Perikles

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Perikles (Περικλῆς)
112307-BritishMuseum-Perikles.jpg
Doğum M.Ö. 495
Atina, Yunanistan
Ölüm M.Ö. 429
Yunanistan
Bağlılığı  Yunanistan
Rütbesi Strategos (General)
Savaşları/Çatışmaları Peloponez Savaşı (MÖ 431-404)

Perikles (Yunancaː Περικλῆς), Antik Yunanistan'da, Atinalı soylu, asker ve devlet adamı.

Hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

Annesi, arkhon Klistenes'in yeğenidir, babası da demokratlardan Xanthippus'tur. MÖ 495'larda doğduğu tahmin edilmektedir ve MÖ 429'da ölmüştür. Aristokrat bir aileye mensuptu. Çocukluğunda Anaksagoras, Damon, Sokrates, Sofokles ve Zenon'dan ders alarak, öğretmenleri tarafından iyi bir siyasetçi olarak yetiştirildi.

Politik kariyeri[değiştir | kaynağı değiştir]

Otuz yaşında siyasi hayata girdi. Demokratların liderinin öldürülmesiyle lider seçildi. MÖ 461 yılındaki seçimlerde Arkhon seçildi. Kendisini destekleyen parolia ve diakria sınıfının desteğiyle Atina'da demokrasi rejimi kurdu.[1]

Reformları[değiştir | kaynağı değiştir]

Perikles, Atina kent devletinin başkanı olmasının ardından, ülkede reformlar yaptı. Kendisini iktidara taşıyan topraksız kesimlere kendi kontrolündeki kolonilerden toprak verdi.

Bütün yurttaşların siyasal haklara sahip olmasını sağladı. Alt sınıflara kapalı olan memurluk işini herkese açtı. Önce zeugites sınıfına, sonra da thetes sınıfına arkhon olabilme yolunu açtı. Ardından Bule Meclisi ve Arkhon’luk dahil, uzmanlık gerektiren işler hariç tüm devlet memurluklarının seçimle değil kura ile belirlenmesi sistemini oluşturdu. Böylece her vatandaş ömründe en az bir kez memur olabiliyordu. Ayrıca kura ile atanan memurlara ücret ödeme uygulamasını başlattı. Yine her yurttaşa anayasaya aykırılık nedeniyle bir yasa önerisine karşı dava açma hakkı tanıdı.[1]

Atina'yı, Yunanistan'ın en önemli şehri haline getirdi. Atina'da sanat ve mimari eserler yaptırdı. Tiyatroyu yaygınlaştırdı. Atina'ya Yunanistan'ın en meşhur bilginlerini topladı.

Emperytalist bir siyaset takip ederek, Spartalılar ve Perslerle mücadele etti ve savaşları kazandı. Perslerle Kallias Barışı'nı, Spartalılarla otuz yıllık barış antlaşmasını imzaladı. Atinalıların Spartalılarla münasebetleri 431'de tekrar bozulup, neticede Peloponez Savaşı başladı. Perikles, Peloponez Savaşı'nda başarılı olmasına rağmen, harpteyken yakalandığı veba hastalığından öldü.

Özel hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

Paralus and Xanthippus'u doğuran eşinin ismi bilinmemektedir. Bu eşiyle boşandıktan sonra Miletli Aspasia ile evlenir. Bu evliliğinden de 1 çocuğu dünyaya gelmiştir.

  1. ^ a b Mehmet Ali Ağaoğulları, Sokrates'ten Jakobenlere Batı'da Siyasal Düşünceler, (say. 40-41)