İçeriğe atla

Sergey Dovlatov

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Sergey Dovlatov
DoğumSergey Donatoviç Dovlatov
3 Eylül 1941(1941-09-03)
Ufa, Başkurdistan, SSCB
Ölüm24 Ağustos 1990 (48 yaşında)
New York, ABD
MeslekYazar, Gazeteci
MilliyetRus
VatandaşlıkSSCB, ABD
TürRoman, Öykü

Etkilendikleri

Sergey Donatoviç Dovlatov, (Rusça: Сергей Донатович Довлатов) (d. 3 Eylül 1941, Ufa, Başkurdistan, SSCB – ö. 24 Ağustos 1990, New York, ABD). Rus kısa öykü yazarı, romancı, gazeteci.[1]

Sergey Dovlatov'un Mount Hebron'daki mezarı

Dovlatov 3 Eylül 1941 tarihinde ailesinin II. Dünya Savaşı sırasında Leningrad'dan tahliye edildikten sonra geldiği Ufa'da doğdu. Annesi Nora Sergeyevna Dovlatova (1908-1999) Ermeni asıllı bir düzeltmendi; babası Donat İsaakoviç Meçik (1909-1995) Yahudi asıllı bir tiyatro yönetmeniydi.[2]

Dovlatov, savaştan sonra annesiyle birlikte Leningrad'a (şimdiki St. Petersburg) geri döndü. Üniversiteye başlamadan önce bir süre metal işçisi olarak çalıştı.[3] 1959 yılında Leningrad Devlet Üniversitesi filoloji fakültesinde Fince Bölümü'nde okumaya başladı, ancak iki buçuk yıl sonra başarısız olduğu gerekçesiyle üniversiteden atıldı.[4] Leningrad'ta Yevgeni Reyn, Anatoli Natman, İosif Brodski gibi şairlerle ve yazar Sergey Wolf ve ressam Aleksander Nejdanov ile arkadaşlık ediyordu.[5] Bölümden atıldıktan sonraki üç yıl orduda, ıslah kamplarında gardiyan olarak görev yaptığı Komi Cumhuriyeti'nde geçirdi. Brodski, anılarında Dovlatov'un askerden döndükten sonraki ruhsal durumunu "çok sayıda hikayeleri ve delice bakan gözleriyle, Kırım'dan dönen Tolstoy'a benziyordu" ifadeleriyle anlatmıştır.[6]

Askerliğini tamamladıktan sonra Leningrad Devlet Üniversitesi'nde gazetecilik okudu. Vladimir Maramzin, Igor Yefimov, Boris Bahtin ve Vladimir Gubin tarafından kurulan edebiyat grubu "Gorojane"ye (şehirliler) davet edildi. Bir süre tanınmış Rus yazar Vera Panova'nın yardımcısı olarak çalıştı.[7]

1972-1975 yıllarında Estonya'ya gitti. Bir geminin kazan dairesinde ateşçi olarak iki ay boyunca çalıştıktan sonra Moryak Estonii, Veçerniy Tallin ve Sovetskaya Estoniya gazetelerinde çalıştı. Bir süre Pskov'da Aleksandr Puşkin'e adanmış br açık hava müzesinde tur rehberliği yaptıktan sonra tekrar Leningrad'a döndü. 1975 yılında bir gençlik dergisi olan Kostyor'da çalıştı, kısa öyküler yazmaya devam etti, ancak yayıncılar ve dergiler öykülerini basmayı reddettiler. Yalnızca bir kısa öyküsü "Intervyu" (Görüşme), Yunost (Gençlik) dergisinde 1974 yılında yayımlandı. Gazetecilik pratiğinden yola çıkarak yazdığı hikâyelerini derlediği kitabı "Kompromiss" (Uzlaşma) KGB tarafından yasaklanıp yok edildi. Hikâyelerinden bazıları batıdaki Rusça dergilerde yayımlandı. Bu yüzden önce Sovyet Gazeteciler Birliği'nden kovuldu, bir süre sonra da sınır dışı edildi.

