Mürebbiye

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Rebecca Solomon'un 1851 tarihli The Governess (Mürebbiye) adlı tablosu.

Mürebbiye, bir çocuğun eğitim ve bakımıyla görevlendirilmiş kadın. Bir dadının aksine çocuğun fiziksel ihtiyaçlarını karşılamak yerine çocukları eğitmeye odaklanmaktadır. Görev alanı bebeklerden çok okul çağındaki çocuklardır.[1] Mürebbiyeler genellikle öğrencilerinin konaklarında kalırlar ve ailenin bir ferdi olarak kabul edilirler.

Mürebbiyelik, Birinci Dünya Savaşı'ndan önce özellikle de yakında uygun bir okulun bulunmadığı kırsal bölgelerdeki Avrupalı ailelerde yaygın olarak görülmekteydi. Aileler çocuklarını uzun bir süre yatılı okula göndermek yerine mürebbiyelerle çocuklarına evde eğitim vermeyi tercih ederdiler. Mürebbiyeler genellikle kızlardan ve genç erkeklerden sorumluydu. Bir erkek çocuk yeterince büyüdüğünde özel öğretmen ya da okula ile devam etmek için mürebbiyeden eğitim almayı bırakırdı.

Günümüzde Suud kraliyet ailesi gibi büyük ve zengin aileler veya kraliyet aileleri[2] ile Avustralya'nın taşraları gibi ücra bölgeler[3] dışında mürebbiyelik pek yaygın değildir. Dünya çapında aileler arasında mürebbiye ve özel öğretmen istihdamı için yeni bir canlanma yaşanmaktadır. Bunun sebepleri arasında, kişisel güvenlik, özel eğitimin faydaları ve birden çok yerde seyahat veya yaşama esnekliği sayılabilir.[4]

Rolü[değiştir | kaynağı değiştir]

Geleneksel olarak mürebbiyeler küçük çocuklara okuma, yazma ve aritmetik öğretmişlerdir.[5] Ayrıca orta sınıf kadınların genç bayanlardan beklediği "başarıları" (Fransızca veya başka dil bilmek, piyano veya başka bir müzik aleti çalmak, resim çizmek veya şiir yazmak gibi) da öğretirdi.

Birleşik Krallık[değiştir | kaynağı değiştir]

Mürebbiyeler, Viktorya döneminde evde kendine has bir konuma sahipti, ne bir hizmetçi ne de ev sahibi ailenin üyesiydi. Üst tabaka arazi sahipleri ile aristokrat evlerinde çalışırdı. Kendisi orta sınıf bir aile geçmişi ve eğitime sahipti. Bu sosyal sınırlamanın bir işareti olarak sık sık kendi başına, ailenin ve hizmetlilerin geri kalanından ayrı olarak yemeğini yerdi. Mürebbiye tanım olarak başkasının evinde oturan ve onların kurallarına tabi olan evlenmemiş bir kadın anlamına geliyordu.

Türkiye[değiştir | kaynağı değiştir]

Mürebbiyeliğin Türkiye'de ortaya çıkışı Tanzimat'tan sonra olmuştur ve bu dönemde eğitim için yeni ve yabancı okullara ilgi artarken özel eğitim ve özel ders de giderek yaygınlık kazanmaya başlamıştır.[6] Konakta kalan ve ailenin bir mensubu haline gelen özel hocalar, çoğunlukla Fransız olan mürebbiyelerdir. Bu kişiler, çocukları küçük yaştan itibaren başta yabancı dil olmak üzere musikî, el sanatları ve Batılı terbiye gibi hususlarda yetiştirmeye çalışmışlardır.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ A Governess's Duties, Outback House (Australian Broadcasting Corporation).
  2. ^ Ellis, Phyllis (2000). Desert Governess: An Inside View on the Saudi Arabian Royal Family. London: Eye Books. ISBN 1-903070-01-5. 
  3. ^ Harris, Julia: A career as a Governess? What skills do you need?, Australian Broadcasting Corporation, 15 Ekim 2004.
  4. ^ Telegraph.co.uk, The Telegraph, 15 Mart 2009.
  5. ^ McDonald, James Joseph, and J. A. C. Chandler (1907). Life in Old Virginia; A Description of Virginia More Particularly the Tidewater Section, Narrating Many Incidents Relating to the Manners and Customs of Old Virginia so Fast Disappearing As a Result of the War between the States, Together with Many Humorous Stories. Norfold, Va: Old Virginia Pub. Co. s. 241. 
  6. ^ Ceran, Dilek. "MÜREBBİYELİK VE TÜRK ROMANINDA BAZI MÜREBBİYE TİPLERİ". 18 Ocak 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ocak 2018.