Kaşgari Murtaza Efendi Cami

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Kaşgari Murtaza Efendi Cami
Kaşgari Murteza Efendi Cami.jpg
Temel bilgiler
Yer Türkiye Flag of Turkey.svg İstanbul Eyüpsultan
İnanç İslam
Açılış 1745
Durum Etkin
Mimari
Mimari tür Cami
Mimari biçim Osmanlı
İnşaat başlangıcı 1744
Tamamlanma 1745

Kaşgari Murtaza Efendi Cami, Eyüpsultan, semtindedir. 18. Yüzyıla aittir. Mescid banisinin adına nisbetle “Murteza Efendi Cami”, burada vaktiyle bulunan tekkenin ilk şeyhinin Kaşgarlı olması sebebiyle “Kâşgarî Cami” olarak da adlandırılır. Eyüp Sultan'dan Pierre Loti Kahvesi’ne giden İdrisköşkü Caddesi ile Hüsamefendi Sokağı arasındadır. Her iki yola açılan avlu kapıları vardır.[1] Mescit ve Tekkenin yapımına Türkistan kökenli Yekçeşm Ahmed Murtezâ Efendi tarafından 1744 tarihinde başlanmış ve bir senede bitirilmiştir.[2] Bâni Murteza Efendi 1747’de ölmüştür. Mezarı, eşiyle birlikte cami önünde bulunan hazirededir. Cami ve müştemilatı ahşap malzemeden olup minaresi kesme taştan yapılmıştır. Cami yanında mermer, kitâbesiz, çıkrıklı bir kuyu mevcuttur. Burada bulunan tekkenin ilk şeyhi, haziresinde oğlu Ubeydullah ile birlikte medfun olan Türkistanlı Abdullah Nidayi’dir. Abdullah Nidayi Efendi'nin “Risale-i Hakkıyye” isimli bir çalışması vardır. Çalışma Dr. Güller Nuhoğlu tarafından incelenerek “Abdullah Nidâî-yi Kâşgâri “ ismi ile kitap haline getirilmiştir.[3] Tekkenin son şeyhi, Necip Fazıl Kısakürek'in de şeyhi olan Abdülhakîm Arvâsî ’dir. Caminin hemen yanında türbesi olan İsa Geylani'nin ise Abdülkâdir Geylânî’nin torunlarından olduğu bazı kaynaklarda dile getirilir. 2014 yılında restorasyona tabi tutulan cami 2018 yılında ibadete açılmıştır.[4] Kâşgâri Murteza Efendi Cami haziresinde Cemal Paşa (Öl. H.1297 M.1880) ve Ahmet Bican Paşa gibi devrin önemli devlet adamlarının mezarları da vardır.[5] Yapı topluluğu hakkında, Dr. Nuran Çetin tarafından, "Gönül Sultanlarının Ağırlandığı Tekke Kaşgari Dergahı" isimli bir kitap yazılmış ve 2018 yılında Eyüp sultan Belediyesi tarafından yayımlanmıştır.[6]

Galeri[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Murtaza Efendi Mescidi (Kaşgari Mescidi) eyup.istanbul. Erişim Tarihi: 02.11.2016
  2. ^ Bir tekkemiz olaydı, ışıkları yanaydı. dunyabizim.com. Erişim Tarihi: 02.11.2016
  3. ^ Nuhoğlu, Güller: Abdullah Nidaî-yi Kâşgârî ve Hakkıyye risâlesi. worldcat.org. Erişim Tarihi: 02.11.2016
  4. ^ 273 YAŞINDAKİ KAŞGÂRÎ CAMİİ’NİN RESTORASYONU TAMAMLANDI. www.ibb.istanbul. Erişim Tarihi: 25.02.2020.
  5. ^ Kimler geçti Kâşgâri Tekkesinden. haberkultur.net. Erişim Tarihi: 03.11.2016
  6. ^ Gönül Sultanlarının Ağırlandığı Tekke Kaşgari Dergahı kitabı tanıtıldı, www.arkeolojikhaber.com. Erişim Tarihi: 18.03.2020.