Mustafa Nihat Özön

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla

Mustafa Nihat Özön, (d. 1896 - ö. 2 Ocak 1980[1]), Türk yazın tarihçisi, yazar, eğitmen ve çevirmen.

Dilci ve sinema tarihçisi Nijat Özön'ün babasıdır.

İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesini bitirerek öğretmen olmuş, değişik liselerde görev yaptıktan sonra 1931 yılında, 30 yıl görev yaptığı Ankara Gazi Eğitim Enstitüsü’nde edebiyat öğretmenliğine getirilmiştir.

Özön, edebiyata ilişkin ilk yazılarının ardından Dergah (1921) ve Kalem (1938) adlı iki dergi çıkarmıştır. Cumhuriyet dönemi kuşaklarınca araştırma yapanların kullanımı için hazırlayıp sunduğu Büyük Osmanlıca Sözlük ile, yakın çağ Türk edebiyatının araştırılmasında ve Tanzimat dönemi edebiyatçılarının eserlerinin basıma hazırlanmasınında önemli katkılar sağlamıştır. Bunlar arasında Şinasi, Namık Kemal, Recaizade Ekrem, Ahmet Mithat, Ali Bey, Ahmet Vefik Paşa, Nabizade Nazım yer almaktadır. Türk akademisyen, dilbilimci ve edebiyat araştırmacısı Emin Özdemir'in ise öğretmenidir.[2]

Eserleri[değiştir | kaynağı değiştir]

  • İlköğretim Okulları İçin Çağdaş Türkçe Sözlük
  • Küçük Osmanlıca-Türkçe Sözlük
  • Namık Kemal ve İbret Gazetesi
  • Osmanlıca Türkçe Sözlük
  • Türk Tiyatrosu Ansiklopedisi
  • Türkçe Cep Sözlüğü
  • Türkçe Yabancı Kelimeler Sözlüğü
  • Türkçede Roman
  • Edebiyat ve Tenkid Sözlüğü 1954
  • Resimli Türk Dili Sözlüğü 1967
  • Son Asır Türk Edebiyatı Tarihi

Sadeleştirmeleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Acı Gülüş (Tebessüm-i Elem) Hüseyin Rahmi Gürpınar, [Sadeleştiren: Mustafa Nihat Özön], 1967,
Ben Deli Miyim? Hüseyin Gürpınar, [Sadeleştiren: Mustafa Nihat Özön], 1972
Boşanmış Kadın (Mutallaka) Hüseyin Gürpınar, [Sadeleştiren: Mustafa Nihat Özön], 1971
Çok Bilen Çok Yanılır Recaizade Ekrem, [Hazırlayan: Mustafa Nihat Özön], 1941,
Deli Filozof Hüseyin Gürpınar, [Sadeleştiren: Mustafa Nihat Özön], 1969
Gönül Ticareti Hüseyin Gürpınar, [Sadeleştiren: Mustafa Nihat Özön], 1971
Gördüklerim Evliya Çelebi, [Hazırlayan: Mustafa Nihat Özön], 1976,
Hazan Bülbülü Hüseyin Gürpınar, [Sadeleştiren: Mustafa Nihat Özön], 1973
İnsanlar Maymun Muydu? Hüseyin Gürpınar, [Sadeleştiren: Mustafa Nihat Özön], 1968,
Kadın Erkekleşince Hüseyin Gürpınar, [Sadeleştiren: Mustafa Nihat Özön], 1974
Kaynanam Nasıl Kudurdu? Hüseyin Gürpınar, [Sadeleştiren: Mustafa Nihat Özön], 1971
Melek Sanmıştım Şeytanı Hüseyin Gürpınar, [Sadeleştiren: Mustafa Nihat Özön], 1972
Öldüren Öpücük Hüseyin Gürpınar, [Sadeleştiren: Mustafa Nihat Özön],
Tesadüf Hüseyin Gürpınar, [Sadeleştiren: Mustafa Nihat Özön], 1973
Utanmaz Adam Hüseyin Gürpınar, [Sadeleştiren: Mustafa Nihat Özön], 1974

Hazırladıkları[değiştir | kaynağı değiştir]

İntibah-Sergüzeşt-i Ali Bey Namık Kemal, [Hazırlayan: Mustafa Nihat Özön],
İntibah Yahut Sergüzeşt-i Ali Bey Namık Kemal, [Hazırlayan: Mustafa Nihat Özön],
Vatan Yahut Silistre Namık Kemal, [Hazırlayan: Mustafa Nihat Özön], 1972
Yeniçeriler Ahmet Midhat, [Hazırlayan: Mustafa Nihat Özön], 1942
Zavallı Çocuk Namık Kemal, [Hazırlayan: Mustafa Nihat Özön], 1969
Zor Nikah (La Marriage Force) Moliere-A. Vefik Paşa, [Hazırlayan: Mustafa Nihat Özön],
Zoraki Tabip Ahmet Vefik Paşa, [Hazırlayan: Mustafa Nihat Özön], 1970

Müşterek Çalışmaları[değiştir | kaynağı değiştir]

Falih Rıfkı Atay (Hayatı ve Eserleri Nesirlerinden Örnekler) Mustafa Nihat Özön, Baha Sürder, R. G. Arkın, 1942
Hasan-Ali Yücel (Hayatı ve Eserleri Şiir ve Nesirlerinden Örnekler) Mustafa Nihat Özön, Baha Sürder, R. G. Arkın, 1942
İnönü (Hayatı, Hatıraları, Nutukları, Onun İçin Yazılanlar) Mustafa Nihat Özön, Baha Sürder, R. G. Arkın, 1942,
İstiklal Savaşı (Sözlük ve Bibliyografya) Mustafa Nihat Özön, Baha Sürder, R. G. Arkın, 1942,
Ömer Seyfettin (Hayatı ve Eserleri Şiir ve Nesirlerinden Örnekler) Mustafa Nihat Özön, Baha Sürder, R. G. Arkın, 1942

Çevirileri[değiştir | kaynağı değiştir]

Hayim ile Artem Maksim Gorki, [Çeviren: Mustafa Nihat Özön], 1942
Küçük Rok Guy de Maupassant, [Çeviren: Nustafa Nihat Özön],
Netoçka Nezvanova Dostoyevski, [Çeviren: Mustafa Nihat Özön],
Serseriler Maksim Gorki
Sıkıntı Maksim Gorki,
Stepte (Serseriler Hayatı Hikayeleri) Maksim Gorki,
Şimal Göçebeleri James Oliver Curwood
Tellier Evi Guy de Maupassant

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ http://www.kimdirhayatieserleri.com/mustafa-nihat-ozon-kimdir-hayati-ve-eserleri-hakkinda-bilgi.html
  2. ^ Karahan, Akartürk. "Emin Özdemir". Türk Dili (academia.edu). 3 Eylül 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170903144824/http://www.academia.edu/3393702/Emin_%C3%96zdemir. Erişim tarihi: 2 Eylül 2017.