Mekke Müdafaası (1916)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Mekke Müdafaası (1916)
I. Dünya Savaşı'ndaki Arap İsyanı'nın Bir Parçası
Makkah-1910.jpg
Mekke Savaşı
Tarih10 Haziran – 4 Temmuz 1916
Bölge
Sonuç Arap Zaferi
Taraflar
Hicaz Krallığı Arap İsyancılar Osmanlı İmparatorluğu Osmanlı İmparatorluğu
Komutanlar ve liderler
Hicaz Krallığı Şerif Hüseyin
Hicaz Krallığı Faysal bin Hüseyin
Hicaz Krallığı Ali bin Hüseyin
Osmanlı İmparatorluğu Fahreddin Paşa
Güçler
5,000 1,000


Mekke Müdafaası veya Mekke Savaşı, Haziran ve Temmuz 1916'da Müslümanların kutsal şehri olan Mekke'de gerçekleşen ve Arap İsyanı'nın bir parçası olan olaydır. Mekke Şerifi ve Banu Haşim aşiretinin lideri olan Hüseyin bin Ali, 10 Haziran'da Osmanlı Halifeliğine karşı bir isyan başlattı.

Arka plan[değiştir | kaynağı değiştir]

Mekke Şerifi, Aden'den Halep'e kadar uzanan bir Arap devleti kurmayı planlıyordu. Bu amaçla İngilizlerden yardım istedi. Ayrıca dört oğlunu da bu amaç için yetiştirmişti.

Savaş[değiştir | kaynağı değiştir]

1916 yılının Haziran ayının başlarında, Osmanlı ordusunun büyük çoğunluğu, Hicaz valisi Galip Paşa'ya eşlik etmek için Taif'e gitmişti. Mekke'yi savunmak için sadece 1000 adam kalmıştı. 10 Haziran'da Mekke Şerifi Hüseyin bin Ali, Arap İsyanı'nın başladığını haber vermek amacıyla Haşimi sarayının penceresinden içeriye ateş başlattı. Bu sırada birçok Osmanlı askeri vadideki kışlada uyuyordu. Şerifin ateşi duyan 5000 kadar destekçisi, kutsal şehre bakan üç kalede ve Cidde yolu üzerindeki Jirwall kışlasında Türk birliklerine ateş açmaya başladı. Türk kuvvetlerine yapılan saldırı çok ani oldu ve Osmanlı'nın vekil komutanı bir isyanın başladığının farkında değildi. Şerif'in ve Osmanlı'nın sancaklarının aynı renkte olması nedeniyle Türk komutanı aradaki farkı anlayamadı ve isyanın nedenini sormak ve teslim olmasını söylemek için Şerif Hüseyin'i telefonla aradı. Şerif teslim olmayı reddetti ve ardından savaş başladı. Ertesi gün, Banu Haşim güçleri ilerleyerek Mescid-i Haram'ın bitişiğindeki Safa köşesinde bulunan Baş-Karakolunu [1] ele geçirdi. Üçüncü gün Osmanlı Hükümet Konağı olan Hamidiye ve Vali Yardımcısı ele geçirildi. Tutsak halde olan Vali Yardımcısı, kalan Türk birliklerine teslim olmalarını emretti ancak birlikler bunu reddetti.

Sir Reginald Wingate, Sudan'dan ve Cidde üzerinden eğitimli topçu birlikleriyle birlikte iki topu yardım amacıyla gönderdi. Bunlar Türk kalesinin duvarlarını aştılar ve Şerifin ordusu saldırıya geçti. 4 Temmuz 1916'da Mekke'deki son Türk direnişi olan Jirwal kışlası, üç haftalık inatçı direnişin ardından teslim oldu.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Turkish for "main outpost" or "main police station"