Kylix

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Helen ve Hermes ile gümüş kiliks, yaklaşık. MÖ 420, Vassil Bojkov koleksiyonunun bir parçası, Sofya, Bulgaristan
Euergides tarafından Kiliks (yaklaşık MÖ 500) British Museum'da
Kilisk aşağıdan görünüş

Antik Yunan çanak çömlekçiliğinde, kiliks veya kylix ( /ˈklɪks/ KY-liks, /ˈkɪlɪks/ KIL-iks) şarap kupalarının en yaygın tiplerinden biridir. Bir ayaktan bir taban üzerinde yükseltilmiş geniş, nispeten sığ bir gövdeye ve genellikle simetrik olarak yerleştirilmiş iki yatay tutamağa sahiptir. Ana alternatif şarap bardağı şekli, daha dar ve daha derin bir fincan ve yüksek dikey kulplu kantharos idi.

Fincanın tabanının tondo adı verilen neredeyse düz iç çemberi, genellikle MÖ 6. ve 5. yy'ın siyah figürlü veya kırmızı figürlü çanak çömlek stillerinde sıklıkla boyanırdı. Temsillerin üzeri şarapla kaplanacağı için sahneler sadece şarap içilirken, aşamalı olarak ortaya çıkacaktı. Genellikle bu yüzden, sahneler ortaya çıktıkça içen kişiyi şaşırtacak veya heyecanlandıracak şekilde tasarlandılar.

Yunan kiliks ( "fincan") kelimesinden gelmektedir. Terim, eski Yunanistan'da daha genel olarak kullanılmış gibi görünmektedir. Bireysel örnekler ve kiliksin birçok alt çeşidi, genellikle sadece "kupa" olarak adlandırılır. Diğer tüm Yunan çanak çömlek türleri gibi, onlar da "vazo" genel terimi kapsamındadır.

Amaç[değiştir | kaynağı değiştir]

Kiliks'in birincil kullanımı, antik Yunan dünyasında bir sempozyumda veya erkek "içme partisinde" şarap (genellikle suyla ve bazen başka tatlandırıcılarla karıştırılarak) içmekti, bu nedenle genellikle mizahi, gamsız, ya da sadece fincan boşaltıldığında görünür hale gelen cinsel figürlerle süslenirlerdi. Şarap tanrısı Dionysos ve satirler ile ilgili komastic sahneler, ortak konulardır. Dış yüzeyde bazen, muhtemelen mizahi amaçlarla iri gözler tasvir edilmiştir. Diğer mizahi amaçlar arasında, 6. yüzyılın sonlarına ait bir kiliks olan Bomford Cup'taki erkek cinsel organları gibi kupanın tabanında farklı tasarımlar yer alacaktır.[1] Kiliks'in şekli, içicinin yaslanarak içmesini şağlardı.[2] Ayrıca, şarap tortularını hedeflere fırlatarak oynanan bir oyun olan kottabos için de kullanılırdı.

Tipik bir kase, kabaca 8 oz/250 ml sıvı tutuyordu, ancak bu, boyut ve şekle göre büyük farklılıklar gösteriyordu.[3]

Alt türleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Temel şekilleri, resimlerinin konumu veya konusu veya ana üretim yerleri veya çoğu zaman bunların bir kombinasyonu ile çeşitli şekillerde tanımlanan birçok kiliks alt tipi vardır. Bunların birçoğu Küçük Usta kupası adı altında gruplandırılmıştır. Alt türler şunları içerir:

6. yüzyılın sonlarına ait bir fincanın çift görünümü

Dekorasyon[değiştir | kaynağı değiştir]

Koşan genç bir savaşçıyı betimleyen bir Kiliks detayı,[5] Walters Sanat Müzesi

Kiliks oluşturulduktan sonra, bir zanaatkar, Yunan mitolojisinden veya günlük hayattan bir olayın tasvirini yapardı, dış yüzeyini seyreltilmiş bir sırla kaplardı

Su kabının içinde genellikle dans ve/veya şenlikli içkicilerin bir portresi bulunurdu.[2] Yüzeyde dikey ve yatay yüzeylerin olmaması nedeniyle, zanaatkarların süslemeler için benzersiz kompozisyon becerileri gerekliydi. Onesimos, Makron ve Douris, bu alanda eserleriyle tanınan ünlü ressamlardı.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Archaic and classical Greek art. Oxford: Oxford University Press. 1998. ss. 133-134. ISBN 9780192842022. OCLC 40162410. 
  2. ^ a b Allen, Douglas. Attic Red-Figure Kylix 1 Eylül 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Utah Museum of Fine Arts, 2008-02-19.
  3. ^ "Cleopatra". www.artic.edu. 18 Şubat 2001 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  4. ^ a b "Cups - The Classical Art Research Centre". www.beazley.ox.ac.uk. 7 Mart 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  5. ^ "Running Warrior". The Walters Art Museum. 28 Temmuz 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi.