Kahverengi köpek kenesi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Kahverengi köpek kenesi
Rhipicephalus sanguineus.jpg
Bilimsel sınıflandırma
Üst âlem: Eukaryota
Âlem: Animalia
Alt âlem: Eumetazoa
Şube: Arthropoda
Alt şube: Chelicerata
Sınıf: Arachnida
Alt sınıf: Acarina
Üst takım: Parasitiformes
Takım: Ixodida
Üst familya: Ixodoidea
Familya: Ixodidae
Alt familya: Rhipicephalinae
Cins: Rhipicephalus
Tür: Rh. sanguineus
İkili adlandırma
Rhipicephalus sanguineus
(Latreille, 1806)
Kenelerce saldırıya uğrayan köpek

Kahverengi köpek kenesi (Rhipicephalus sanguineus), yaz kenesigiller (Ixodidae) familyasından kene türüdür.

Biyoloji[değiştir | kaynağı değiştir]

Soğuk bölgelerde ev ve köpek kulübelerinde, daha sıcak (18 °C) bölgelerde ise dışarıda bulunur. Yumurtadan erginliğe yaşam döngüsü 4-5 haftada tamamlanır. Amerika'da yılda iki döngü geçirir. Dişileri 4000 yumurta bırakır.

Erkeği oval yapılı ve 2,4-3,4x1,2-1,6 mm büyüklüğündedir. Scutumu açık kahverenkli, üzerinde belirsiz küçük noktalamalar yanında bazı büyük noktalı odaklar da bulunabilir. Servikal olukları çok kısa ve derindir. Festonları ve parması çok belirgindir. Anal plakları üçgenimsi ve uzuncadır. Aksesor plakların arka uçları sivri ve anal plağın dış açısına kadar uzanmıştır. Stigmasının peritremi ince yapılı olup, arkaya ve dışa doğru virgül şeklini almıştır.

Dişileri de oval olup, aç halde 3,2-4,2x1,7-2,2 mm büyüklüğündedir. Vücudun yarısına yakın bir kısmını örten scutum üzerinde, az sayıda nokta çukurlukları bulunur .

Konakçıları[değiştir | kaynağı değiştir]

Üç konaklı kenedir. Özellikle evcil köpeklerde asalaktır. Bazen diğer etçil ve toynaklılarda da görülebilir. İnsana nadir saldırır.

Taşıyıcılığı[değiştir | kaynağı değiştir]

Lyme hastalığı (Borrelia burgdorferi), babeşyoz (Babesia ovis, B. perroncitoi, B. caballi, B. equi, B. canis, B. gibsoni, B. merionis), Hepatozoon canis, salmonelloz (Salmonella enteritis), tularemi (Pasteurella tularensis), Boutonneuse humması (Rickettsia conorii), Kayalık Dağlar benekli humması (Rickettsia rhipicephali), KKKA, Hemobartonella canis ve köpeklerde canine monocytic ehrlichiosis (CME) hastalığını yapan Ehrlichia canis[1] riketsiyasının taşıyıcılığını yapar. Ayrıca, kene felci toksikasyonunu yapar.

Yayılımı[değiştir | kaynağı değiştir]

İnsanlarca dünyanın dört bir yanına taşınmıştır. Bütün Afrika'da, Madagaskar, Güney Avrupa'da, Portekiz, İspanya, Fransa, İtalya, İsviçre, eski Yugoslavya, Arnavutluk, Yunanistan, Bulgaristan, Romanya, Moldova, Ukrayna (Karadeniz kıyıları), Rusya (Karadeniz kıyıları ve Hazar kıyılarında Dağıstan), Güney Asya, Gürcistan, Azerbaycan, Türkmenistan, Pakistan, Hindistan, Nepal, Çin, Japonya, Avustralya, Okyanusya, Kuzey, Orta ve Güney Amerika.

Türkiye’de her iklim bölgesinde rastlanır. Köpekler başta olmak üzere, büyük evcil hayvanlar ve tavşanlardan kan emer. İnsanlardan da kan emdiği bildirilmiştir.

Adlandırma[değiştir | kaynağı değiştir]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Dipnotlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ [1] 19 Şubat 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Jale Erdeğer, Arda Sancak ve Lale Ataseven (20039, Köšpeklerde Ehrlichia canis'in İndirekt Fluoresan Antikor (IFA) Testi ve Dot-ELISA İle Saptanması, TÜBİTAK, Turk J Vet Anim Sci, 27 (2003) 767-773

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  • [2][ölü/kırık bağlantı] İsmail Aydın, Kırım Kongo Kanamalı Ateşi ve Keneler
  • [3] G. V. Kolonin, Fauna of Ixodid Ticks of the World (Acari, Ixodidae), Moskova 2009
  • [4] Rhipicephalus
  • [5] S. Nava, M. Lareschi, C. Rebollo, C. Benitez Usher, L. Beati, R. G. Robbins, L. A. Durden, A. J. Mangold ve A. A. Guglielmone (2007), The ticks (Acari:Ixodida:Argasidae, Ixodidae) of Paraguay , Annals of Tropical Medicine & Parasitology, Vol. 101, No. 3, 255–270 (2007)