1979'da annesi, eşi ve kızıyla birlikte önce Viyana'ya kısa bir süre sonra da ABD'ye göç etti. Kendisi gibi sürgün yazarların da yer aldığı Rus göçmenlere hitap eden Novıy Amerikanets (Yeni Amerikalı) dergisinde baş editör oldu. Önceleri göçmenler arasında tanınırken birbiri ardına kitapları çıkmaya başladı ve 1980'lerin ortalarında bir yazar olarak geniş bir çevrede tanındı. Partizan Rewiev ve The New Yorker'da yazmaya başladı. Özgür Avrupa Radyosu'nda yazarlık yaptı.[8]

Sergey Dovlatov 24 Ağustos 1990'da New York'ta kalp krizinden öldü. Uzun yıllar yaşadığı Oueens'deki Mount Hebron Mezarlığı'na gömüldü.[9] Ölümünden sonra, 2003 yılında Tallin'de yaşadığı eve ve 2007 yılında St Petersbug'da Rubinşteyn Sokağı'na anısına plaketler konuldu. 2014 Haziranında Queens'de bir caddeye adı verildi.

Dovlatov resmen iki kez evlenmişti. İlk eşi Asya Pekurovskaya ile olan evliliği sekiz yıl (1960-1968) sürdü. İkinci eşi Yelena Dovlatova idi.[10]

Dovlatov yarı-otobiyografik eserler vermiştir. Karakterleri tanınmış edebi kişilikler, iş aile ve arkadaşlarından oluşmaktadır. Kısa hikâyelerinde ironik bir mizah duygusuyla Sovyet gündelik hayatı anlatır. ABD ve Avrupa'da 12 kitabı basılmıştır. Ölümünden ve Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra, kısa hikâyeleri Rusya'da basıldı.

Yaşamı süresince basılan kitapları

[değiştir | kaynağı değiştir]
  • The Invisible Book (Невидимая книга) — Ann Arbor: Ardis, 1977
  • Solo on Underwood: Notebooks (Соло на ундервуде: Записные книжки) — Paris: Третья волна, 1980.
  • The Compromise (Компромисс) — New York: Серебряный век, 1981.
  • The Zone: A Prison Camp Guard's Story (Зона: Записки надзирателя) — Ann Arbor: Эрмитаж, 1982.
  • The Reserve (Заповедник) - Ann Arbor: Эрмитаж, 1983.
  • The March of the Single People (Марш одиноких) — Holyoke: New England Publishing Co, 1983.
  • Ours (Наши) — Ann Arbor: Ардис, 1983.
  • Demarche of Enthusiasts (Демарш энтузиастов) (Bagrich Bakhchanjan ve N. Sagalovskij ile birlikte) — Paris: Синтаксис, 1985.
  • Craft: A Story in Two Parts (Ремесло: Повесть в двух частях) — Ann Arbor: Ардис, 1985.
  • A Foreign Woman (Иностранка) — New York: Russica Publishers, 1986.
  • Suitcase (Bavul) (Чемодан) — Tenafly: Эрмитаж, 1986.
  • The Performance (Представление) — New York: Russica Publishers, 1987.
  • Not only Brodsky: Russian Culture in Portraits and Jokes (He только Бродский: Русская культура в портретах в анекдотах) (M. Volkova ile birlikte) — New York: Слово — Word, 1990.
  • Notebooks (Записные книжки) — New York: Слово — Word, 1990.
  • Affiliate (Филиал) — New York: Слово — Word, 1990.

Dış bağlantılar

[değiştir | kaynağı değiştir]
  1. Roger Cohen. "Sergei Dovlatov, 48, Soviet Emigre Who Wrote About His Homeland" 21 Nisan 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. New York Times August 25, 1990
  2. John Glad, (Ed.) (1990). Literature in Exile. Duke University Press. s. 96. 8 Kasım 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Kasım 2014.
  3. Cohen, Roger (25 Ağustos 1990). "Sergei Dovlatov, 48, Soviet Emigre Who Wrote About His Homeland" (İngilizce). New York Times. 21 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Kasım 2014.
  4. "Сергей Донатович Довлатов". www.ozon.ru. 21 Haziran 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ağustos 2008.
  5. Евгений Рейн (19 Ocak 2004). "Мне скучно без Бродского и Довлатова". «Дело». 14 Temmuz 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ağustos 2008.
  6. "Бродский, Иосиф. О Сереже Довлатове. официален сайт на Г.А. Явлинский (03 Eylül 2003)." 25 Ocak 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Kasım 2014.
  7. "Сергей Довлатов. Соло на ундервуде". 8 Kasım 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Kasım 2014.
  8. Довлатов, Сергей. Компромисът. Куфарът. Сиела, София, 2011, корица.
  9. Довлатов и окрестности. «Смерть и другие заботы» 3 Ekim 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Аляксандр Геніс, Радыё «Свабода», 18 Nisan 2007 г.
  10. Довлатов и окрестности. "Смерть и другие заботы" 3 Ekim 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Александр Генис, Радио «Свобода», 18 апреля 2007 г.