Rumeyler

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Rumeyler
Önemli nüfusa sahip bölgeler
Ukrayna Ukrayna 77,5 bin (Türk dilli Urumlar dahil) [1]
Diller
Rumeyce
Din
Rum Ortodoks Kilisesi
İlgili etnik gruplar
Urumlar

Rumeyler (Ukraynaca Румеї), Ukrayna'da Azakönü'nde (Preazovya) yaşayan Yunan kökenli Rum Ortodoks Hristiyan halk. Ukrayna hükümeti hem Rumeylerin hem de Urumların azınlık haklarını tanımış ve güvence altına almıştır.[2]

Yunan (Romeika) dilli Rumeyler ile Türk dilli Urumlar birbirine karıştırılmakta ve her ikisi birlikte Greko-Tatarlar (ya da Azakönü Grekleri) adıyla da anılmaktadırlar. Bugün Greko-Tatarların nüfusu yaklaşık olarak 120 ile 130 bin civarında olup, bunların % 60-65'i Urum, geriye kalanları ise Rumey'dir.[3] Kırımda yaşarlarken eskiden Rumeylere Tat, Urumlara ise Bazaryane adı da verilmiştir.[3] Urumlar arasında Tat balası, Urum belası («Rum çocuğu, Urum belâsıdır») atasözü kullanılır.[4]

Rumey giysileri[değiştir | kaynağı değiştir]

Rumey ve Urumların kıyafetleri de tıpkı genetik yapıları gibi karışıktır. Komşu oldukları kültürlerden pek çok unsuru üzerlerinde taşımaktadırlar. Bu kültürleri Antik Bizans’dan, Osmanlı, Kıpçak ve Slav kültürleri ile Kırım halkları olarak sayabiliriz.[5]

Erkek giysileri: hem erkek hem de kadınlarda gömlek (pkamsu, tsukams) kullanılır ve bunlar eskiden desenli ve işlemeliydi. Pantolon (çahçir) ve kürk şalvarlar (galife) kullanılır. Pantolon üstüne takılan kemerler (tuga, zunar) dar olur. Kalpakları/şapkaları (kapas) kuzu derisinden silindir biçimli olur. Ayakkabı (papuça, pudupanda) çeşitlidir. Çizmeyi (sangkiye, şangiya) kendileri yapmaz satın alırlardı.[5]

Kadın giysileri: kadın elbiseleri/entarileri (anter, enter) olarak en belirgini şalvar (şalvar) adı verilen alt giyimidir. Tunik şeklinde olanları apanu forimu adını taşır. Fistanın altına kamsupukalis denen gömlek giyilir. Fistan üzerine bişçir, bişgir, bişkir denen önlük/peşkir takılır. Başörtüsü (çabar, çambar, çember) havlu biçiminde olursa havlu adını alır.[5]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Про кількість та склад населення України за підсумками Всеукраїнського перепису населення 2001 року
  2. ^ Altınkaynak, Erdoğan. Mazlum Türk halklarından Urumlar
  3. ^ a b Altınkaynak, Erdoğan (2004). Ukrayna'daki Hristiyan Türkler "Urumlar". Karadeniz Araştırmaları, S. 1, Bahar/2004, KaraM, 37-54.
  4. ^ Kasapoğlu Çengel, Hülya (2004). Ukrayna'daki Urum Türkleri ve Folkloru. Milli Folklor, 2004, Yıl. 16, S. 16, s. 59
  5. ^ a b c Altınkaynak, Erdoğan (2007). Urum giysileri. Bal-Tam Türklük Bilgisi 7, Prizren, 242 - 254 (2007)