Nikolay Lobaçevski

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Nikolai Lobachevsky
Lobachevsky 03 crop.jpg
Lev Kryukov (y. 1839) tarafından yapılmış portresi
Kendi dilinde adı Никола́й Ива́нович Лобаче́вский
Doğum 1 Aralık 1792(1792-12-01)[1][2]
Makaryev, Makaryevsky Uyezd, Nizhny Novgorod Governorate,[3][4] Rus İmparatorluğu
(şimdi Makaryevo, Nizhny Novgorod Oblast, Rusya)
Ölüm 24 Şubat 1856 (63 yaşında)
Kazan, Kazan Guberniyası, Rus İmparatorluğu
(şimdiki Tataristan, Rusya)
Milliyet Rus
Eğitim Kazan Üniversitesi (MSc, 1811)
Tanınma nedeni Lobaçevski geometrisi
Kariyeri
Dalı Geometri
Akademik danışmanları J. C. M. Bartels[5][6]
Önemli öğrencileri Nikolai Brashman[5]
İmza
Nikolay Lobachevsky signature.jpg
Nikolay İvanoviç Lobaçevski

Nikolay İvanoviç Lobaçevski (RusçaНикола́й Ива́нович Лобаче́вский), (1 Aralık 1792, Nijni Novgorod Oblastı, Rusya - 24 Şubat 1856, Kazan, Tataristan), Rus matematikçi.

1802 yılında parasız yatılı öğrenci olarak Kazan Gymnasium okulunda başlamış. 1805 yılında kurulan Kazan Üniversitesi'ne 1807 yılında girmiştir. Alışılmışların dışına çıkarak, Öklid'i olmayan geometriyi kurduğu için, ona geometrinin Kopernik'i denmiştir.

1811 yılında on sekiz yaşında öğretmenlik diplomasını aldı. 1827 yılında Lobaçevski Kazan Üniversitesi'nin rektörlüğüne atandı. Üniversitenin yönetimini eline aldı. Yeni kurmaylar oluşturdu. Gözlemevi kuruldu ve tam aletlerle donatıldı. Rusya’nın tüm madenlerini gösteren müze koleksiyonu zenginleştirildi.

Hükûmet üniversitenin binalarını modernleştirmek ve yenilerini yapmak için karar verince, rektör işin uygun bir biçimde yapılıp yapılmadığını ve konulan paranın boş yere harcanıp harcanmadığını kontrol etmek görevini kendiliğinden üzerine aldı. Bunu becerebilmek için mimariyi öğrenmeye başladı. 1842 yılındaki yangında Kazan Üniversitesi'nin çoğu bölümü yandı. Daha sonra Lobaçevski üniversiteyi yeniden inşa etmeye başladı ve iki yıl içinde yeni bir üniversite yaptı.

1842 yılında Lobaçevski Öklid'i olmayan geometriyi yarattığı için, Gauss’un önerisi ve övgüsü üzerine Göttingen Krallık Kurumu, kendisini yabancı üye seçmiştir.

1846 yılında onun hem profesörlük ve hem de rektörlük görevine birden son verildi. 24 Şubat 1856 günü altmış sekiz yaşındayken öldü.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ This is the date given by V. F. Kagan's 1957 book N. Lobachevsky and His Contribution to Science (first published in Russian in 1943), p. 26, and A. A. Andronov's 1956 article "Где и когда родился Н.И.Лобачевский" ("Where and when was Lobachevsky born?") (the latter gives 1 December [E.U. 20 November] 1792).
  2. ^ Older sources in Russian—e.g., A. F. Popov, "Воспоминания о службе и трудах проф. Казанского университета Н. И. Лобачевского" ("Memoirs of the Service and Work of N. I. Lobachevsky"), 1857—give 1793 rather than 1972, while the Dictionary of Scientific Biography (1970) gives December 2, 1792. Further information on Lobachevsky's birthdate can be found in: Athanase Papadopoulos (ed.), Nikolai I. Lobachevsky. Pangeometry, European Mathematical Society. 2010, pp. 206–7.
  3. ^ See "К 150-летию со дня смерти Н.И.Лобачевского" ("On the 150th anniversary of the death of N. Lobachevsky") by G. M. Polotovsky, PDF page 3: "Н.И.Лобачевский родился в Макарьевском уезде Нижегородской губернии в 1793 году" (quoting A. F. Popov (1857)); page 4: "[В.Ф.Каган (1943)] местом рождения называет Макарьев".
  4. ^ Other sources in Russian—e.g., A. A. Andronov (1956)—give the city of Nizhny Novgorod rather than the Governorate as his birthplace; see also Lobachevsky's biography at the website of the Lobachevsky Nizhny Novgorod State University Museum and Andrey Kalinin's article "Чье имя носит университет" ("After whose name the University has been named").
  5. ^ a b Mathematics Genealogy Project'te Nikolay Lobaçevski
  6. ^ Athanase Papadopoulos (ed.), Nikolai I. Lobachevsky. Pangeometry, European Mathematical Society. 2010, p. 208.

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]