Soli, Kıbrıs

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Soli Antik Kenti, MÖ. 13.yy'da Truva savaşından dönen Atinalılar tarafından kurulduğuna inanılan antik bir şehir krallığıdır. Kent, Lefke ilçesinde bulunmaktadır ve Lefke'nin en önemli tarihi yapılarından biridir. Kentin içinde bulunan kuğu mozaiği, Soli Antik Kentinin simgesi haline gelmiştir.

Verimli toprakları, zengin bakır madenleri, limanı ve stratejik konumu sayesinde uzun bir süre boyunca ayakta kalan Soli Antik kenti, 7.yy'da yaşanan Arap akınları sonrasında yıkılmıştır.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Soli Antik Kenti'nin, MÖ. 13.yy'da Truva savaşından dönen Atinalılar tarafından kurulduğu düşünülmektedir. İlk kurulduğu dönemlerde "Aipeia" olarak adlandırılan kent, Yunan devlet adamı Solon tarafından, bakır ve cevher ihracatının kolaylaştırılması amacıyla, bulunduğu yerden daha aşağı kesime taşınmasıyla, Solon'dan Soli ismini almıştır

Stratejik konumu, madenleri, su kaynağına olan yakınlığı, verimli toprakları ve limanı sayesinde Soli Antik Kenti Kıbrıs'ın en önemli kentlerinden biri haline gelmiştir.

MÖ. 500 yıllarında Persler kenti devralmış ve Soli halkını kontrol altında tutmak amacıyla Soli yakınlarına Vuni Sarayı'nı inşa etmişlerdir. MÖ.498 yılında Soli halkı İyon ayaklanmasına katılmış ve Perslere karşı isyan etmiş, lakin başarılı olamamışlardır.

Kısa süre sonra Kent yine el değiştirmiş ve bu sefer Roma hakimiyeti altına girmiştir.

Roma döneminde şehir altın dönemini yaşamıştır. Madencilik ve ticaret faaliyetleri geliştirilmiş, şehir bir hayli zenginleşmiştir. Kentte yapılan kazı çalışmaları sırasında roma dönemine ait mermer bir Afrodit heykeli ve Amazonlarla yapılan savaşı temsil eden bir kabartma bulunmuştur.

Devam eden yıllarda kentin ana ihracat maddesi bakır tamamen tükenmiş ve limanlar çamurla dolmaya başlamıştır. Bütün bu olaylardan sonra kent önemini yitirmiştir.

İşleri kötüye giden kent, 7.yy'da yaşanan Arap akınlarıyla tahrip olmuş ve bir süre sonra da yıkılmıştır.


Arkeolojik Kazılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Soli Antik Kentinde yapılan arkeolojik kazılar,1929 yılında İsveçli arkeologlarla başlamış, Quebek Laval Üniversitesi'nin 1964 yılından 1974 yılına kadar yaptığı kazılarla devam etmiş ve KKTC eski eserler dairesi tarafından yürütülen kazılarla halen devam etmektedir.

1929'da başlayan kazılarla ilk olarak antik Roma tiyatrosu ortaya çıkmıştır. Kazılarda tiyatronun MS.2.yy'ın sonu ile MS.3.yy'ın başı arasında bir tarihte yine aynı yerde bulunan bir Yunan tiyatrosunun yerine inşa edildiği anlaşılmıştır. Devam eden çalışmalarla, tiyatronun yapımında kullanılan taş ve mermerlerin 19.yy'ın ikinci yarısında (İngiliz yönetimi sırasında) Port Said rıhtımının yapımında kullanıldığı anlaşılmıştır.

Antik Roma tiyatrosunun bulgusunun arından Tapınaklar ve Soli Bazilikası ortaya çıkmıştır. Bazilikanın 4.yy'ın ikinci yarısında yapıldığı tahmin edilmektedir. Tapınağa yönelik bir kazı çalışması sonucu ortaya 1.yy'da yapılmış, mermer bir Afrodit heykeli ortaya çıkmıştır.

Bazilikaya yönelik kazı çalışmaları sonucu se kentin simgesi olan Kuğu Mozaiği ortaya çıkmıştır

Kazılar sonucu Kentin; tunç çağından, Hıristiyanlık dönemine kadar ayakta durduğu tespit edilmiştir. Yapılan kazılarda 22 adet mezar, 5 adet lahit, büyük oranda kap-kacak ve metal objeler bulunmuştur.

Mezarlara ve ölü gömme şekillerine bakılarak, kentin ağırlıklı olarak Helenistik kültürden olduğu, kap-kacak ve metal eşyaların yaygınlığına bakılarak da kentin güçlü bir yerli üretime sahip olduğu anlaşılmıştır.

Yine bulgular arasında yer alan gümüş takılar, kentin dönemin sanat anlayışına yabancı olmadığını bize göstermektedir.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. http://www.lefkebelediyesi.com/lefke-hakk%C4%B1nda/gezilecek-yerler/item/14-soli-antik-kenti.html
  2. https://dspace.ankara.edu.tr/xmlui/handle/20.500.12575/35524
  3. https://www.visitncy.com/tr/kesfet/soli-antik-kenti/
  4. https://interwms.com/haber/soli-antik-kenti