İzmir Marşı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Harici video
Haluk Levent - İzmir Marşı
Kafkasya Marşı - Mustafa Kamacı
Muammer Sun - Biz Şen Gemicileriz (Nesilden Nesile Çocuk Şarkıları)
Türklerin gemisi kırmızı direkli
Darulelhan Heyeti tarafından - Yayla Suyu (Taş Plak Arşivi)
Faruk Yılmaz -Alan Çayırlarında Koyun Güdesin
Turkish-Gagauz Folk Song - Oğlan
Asiye Saale ve Qırım - Ne güzel oğlan (Kırım Yöresi Türküsü)
Kör Ahmet-Karpuz Kestim Yiyen Yok
ΝΕΑ ΒΥΣΣΑ Έχασα μαντήλι με εκατό φλουριά(Batı Trakya)
ΓΙΩΤΑ ΛΥΔΙΑ - Η τσιγγάνα η Μαρίτσα
Oglan Oglan Kalk Gidelim · Stelios Kazantzidis
Bülent SERTTAŞ -Oğlan
Esma Recepova - Yalancı Çoban (Jalandji Čoban, 1965)
Prizren agziyla-"Oglan oglan"
ΣΕ ΖΩΓΡΑΦΙΣΑ ΒΛΑΧΑ Μ' {ΡΟΖΑ ΕΣΚΕΝΑΖΥ, 1936}

İzmir Marşı veya İzmir'in dağlarında çiçekler açar, Türk ordusunun Kurtuluş Savaşı sırasında İzmir'e girişini konu alan nihavend makamında bir marş.[1]

Bestesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Bazı kaynaklarda İzzeddin Hümayi Elçioğlu tarafından I. Dünya Savaşı'nın Kafkasya Cephesi için "Kafkasya Marşı" olarak 1914 yılında bestelendiği bilgisi geçer.[2][3] Bu kaynaklara göre Türk Kurtuluş Savaşı sonrası sözleri değiştirildi ve "Kafkasya dağlarında" yerine "İzmir'in dağlarında" veya "İnönü Dağları'nda" diye başlayan deyişleri üretildi.[4] Aslen Kafkasya Cephesi'ne ithafen bestelendiğine dayanak olarak Kemal Tahir'in Yorgun Savaşçı romanındaki "Umduğumuz gibi, Kafkasya dağlarnda çiçekler açsaydı, düşman önümüzden kaçsaydı bile biz, 95 bin kişi ile Turana ulaşamazdık..." cümlesi gösterilir.[5] Orkestra şefi Naci Özgüç, atalarından Elçioğlu'nun marşı yazdığını ailesinden duyduğunu ve kaynaklarda marşı 38 yaşında yazdığı iddiasına ulaştığını belirtir. Buna karşılık müzik tarihçisi Murat Meriç, Elçioğlu'nun yazdığına dair bilgilerin herhangi bir kanıtı olmadığını ve söz yazarıyla bestecisinin bilinmediğini, resmi kaynaklarda da "anonim" olarak geçtiğini belirtir.[6][7] Kaptanzade Ali Rıza Bey, 23 Temmuz 1930 tarihli bir röportajında bu marşı kendisinin bestelediğini söylemiştir.[8]

Murat Bardakçı bir yazısında eserin herhangi bir elyazması kopyası bulunmadığını, 1940'lı ve 50'li yıllardaki kopyalarındaysa "Kafkasya Marşı" olarak geçtiğini belirtir. Bardakçı'ya göre dinî müzik bestecisi Elçioğlu'nun marşı yazmış olduğu bilgisini destekleyen herhangi bir bulgu yoktur ve dönemin kaynaklarında esere dair Elçioğlu'na atıfta bulunulmamıştır; bu iddia Etem Üngör'ün Türk Marşları (1966) kitabından ortaya çıkmıştır. Murat Bardakçı marşın aslen Kafkasya Cephesi için bestelendiği; ancak Elçioğlu tarafından bestelenmiş olmayabileceği görüşündedir.[9]

Sözleri[değiştir | kaynağı değiştir]

