'nden kısa bir süre sonra, Tegeatae, Spartalılarla yeniden savaştaydı, ancak nedenleri hakkında hiçbir bilgimiz yok. Sadece Tegeatae'nin M.Ö. 479 ile 464 yılları arasında Spartalılara karşı iki kez savaştığını biliyoruz ve her seferinde yenildiler; Birinci ile bağlantılı olarak Argos ve ikinci kez Mantineians de Dipaea olarak, Maenalian bölgedekiler hariç Arkadyalılar ile birlikte savaştılar. Bu sıralarda ve daha sonraki bir dönemde, Tegea ve özellikle şehirdeki Athena Alea tapınağı, Sparta hükümetine karşı gelen kişilerin sık sık sığındıkları bir yerdi. Kahin Hegesistratus ve krallar Leotychides ve Pleistoanax'ın oğlu Spartalı Pausanias buraya kaçtı .

Peloponnesos Savaşı'nda Tegeatae, hem aristokrat bir anayasaya sahip oldukları için hem de sık sık savaştıkları komşu demokratik Mantineia kentini kıskandıkları için sadık kaldıkları Spartalıların sıkı müttefikleriydi. Böylece Tegeatae, 421'de Sparta'ya karşı kurulan ittifakta Argos'a katılmayı reddetmekle kalmadı. Ancak M.Ö.418'de Argos'a karşı yaptıkları seferde Lacedaemonlulara eşlik ettiler.  Ayrıca Korint Savaşı'nda Spartalıların yanında savaştılar.  Athena Alea Tapınağı M.Ö. 394'de yand ve ana alınlığında Kalidonya yaban domuzu avı kabartmaları ile Paroslu Scopas'ın tasarımlarıyla muhteşem bir şekilde yeniden inşa edildi. [6] Leuctra Savaşı'ndan sonra ( M.Ö.371 civarı), Tegea'daki Spartalı parti kovuldu ve şehir Megalopolis'in kuruluşunda ve Arkadya Birliği'nin oluşumunda diğer Arkadya şehirlerine katıldı. Birkaç yıl sonra Mantineia, yüce Arkadya hükümetiyle tartışıp eski düşmanı Sparta ile ittifak kurduğunda, Tegea yeni konfederasyona sadık kaldı ve Epaminondas'ın komutasında Spartalılara karşı MÖ. 362'de büyük Mantineia Savaşı'nda savaştı.

Tegea daha sonraki bir dönemde Aitolya Birliği'ne katıldı, ancak Cleomenes III'ün Sparta tahtına geçmesinden kısa bir süre sonra Mantineia ve Orchomenus ile birlikte Sparta ile ittifak kurdu. Böylece Akha Birliği ile düşmanlıkları başladı ve ardından Cleomenic Savaşı olarak adlandırılan savaşta, Akhaların müttefiki Antigonus Doson tarafından alındı ve MÖ. 222'de Akha Birliği'ne dahil oldu. M.Ö. 218'de, Tegea, akropolis hariç tüm şehri ele geçiren Spartalı kral Lycurgus tarafından saldırıya uğradı. Daha sonra Sparta tiranı Machanidas'ın eline geçti, ancak Philopoemen tarafından savaşta öldürülen Machanidas'ın yenilgisinden sonra Akhalar tarafından kurtarıldı . Strabon zamanında Tegea, yerleşime devam eden Arkadya şehirlerinden sadece biriydi ve bize kamu binaları hakkında kısa bir bilgi veren Pausanias zamanında hala önemli bir yerdi. Gördüğü "mezarlar", chthonic kurucu Daemones'ın türbeleriydi: "Ayrıca Lykaon'un ve Maira(Maera)'nın oğlu Tegeates'in mezarı vardı." Maira, Atlas'ın kızıydı ve Homeros, Odysseus'un, Alkinous'a, Hades'e yolculuğunu anllatıında, Hades'te hayaletlerini gördüğü kişiler arasında ondan bahseder. [7]

Antik Tegea, antik Yunanistan'ın [8] Athena Alea Tapınağı'nı içeren önemli bir dini merkeziydi. Pausanias, Temenosun Aleus tarafından yapıldığı konusunda bilgi verildi. [9] Alanda bulunan Geometrik ve Arkaik dönemlere ait adak bronzları, at ve geyik şeklini alırken; orada sealstones ve fibula vardır.

