Türk Marşı

Bu madde Mozart bestesi hakkındadır. Beethoven bestesi için Türk Marşı (Beethoven) sayfasına bakınız.

Türk Marşı'nın notaları

Piano Sonata No. 11, yaygın adıyla Türk Marşı (özgün adı: Rondo alla Turca) (K. 331), Wolfgang Amadeus Mozart'ın bir bestesidir.

Arka plan

Eserin tam tarihi belirsiz olsa da, Mozart, NMA'ya göre eseri tahminen 1783 yılında bestelemiştir. Eser üç bölümden oluşur: birinci bölüm Tema ve varyasyonlar formunda Andante grazioso, ikinci bölüm Menuet, üçüncü bölüm ise Rondo alla Turca (Türk rondosu, Türk stilinde rondo) olarak adlandırılmaktadır. Sonat ilk kez 1784 yılında Viyana’da Artaria tarafından yayımlanmıştır. Yayımlandığı dönemde eserin ilk iki bölümü, dönemin diğer sonat bölümlerine benzerliği nedeniyle büyük bir ilgi görmemiştir. Buna karşın üçüncü bölüm olan Rondo, zamanla yüksek bir popülerlik kazanmış ve Rondo alla Turca veya Türk marşı adlarıyla anılmaya başlanmıştır. Bu durumun başlıca nedenlerinden biri, eserin yazıldığı dönemde Avusturya ile Osmanlı İmparatorluğu arasındaki uzun süreli ilişkiler ve savaşlardır.

Rondo alla Turca

Mozart’ın Türk ve Yakın Doğu müziğine olan ilgisinin, Angelo Soliman gibi Viyana’daki kültürel çevresinden ve Gluck ile Handel gibi bestecilerin eserlerinden etkilenmiş olabileceği ileri sürülmektedir.

1521 yılında başlayan ve yaklaşık 250 yıl boyunca devam eden bu süreçte Mehter müziğinin ritmik özellikleri Avrupa’da, özellikle Viyana’da tanınmış ve yaygınlaşmıştır. Mozart’ın sonatının üçüncü bölümünde de bu ritmik unsurların ve Türk müziğine atfedilen karakteristik özellikler yansıtılmıştır. Ayrıca dönemin Viyana’sında Turquerie (“Türk modası”) olarak adlandırılan bir kültürel ilgi bulunmaktaydı; bu bağlamda bazı piyanolarda davul ve zil benzeri sesler üretebilen “Türk pedalı” olarak bilinen mekanizma bulunuyordu. Söz konusu sonatın da bu tür enstrümanlarla icra edilmesi dönemin pratikleriyle uyumlu olduğu görülmektedir.

Yapısal özellikler

Mehter marşlarının ritminden esinlenen Mozart, 11 numaralı La majör piyano sonatının (K. 311) 3. bölümünü "Rondo alla turca" (Türk usulü rondo) adıyla besteler. Batılı müzikler gibi 4/4'lük ölçüyle değil de mehter marşları gibi 6/8'lik ölçüyle bestelenmiş olan bu eser, tamamen piyanoda icra edilir.

Mirası

Bu beste, Türkiye Cumhuriyeti tarafından tüm özel davetlerde ve ülke tanıtımında kullanılmaktadır.

2014 yılında Macaristan Milli Kütüphanesi arşivinde bulunan 11 nolu La Majör Piyano Sonatı'na ait 4 sayfa orijinal nota yazısının arasında Türk Marşı'ndan da bir kısım bulunuyor.

Türk rap sanatçısı Ceza, sonatın üçüncü bölümüne 2012 yılında Türkçe söz yazdı ve parçaya bir klip çekildi.

Dinle

Tema

Tema

Performed on a clavichord by Ulrich Metzner

Andante grazioso, Variation 1

Variation 2

Variation 3

Variation 4

Variation 5

Variation 6

Menuetto

Rondo Alla Turca

Rondo Alla Turka

Performed by Romuald Greiss on an 1850 Budynowicz piano

• Dinlemekte problem mi yaşıyorsunuz? Medya yardımı sayfasına göz atın.