İçeriğe atla

Sabah (Malezya)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Malezya Yasası 1963 (doküman)
Malezya ile ilgili İngilizce Anlaşma (doküman)

Sabah, Malezya'yı oluşturan 14 bölgeden biridir. Malezya'nın ikinci büyük bölgesidir. Borneo adasının kuzeydoğusundadır. Yüzölçümü 76.115 km², nüfusu 2.449.389'dur. Başkenti Kota Kinabalu'dur.

Etimoloji

[değiştir | kaynağı değiştir]

Sabah adının kökeni belirsizdir ve bunla ilgili birçok teori ortaya atılmıştır.[1] Bir teoriye göre, Brunei İmparatorluğu'nun bir parçasıyken, bölgenin kıyılarında yaygın olarak yetiştirilen ve Brunei'de popüler olan pisang saba (pisang menurun olarak da bilinir)[2][3] adlı bir muz çeşidinin varlığı nedeniyle Saba olarak anılmıştır.[4] Bajaular ise pisang jaba olarak adlandırmıştır.[4] Saba adı aynı zamanda hem Tagalogca, hem de Visayan dillerinde bir muz çeşididir. Visayan dilinde "gürültülü" anlamına gelen sözcük, Sanskritçe "gürültülü kalabalık" ile ilgili "cemaat, kalabalık" anlamına gelen Sabhā'dan türetilmiştir.[1] Brunei, Majapahit'in bir vasal devleti iken, Nagarakretagama'nın Eski Cava kasidesi, bölgeyi Seludang olarak tanımlıyordu.[2][5]

Han Hanedanlığı'ndan beri Çinliler, Borneo adasıyla ilişkilendirilmiş olsalar da,[6][7] bölge için özel bir adları yoktu. Bunun yerine Song Hanedanlığı döneminde adanın tamamına Po Ni (Bo Ni olarak da telaffuz edilir) adı verilmiştir ki bu ad, o dönemde Brunei Sultanlığı için kullanılan adla aynıdır.[1] Brunei'ye göre konumu nedeniyle, Sabah'ın yukarı veya "kuzey yönünde" anlamına gelen bir Brunei Malaycası sözcüğü olduğu öne sürülmüştür.[3][8][9] Bir başka teori ise palmiye şekerinin çıkarıldığı yer anlamına gelen Malayca sabak kelimesinden geldiğidir.[10] Sabah (صباح) ayrıca Arapça "sabah" anlamına gelmektedir.

Eyalet, Doğu Asya'nın tayfun kuşağının altında yer aldığı ve tayfunlar tarafından sıkça etkilenmediği için "Rüzgarın Altındaki Topraklar" (Malayca: Negeri Di Bawah Bayu) olarak adlandırılır.[11][12][13]

Ayrıca bakınız

[değiştir | kaynağı değiştir]
Malezya'nın Sabah eyaletinin idarî merkezi Kota Kinabalu şehrinde İslami mimari ile çağdaş tasarımın kombinasyonu olarak inşa edilen Sabah Eyalet Camii'nin minaresi (9 Şubat 2009).

Kaynakça

[değiştir | kaynağı değiştir]
  1. 1 2 3 Danny Wong Tze Ken (2015). The Name of Sabah and the Sustaining of a New Identity in a New Nation (PDF) (İngilizce). University of Malaya Repository. 25 Şubat 2016 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ocak 2025.
  2. 1 2 "Sabah Negeri Di Bawah Bayu". Malezya Ulusal Kütüphanesi. 2000. 9 Şubat 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ocak 2025.
  3. 1 2 Ruxyn, Tang (26 Nisan 2017). "The Stories And Facts Behind How The 13 States Of Malaysia Got Their Names". SAYS (İngilizce). 14 Ocak 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ocak 2025.
  4. 1 2 Zakiah Hanum (1989). Asal-usul negeri-negeri di Malaysia. Singapore: Times Books International. ISBN 978-9971-65-467-2.
  5. ↑ The Report: Sabah 2011 (İngilizce). Oxford Business Group. 2011. ss. 10-143. ISBN 978-1-907065-36-1.
  6. ↑ Wong Tze-Ken, Danny (1999). "Chinese Migration to Sabah Before the Second World War". Archipel (Fransızca). 58 (3): 131-158. doi:10.3406/arch.1999.3538. ISSN 0044-8613. 18 Ocak 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi20 Ocak 2025.
  7. ↑ Wan Kong Ann; Victor H. Mair; Paula Roberts; Mark Swofford (April 2013). "Examining the Connection Between Ancient China and Borneo Through Santubong Archaeological Sites" (PDF). Tsinghua Üniversitesi ve Doğu Asya Dilleri ve Medeniyetleri Bölümü, Pensilvanya Üniversitesi. Sino-Platonic Papers. ISSN 2157-9687. 14 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ocak 2025.
  8. ↑ Maxwell, Allen R. (1981-1982). Journal - Sabah Society. Sabah Society Journal (İngilizce). Sabah Society.
  9. ↑ W. H. Treacher (1891). British Borneo: Sketches of Brunai, Sarawak, Labuan, and North Borneo. Singapur: Devlet Basım Dairesi. s. 95. 28 Temmuz 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ocak 2025 – Project Gutenberg vasıtasıyla.
  10. ↑ Yunos, Rozan (21 Eylül 2008). "How Brunei lost its northern province". The Brunei Times. 17 Haziran 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ocak 2025.
  11. ↑ Beardsall, Jonny (15 Haziran 2007). "Settled by the sea in the Land Below the Wind". The Telegraph (İngilizce). 7 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ocak 2025.
  12. ↑ Welman, Frans (9 Mart 2017). Borneo Trilogy Volume 2: Sabah (İngilizce). Bangkok Book House. s. 125-. ISBN 978-616-245-079-2.
  13. ↑ Lim, Joo Tick; Samah, Azizan Abu (2004). Weather and Climate of Malaysia (İngilizce). University of Malaya Press. ISBN 978-983-100-176-9.
"https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Sabah_(Malezya)&oldid=35064236" sayfasından alınmıştır