İzmir’in dağlarında çiçekler açar.
Altın güneş orda sırmalar saçar.
Bozulmuş düşmanlar hep yel gibi kaçar.
Yaşa Mustafa Kemal Paşa,yaşa;
Adın yazılacak mücevher taşa.
İzmir dağlarına bomba koydular
Türk’ün sancağını öne koydular.
Şanlı zaferlerle düşmanı boğdular.
Kader böyle imiş ey garip ana
Kanım feda olsun güzel vatana.
İzmir’in dağlarında oturdum kaldım
Şehit olanları deftere yazdım.
Öksüz yavruları bağrıma bastım.
Kader böyle imiş ey garip ana
Kanım feda olsun güzel vatana
Türk oğluyum ben ölmek isterim.
Toprak diken olsa yatağım yerim.
Allahından utansın dönenler geri
Yaşa Mustafa Kemal Paşa,yaşa
Adın yazılacak mücevher taşa

Müziği Benzer Müzikler[değiştir | kaynağı değiştir]

Erzurum türküsü olan Yayla Suyu adlı türkü ile benzer müziğe sahiptir.Ayrıca Erzurum Marşı ile aynı müziğe sahiptir.1918'de Erzurum'un Kurtuluşu'ndan, Mehmed Akif'in eseri olan İstiklâl Marşı'nın resmen millî marş olarak kabulü tarihine kadar bu manzume, Erzurum mekteplerinde marş ihtiyacını tatmin etmiştir. İzmir Marşı'nın, ilk olarak 1919 yılında Erzurum Kongresi'nden önce Mustafa Kemal Paşa, Erzurum'da Köşk'ün bahçesinde otururken, Albayrak Okulu öğrencileri tarafından Paşa'nın huzurunda okunan "Erzurum Marşı" olduğu görüşüdür.

Türklerin Gemisi (Çanakkale Boğazı),Biz Şen Gemicileriz adlı marşlar ile benzer müziğe ayrıca sahiptir.

Müziği Benzer Türküler[değiştir | kaynağı değiştir]

Yayla Suyu,Alan Çayırlarında ,Oğlan Oğlan Kalk Gidelim(Gagauz ve Kırım versiyonu vardır),Karpuz Kestim Yiyen yok türküleri ile benzer müziğe sahiptir. Kafkasya'dan Kırıma kadar çok geniş bir coğrafyada bu müziğin farklı versiyonları mevcuttur.

Yunanistan'da Benzer Müzikler[değiştir | kaynağı değiştir]

Batı Trakya'da Έχασα μαντήλι με εκατό φλουριά adlı türkü benzer müziğe sahiptir.ΓΙΩΤΑ ΛΥΔΙΑ nın söylediği Η τσιγγάνα η Μαρίτσα adlı şarkı ile de benzer müziğe sahiptir. Ρόζα Εσκενάζυ 'nin 1936 yılında söylediği Σε ζωγράφισα βλάχα μ' yine benzer müziğe sahiptir.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Şenay SARIGÖZOĞLU. "İZZETTİN HÜMAYİ ELÇİOĞLU". eksd.org.tr. 16 Haziran 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Nisan 2017. 
  2. ^ "Arşivlenmiş kopya" (PDF). 4 Kasım 2016 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Kasım 2016. 
  3. ^ Taranç, Berrak (2011). "Anadolu'da müzikte ideolojinin, küreselleşme sürecinde yeniden boyutlanması ve yeni yorumlar". Ege Üniversitesi Devlet Türk Musikisi Konservatuvarı Dergisi, 1. s. 18. Erişim tarihi: 21 Mart 2017. 
  4. ^ Millı̂ kültür, 3. cilt, 7. sayı. Kültür Bakanlığı. 1981. s. 252. 
  5. ^ Bekâm Örün (5 Şubat 2017). "Geh marş, gehey alafranga, Düzd-i gama vurdular pranga: Bir İzmir Marşı karmaşası". soL Haber. 21 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Mart 2017. 
  6. ^ Güliz Arslan, Burak Kuru (4 Şubat 2017). "Tribünlerde yeni trend: İzmir Marşı". Hürriyet. 21 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Mart 2017. 
  7. ^ Öztüna, Yılmaz (1990). Büyük Türk mûsikîsi ansiklopedisi. Kültür Bakanlığı. s. 252. 
  8. ^ Soydan, Serdar (10 Haziran 2020). "Kafkasya dağlarında çiçekler açtıran Kaptanzade Ali Rıza Bey". t24.com.tr. 14 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Haziran 2020. 
  9. ^ Murat Bardakçı (6 Şubat 2017). "İzmir Marşı muamması". Habertürk. 21 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Mart 2017.