İçeriğe atla

Lidiya Litvyak

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Lydia Litvyak sayfasından yönlendirildi)
Lidya Litvyak
Lydia Litvyak
LakabıStalingrad'ın Beyaz Gülü
(Белая лилия Сталинграда)
Doğum18 Ağustos 1921(1921-08-18)
Moskova, Rusya SFSC
Ölüm1 Ağustos 1943 (21 yaşında)
Dmitriyevka, Şahtar Rayonu, Donetsk Oblastı, Ukrayna SSC
Bağlılığı Sovyetler Birliği
Branşı Sovyet Hava Kuvvetleri
Hizmet yılları1941-1943
RütbesiTeğmen
Birimi586. Avcı Uçak Alayı
437. Avcı Uçak Alayı
9. Muhafız Avcı Uçak Alayı
296. Avcı Uçak Alayı
Çatışma/savaşlarıII. Dünya Savaşı
ÖdülleriSovyetler Birliği Kahramanı
Lenin Nişanı Kızıl Yıldız Nişanı Vatanseverlik Savaşı Madalyası (1. sınıf)

Lidya Litvyak (Лидия Владимировна Литвяк / Lidya Vladimirovna Litvyak, 18 Ağustos 1921 – 1 Ağustos 1943), Lily Litvak olarak da bilinen Sovyet, kadın, savaş uçağı pilotu. II. Dünya Savaşı sırasında 12 Alman uçağını düşürdü. Düşman bir uçağı düşürmeyi başaran ilk kadın pilot. As ünvanını kazanan ve bir kadın savaş pilotu tarafından en fazla öldürme rekoruna sahip olan iki kadın savaş pilotundan ilki. Kursk Muharebesi sırasında bir Alman uçağı oluşumuna saldırırken Oryol yakınlarında vurularak öldürüldü.

Moskova'da Rus bir ailede dünyaya geldi. Annesi Anna Vasilievna Litvyak bir tezgâhtar, babası Vladimir Leontievich Litvyak (1892–1937) demir yolu görevlisi, şoför ve tezgâhtardı. Büyük Temizlik sırasında babası "halk düşmanı" olarak tutuklandı ve ortadan kayboldu. Lydia, küçük yaşlarda havacılığa ilgi duymaya başladı. 14 yaşında bir uçuş kulübüne kaydoldu. İlk solo uçuşunu 15 yaşında gerçekleştirdi ve daha sonra Herson askerî uçuş okulundan mezun oldu. Kalinin Airclub'da uçuş öğretmeni oldu ve Alman-Sovyet savaşı patlak verdiğinde çoktan 45 pilot yetiştirmişti.

Alman saldırısının ardından Haziran 1941'de gönüllü olarak orduya katılmak ister ancak gerekli uçuş tecrübesi olmadığı için kabul edilmedi. Uçuş saatini 100'e çıkararak Marina Raskova'nın kurduğu 586. Alaya katıldı. Burada Yakovlev Yak-1 uçakları ile kendini geliştirdi.

1942 yılında Saratov'da ilk kez bir savaş uçağı ile Saratov semalarında uçtu. Eylül'de Katya Budanova'nın da içinde olduğu diğer pilot kadınlarla Stalingrad'daki savaşa dâhil oldu. Lovoçkin La-5 uçağı kullandı. 13 Eylül 1942'de ilk Alman uçağını, bir Ju 88 bombardıman uçağını ve avcı uçağını düşürdü. İleriki aylarda başarılarını devam ettirdi.

23 Şubat 1943'te Kızıl Yıldız Nişanı ile ödüllendirildi. 2 kere çatışma sırasında yere inmek zorunda kaldı. 22 Mart ve 16 Temmuz 1943'te olmak üzere iki kere yaralanır. 1943'ün başlarında teğmen olur. 21 Mayıs 1943 tarihinde 23 yaşındaki sevgilisi Aleksey Solomatin eğitim uçuşunda keskin dönüş yaparken irtifa kaybederek yere çarptı ve hayatını kaybetti.

1 Ağustos 1943'te girdiği bir çatışmadan yenik ayrıldı. Öldüğünde henüz 21 yaşındaydı. Önce tutsak düştüğünden şüphelenildi. 1979'da uçağının Dmitriyevka yakınlarında düştüğü ve burada öldüğü anlaşıldı.

1990 yılında Mihail Gorbaçov tarafından devlet cenaze töreni düzenlendi ve Sovyetler Birliği Kahramanı ünvanı verildi.

Düşürdüğü uçakların sayısı hakkında değişik iddialar bulunmaktadır. Tek 11, Takım olarak 3 bazı kaynaklar ise Tek 8, takım olarak 3 uçak düşürdüğünü söyler. Ayrıca 31 Mayıs 1943 yılında bir de gözcü balonu düşürmüştür. Bir kere Kızıl Bayrak Nişanı, bir kere Kızıl Yıldız Nişanı ve 2 kere Vatanseverlik Savaşı Nişanı ile ödüllendirilmiştir.

Ayrıca Stalingrad'ın beyaz gülü olarak da bilinir. Kendisi ile ilgili bir tiyatro oyunu Belgrad Stüdyo Tiyatrosu'nda gösterilmiştir.

Kariyer listesi

[değiştir | kaynağı değiştir]
Dönem Birim Zafer
1942 586. Avcı Uçak Alayı
(Kadın Avcı Uçak Alayı)
3
Ağustos 1942 586. Avcı Uçak Alayı
Eylül 1942 437. Avcı Uçak Alayı
201. Avcı Uçak Tümeni
Eylül 1942 287. Avcı Uçak Tümeni
1942 9. Muhafız Avcı Uçak Alayı 3
1942 - Ağustos 1943 296. Avcı Uçak Alayı (73. Muhafız Avcı Uçak Alayı) 5
1 Ağustos 1943 73. Muhafız Avcı Uçak Alayı  (ölü)
Toplam uçuş: 168
Toplam zafer: 11 (takım olarak + 3)

Çatışmalara göre zaferler

[değiştir | kaynağı değiştir]
Tarih Düşürdüğü uçak Yer Kullandığı uçak
13 Eylül 1942 Ju 88 Yak-1
11 Şubat 1943 Ju 87
11 Şubat 1943 Fw 190 (takım olarak)
22 Mart 1943 Ju 88 Rostov-na-Donu
22 Mart 1943 Bf 109
5 Mayıs 1943 Bf 109
7 Mayıs 1943 Bf 109
31 Mayıs 1943 Balon
16 Temmuz 1943 Ju 88
16 Temmuz 1943 Bf 109 (takım olarak)
19 Temmuz 1943 Bf 109
21 Temmuz 1943 Bf 109
1 Ağustos 1943 Bf 109 (takım olarak)
1 Ağustos 1943 Bf 109

Dış bağlantılar

[değiştir | kaynağı değiştir]