Ömer Fahreddin Türkkan

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Ömer Fahreddin Türkkan[1]
1304 (1888)-SV. 1[1]
Omar Fakhreddin Pasha.jpg
Ömer Fahrettin Paşa
Takma adı Medine Kahramanı
Medine Müdafii
Çöl Kaplanı
Doğum 1868
Rusçuk
Ölüm 22 Kasım 1948 (80 yaşında)
Eskişehir
Bağlılığı Osmanlı İmparatorluğu Osmanlı (1888-1920)
Türkiye Türkiye (1920-1936)
Hizmet yılları 1888-1936
Rütbesi Korgeneral
Komuta ettiği 31. Tümen, 12. Kolordu, 4. Ordu (vekil), Hicaz Kuvve-i Seferiyesi
Savaşları/Çatışmaları Trablusgarp Savaşı
Balkan Savaşları
I. Dünya Savaşı
Türk Kurtuluş Savaşı
Madalyaları İstiklâl Madalyası
Sonraki işi Türkiye Kabil Büyükelçisi

Ömer Fahreddin Türkkan (1868, Rusçuk - 22 Kasım 1948, Eskişehir yakınları[2]), Türk asker ve diplomat. Özellikle I. Dünya Savaşı sırasında çıkan Şerif Hüseyin İsyanı'nda zor şartlar altında Medine'de yönettiği 2 yıl 7 ay süren Medine Müdafaası ile bilinmektedir. "Medîne Müdâfii", "Türk Kaplanı", "Çöl Kaplanı", "Medine Kahramanı" lakaplarıyla anılır.

Rusçuk'ta doğdu, 93 Harbi'nden sonra ailesiyle birlikte İstanbul'a yerleşti. Mekteb-i Harbiye'yi birincilikle bitirdi. Erkan-ı Harbiye Mektebi'ni bitirdikten sonra 1891 yılında Kurmay Yüzbaşı rütbesiyle göreve başladı. Balkan Savaşı'nda Çatalca savunmasında ve Edirne'nin geri alınışı'nda görev aldı.

I. Dünya Savaşı başladığında 4. Ordu'ya bağlı 12. Kolordu komutanı olarak Musul'da bulunuyordu. 1915 yılında 4. Ordu komutan vekilliğine getirildi. Bu bölgede iken hem tehcire tabi tutulan Ermenileri yerleştirmesiyle uğraştı aynı zamanda Urfa, Zeytun, Musadağı ve Haçin'deki Ermeni isyanlarını bastırdı.

1916 yılında 4. Ordu komutanı Cemal Paşa tarafından Medine'deki Hicaz Kuvve-i Seferiyesi komutanlığına atandı. İngilizlerin desteğinde isyana girişen Şerif Hüseyin ordusuna karşı, kısıtlı imkanlara rağmen yaptığı Medine Müdafaası büyük takdir topladı.

Medine Kuşatması'ndan sonra savaş esiri olarak önce 27 Ocak 1919 tarihinde Mısır'a daha sonra da 5 Ağustos 1919 tarihinde Malta'ya sürgün edildi.[2] Sürgün sırasında, savaş suçlularını yargılamak üzere İtilaf Devletleri tarafından İstanbul'da kurulan Kürt Nemrut Mustafa Paşa Divan-ı Harbi adı verilen mahkemece ölüme mahkûm edildi.[3] Ancak Ankara Hükümeti'nin gayretleriyle 8 Nisan 1921 tarihinde Malta'dan kurtulduktan sonra Eylül 1921 tarihinde Türk Kurtuluş Savaşı'na katılmak üzere Ankara'ya geldi. Başkomutan Müşir Gazi Mustafa Kemal Paşa tarafından Güney Cephesi'nde Fransız Ordusu'na karşı savaşan Türk kuvvetlerini birleştirmekle görevlendirildi. Fransızlarla Ankara Antlaşması'nın imzalanmasıyla güneyde savaş sona erince 9 Kasım 1921 tarihinde TBMM tarafından Kabil Büyükelçiliği'ne atandı. Türk-Afgan dostluğunun gelişmesinde önemli rol oynadı.

1936 yılında Ferik korgeneral rütbesi ile ordudan emekli oldu. 22 Kasım 1948 tarihinde bir tren yolculuğu sırasında Eskişehir yakınlarında kalp krizi geçirerek vefat etti.[2] Vasiyeti üzerine Aşiyan Mezarlığına defnedildi.[2]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b Harp Akademileri Komutanlığı, Harp Akademilerinin 120 Yılı, İstanbul, 1968, p. 19.
  2. ^ a b c d Fahreddin Paşa exhibition commemorates hidden jewel in Turkish photography, Today's Zaman, 14.12.2008 tarihli makale.
  3. ^ “Can Verir… Canan’ı (S.A.V) Veremez Türkler!”, haberiniz.com.tr, Ozan Arif Bodur, 05 Aralık 2010 tarihli yazı.