Mpemba etkisi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Mpemba etkisi, bazı özel koşullarda, "sıcak" suyun "soğuk" sudan daha hızlı donmasıdır.

Olay ismini, iddiayı tekrar gündeme getiren, Tanzanya'dan Erasto B. Mpemba'dan almaktadır. Mpemba, olayı ilk 1963'de lise öğrencisi iken sıcak dondurmanin donması sırasında fark etti ve 1969'da Dr. Denis G. Osborne ile bu sonuçları yayınladı.

Olay ilk başta termodinamik kanunlarına aykırı olarak gözümekle birlikte bu konudaki uzmanların birçoğu Mpemba etkisi'nin standart fizik kanunları ile açıklanabileceğini inanmaktadır. Deneyin yapılış şekline bağlı olarak birçok değişken bu olaya etki edebilir:

  • Donmanın tanımı, yüzeyin buz tutması mı yoksa tüm hacminin katılaşması mı?
  • Buharlaşma, donan kütle hacmini azaltmaktadır.
  • Konveksiyon, ısı transferini hızlandırmaktadır.
  • Don tutmasının sağladığı termal izolasyon.
  • Kaynamış suda azalan çözülmüş gazların yarattığı etki.
  • "Süper soğuma" ile soğuk su donmadan kalırken sıcak suyun donması.
  • Sudaki kalsium karbonat ve magnezyum karbonat gibi çözünmüş maddelerin donmaya etkileri.

Dış bağlantılar ve referanslar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]