İçeriğe atla

Hurma

Vikipedi, özgür ansiklopedi

.Hurma, Phoenix isimli bitki türlerinin meyvelerine verilen isimdir. Hurmalar farklı cins ağaçların benzer meyve türlerinden oluşmaktadır.[1][2] En yaygın olarak bilinen meyve türü Medine Hurması'dır. Türkiye'de doğal olarak yetişmekte olan Datça Hurması ticari amaçla kullanılmamaktadır. Türkiye'nin güney ve güneybatı taraflarında rahatlıkla yetiştirilmektedir fakat meyvesi ticari amaçla kullanılmamaktadır.[3][4][5]

Medjul hurması
Medjool türü hurma meyveleri

Hurma, şeker formunda yüksek oranda karbonhidrat ihtiva eder ve şeker oranı yaklaşık %80'dir. Geriye kalan kısımları lif, protein, bor, kobalt, bakır, flor, magnezyum, mangan, selenyum ve çinko gibi iz elementler oluşturur.[6] Halas cinsinin glisemik indeks değeri 35.5, Barhi cinsinin 49.7, Bo ma'an cinsinin ise 30.5'tir.[7]

Hastalıklı hurma ithalatı, kırmızı palmiye böceği (Rhynchophorus ferrugineus) gibi tehlikeli hurma ağacı zararlılarının yayılmasına yol açmıştır. Fark edilmesi oldukça zor olan ve sürekli gözetim gerektiren bu böcek hurma ağaçlarında tür farketmeksizin genellikle ölümcüldür. Kontrolsüz ve hastalıklı hurma ağaçlarının ithal edilmesi sonucu sadece hurmalar (P. dactyliferia) değil, çoğu palmiye türü bu böcek tarafından tehdit edilmekte ve bu böcek sonucu ölmektedir.[8]

Hurma ağacından elde edilen tatlı özsu.

Hurma çeşitleri

[değiştir | kaynağı değiştir]

Ayrıca bakınız

[değiştir | kaynağı değiştir]
  1. ^ Das, Bhagwan; Sarin, J. L. (1936). "Vinegar from Dates". Industrial & Engineering Chemistry. 28 (7): 814. doi:10.1021/ie50319a016. 
  2. ^ Forbes, Robert James (1971). Studies in Ancient Technology. 1. Netherlands: E.J. Brill. 17 Mart 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Haziran 2015. 
  3. ^ "Phoenix dactylifera L". Plants of the World Online | Kew Science. 2024. 26 Ağustos 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Mayıs 2024. 
  4. ^ "Biota of North America Project, Phoenix dactylifera". 20 Nisan 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Nisan 2014. 
  5. ^ "Phoenix dactylifera in Flora of China @ efloras.org". eFloras, Flora of China. 20 Nisan 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Nisan 2014. 
  6. ^ Walid Al-Shahib, Richard J. Marshall (2003). "The fruit of the date palm: its possible use as the best food for the future?". International Journal of Food Sciences and Nutrition. 54 (4): 247-259. doi:10.1080/09637480120091982. PMID 12850886. 
  7. ^ Miller, CJ; Dunn, EV; Hashim, IB (2002). "Glycemic index of 3 varieties of dates". Saudi Medical Journal. 23 (5): 536-8. PMID 12070575. 
  8. ^ Sallon, Sarah; Cherif, Emira; Chabrillange, Nathalie; Solowey, Elaine; Gros-Balthazard, Muriel; Ivorra, Sarah; Terral, Jean-Frédéric; Egli, Markus; Aberlenc, Frédérique (7 Şubat 2020). "Origins and insights into the historic Judean date palm based on genetic analysis of germinated ancient seeds and morphometric studies". Science Advances (İngilizce). 6 (6). Bibcode:2020SciA....6..384S. doi:10.1126/sciadv.aax0384. ISSN 2375-2548. PMC 7002127Özgürce erişilebilir. PMID 32076636.