Seikilos Kitabesi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Seikilos mezar yazıtı adıyla bilinen mermer mezar taşı
Yazıttan detay

Seikilos Mezar Yazıtı, 1882-1883 yıllarında Aydın- İzmir demir yolunun inşaatı sırasında Tralleis antik kentinde bulunan ve üzerindeki müzikal notasyonu ile bilim adamlarının ilgisini çeken Eski Yunan mezar taşı.[1]

Yazıt için M.Ö 200-M.S. 100 yıllarına zanan tarihler verilir fakat genel kanı, M.S. 2. yüzyıla ait oldupu şeklindedir.[1] Kimi kaynaklara göre Seikilos adlı kişinin karısı Euterpe’ye, kimilerine göre ise babasına aittir.[1]

Yazıtta, Seikilos’un yazdırdığı şarkının sözleri, notaları ve mezar yazısı alt alta yazılmış olarak bulunur. "Seikilos’un Şarkısı" olarak tanınmakta ve günümüze dek kalan en eski müzik eserlerinden biri olarak bilinmektedir.[1] 1966'dan bu yana Danimarka Milli Müzesi'ndedir.

Mezar Taşının altındaki açıklamada şu sözler yazar:[2]

Bir mezar taşıyım ben, bir imge. Seikilos’un ölümsüzlüğünü anan ebedi bir nişaneyim sadece.

Bulunması ve Türkiye dışına kaçırılması[değiştir | kaynağı değiştir]

Eser, Aydın- İzmir demiryolunun inşaatı sırasında firma yetkilisi Edward Purser tarafından bulundu ve özel koleksiyonuna dahil edildi. Sütunun altı kırık tabanının Purser’in eşi tarafından saksı olarak değerlendirildiği, bu nedenle, metnin bir satırının kayıp olduğu belirtilmektedir.[1]

19. yüzyıl sonlarında Türkiye'de arkeolojik araştırmalar yapa William Mitchell Ramsay 1883’te yayınladığı “Inscriptions inédites de l’Asie Mineure” isimli makalesinde, Puser’in koleksiyonunda gördüğü bu yazıtı tanıttı. 1922'de Alfred Laumonier tarafından yazıtın fotoğrafı çekildi.[1] Sütun, Purser’in Buca’da yaşayan avukatı Young’ın koleksiyonu’na geçti. 1922’de İzmir'in işgali üzerine İzmir’deki Alman Konsolosu tarafından korundu ve avukatı Williem Daniels tarafından İstanbul’dan Stockholm’e götürüldü.[1]

1966’da Kopenhag’daki Milli Müze tarafından satın alındı. 1966'dan bu yana orada sergilenir. Yazıtın Türkiye'ye geri getirilmesi için çalışmalar yapılmaktadır.[3]

Antik Yunanca güftesi ve Türkçe karşılıkları[değiştir | kaynağı değiştir]

Ὅσον ζῇς φαίνου Hoson zēis phainou Yaşadığın müddetçe, parla
μηδὲν ὅλως σὺ λυποῦ mēden holōs sy lypou Dertsiz tasasız ol
πρὸς ὀλίγον ἐστὶ τὸ ζῆν pros oligon esti to zēn Hayat çok kısa (Hiçbir şeyin seni üzmesine izin verme)
τὸ τέλος χρόνος ἀπαιτεῖ. to telos ho chronos apaitei. Ve zaman her şeye gebedir

Şarkının notası[değiştir | kaynağı değiştir]

Notalar, Bizans dönemine kadar kullanılan Antik Yunan müzikal notasyonuyla yazılmıştır. Bu notasyon, şarkı sözlerindeki sesli harflerin üzerine yerleştirilmiş sembollerden oluşan basit bir sistemdi. Daha önce başka mezar taşlarında da kompozisyonlar bulunmuştur ancak hiç Seikolos Mezar Yazıtı üzerindeki ağıt, müzikal olarak tamamının yorumlanması mümkün olan ilk eserdir.[2]

Seikilos
Bu ses hakkında Seikilos Müziği 
Bilgisayar Düzenlemesi

Modern nota olarak çevirilmiş hali[değiştir | kaynağı değiştir]

Şiiri oluşturan sözler, 6/8′lik nota ölçüleriyle ezgiye dönüştürülerek batıda müzik marketlerde özgün müzik olarak müzikseverlere sunulmaktadır.

Seikilos Yazıtı Melodisi


Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]