Hemşince

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Hemşince
Ana dili olanlar Türkiye'de (Artvin), Gürcistan, Rusya
Konuşan sayısı

39.000- 44.000 [1]

Dil ailesi
Hint-Avrupa Dilleri
Ermenice
Batı Ermenice
Hemşince
  • Hemşince
Yazı sistemi Ermeni alfabesi ve değiştirilmiş Türk alfabesi[3]
Dil kodları
ISO 639-1 hy
ISO 639-2 arm (B) hye (T)
ISO 639-3

Hemşince, Homşetsi (Հոմշեցի) ya da Homşetsi lizu ("Hemşin Dili") olarak da bilinen arkaik bir Ermenice lehçesi olup Batı Ermenice (İstanbul ağzı) içerisinde değerlendirilir.

Doğu Karadeniz'de kendilerini Hemşinliler olarak adlandıran kişilerce konuşulur.

Ermeni Techiri'nden önce konuşulan Batı Ermenicesi lehçelerinden geriye bir tek 8 numaralı lehçe (turunç, Hamshen) kaldı

Hemşin lehçesi, Türkiye'de başta Artvin'in Hopa ilçesindeki Laz köyleri içinde kalan bazı köylerde yoğun olmak üzere Borçka ilçesi ve bazı muhacirlerce Batı Marmara'da dil adaları şeklinde konuşulur. Bunun dışında Ermeni Kırımı'ndan sonra sürgüne giden Hemşinlilerce; Gürcistan'ın özellikle Gagra kentinde, Rusya'nın da Stravropol oblastında yaşayan halk tarafından konuşulur. Tahminî konuşucu sayısı birkaç yüz bindir. Türkiye'de 40 bin kadar insan tarafından konuşulur. Batı Hemşin veya Rize Hemşin olarak adlandırılan coğrafi bölgede yaşayan Hemşinliler tarafından da 19. yüzyıl başlarına kadar konuşulduğu, günümüzde ise Hemşince alıntı sözcükler sadece Türkçe konuşma içerisinde varlığını sürdürmektedir.[4] Yazımı için Türkiye'de Latin alfabesi, Rusya'da Kiril alfabesi ve Ermenistan'da araştırma mahiyetinde Ermeni alfabesi kullanılmaktadır. Hemşince, UNESCO'nun dil atlasında yok olma tehlikesi olan diller listesindedir.[5]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ 1975 yılı köy nüfusu kayıtlarına göre anadili Ermenice 24.000, Türkçe olan 15-20.000 müslüman Hemşinli bulunmaktadır. P. A. Andrews, Ethnic Groups in the Republic of Turkey, Reichert, Wiesbaden, 1989, s. 130
  2. ^ http://www.yerkir.am/eng/?sub=news_arm&day=18&month=10&year=2005&id=19852
  3. ^ Bert Vaux, "Homshetsma, The language of the Armenians of Hamshen", Hemşin'de 2007'de H. Simonian tarafından düzenlendi
  4. ^ Uwe Blaesing, "Armenian in the Vocabulary and Culture of the Turkish Hemshinli", Hemşin'de 2007'de H. Simonian tarafından düzenlendi
  5. ^ Türkiye’de 15 dil tehlikede! - Haber Türk 27 Temmuz 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.(21 Şubat 2012) 28 Haziran 2012 tarihinde erişildi.

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]