Şehir, Roma İmparatorluğu döneminde sivil yaşamı sürdürdü; Tegea, MS 395-396'da Gotlar tarafından alındıktan sonra da hayatta kaldı. Roma şairleri Tegĕēus veya Tegeaeus sıfatını Arkadya'ya eşdeğer olarak kullanırlar: bu nedenle Pan'a bir lakap olarak verilir (Verg. G. 1.18), Callisto, Lycaon (Ov. Ar. Am. 2.55, Fast. 2.167), Atalanta (Ov. Met. 8.317, 380), Carmenta (Ov. Fast. 1.627) ve Mercury (Stat. Silv. 1.54)

Orta Çağ'da, belirsiz bir süre zarfında Tegea, 10. yüzyılda Amyklion adını aldı (daha sonra genellikle Amykli ve Nikli olarak kısaltıldı). [10] 1082'de, Lacedaemon Metropolü'nün kadınların oy hakkı olduğu Amyclae Piskoposluğunun merkezi oldu. [11] [12] Nikli ve Arkadya'nın geri kalanı yaklaşık olarak y. 1206–1209'da Haçlılar tarafındam alındı. Frenk Achaea Prensliği'nin yeni bir parçası oldu ve prenslik kısa zamanda Pelepponez'in tamamını aldı. [10] Mora Kronik yazılmış tarihi, Nikli'yi, ancak bir kuşatmadan sonra Haçlıların eline geçen, önemli ve tahkim edilmiş bir yer olarak tasvir eder. Laik bir baronluğun yeri haline gelirken, piskoposluk makamına bir Roma Katolik piskoposu geçti. [10] Nikli, 1280'de hâlâ Frankların elindeydi, ancak 1302'de yeniden dirilen Bizanslılar'a kaptırıldı ve yerel otoriteyi Ortodoks din adamlarına da geri verdi. [10]

Antik Tegea bölgesi şimdi modern Alea köyü içinde yer almaktadır ( 1915'ten önce Piali olarak anılır). Alea, Trablus'un yaklaşık 10 kilometre güneydoğusunda yer almaktadır.

Tegea ve Girit[değiştir | kaynağı değiştir]

Antik çağda Tegea halkı, kralları Tegeates'in hayatta kalan oğulları Cydon, Archedius ve Gortys'in gönüllü olarak Girit'e göç ettiklerini ve Kydonia, Gortyna ve Catreus şehirlerine onların isimlerinin verildiğini söylediler. Ancak Giritliler bunu yalanladılar; bunun yerine bu üç karakteri yerel kahramanlar Minos ve Rhadamantus'un çocukları olarak tasvir etmeye çalıştılar. [13]

Alt bölümler[değiştir | kaynağı değiştir]

Tegea belediye birimi aşağıdaki topluluklara bölünmüştür (parantez içindeki kurucu köyler):

  • Alea
  • Episkopi
  • Garea
  • kamari
  • kandalo
  • Politikacı Gregoris Lambrakis'in 1912'de doğduğu Kerasitsa
  • litovounya
  • Magoula (Magoula, Giokareika)
  • Manthyrea
  • mavriki
  • Psili Vrysi (Psili Vrysi, Bouzaneika)
  • Rizeler
  • Stadyum (Stadyo, Agios Sostis, Akra)
  • Tzivas
  • Vouno
  • Stringos (Stringos, Demiri)

Tarihsel nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıl Nüfus
1991 4,539
2001 3.858
2011 3.544

Önemli insanlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

notlar[değiştir | kaynağı değiştir]

 

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "ΦΕΚ B 1292/2010, Kallikratis reform municipalities" (Yunanca). Government Gazette. 
  2. ^ "Population & housing census 2001 (incl. area and average elevation)" (PDF) (Yunanca). National Statistical Service of Greece. 
  3. ^ Pausanias, Description of Greece, 8. 45. 1
  4. ^ Böckh, Corp. lnscr. no. 1513
  5. ^ Henry Fynes Clinton, vol. ii. p. 417;  Smith, William, (Ed.) (1854–1857). "Tegea". Yunan ve Roma Coğrafya Sözlüğü (İngilizce). Londra: John Murray. 
  6. ^ The Calydonian boar and the head of Atalanta have been removed to the National Archaeological Museum of Athens
  7. ^ Pausanias, Guide to Greece 8.48.6
  8. ^ "This sanctuary had been respected from early days by all the Peloponnesians, and afforded peculiar safety to its suppliants" (Pausanias, Description of Greece iii.5.6)
  9. ^ Description of Greece viii.4.8.
  10. ^ a b c d Bon 1969.
  11. ^ Gritsopoulos 1939.
  12. ^ Konti 1985.
  13. ^ William Ridgeway, The Early Age of Greece, Volume 1 Cambridge University Press, 2014 (originally 1901) 1107434580