Hacı Davud Müşkürlü

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Hacı Davud Müşkürlü
Lakabı İmam
Doğum 1680
Dedeli, Şirvan
Ölüm 1735
Gelibolu,  Osmanlı İmparatorluğu
Defin yeri Rodos
Bağlılığı Şirvan
Branşı Ordu
Hizmet yılları 1721 - 1728
Rütbesi Şirvan imamı 1721 - 1728
Çatışma/savaşları Sünni-Şii savaşı

İmam Hacı Davud (lezgice Имам Гьажи Дауд)[1] veya Hacı Davud Müşkürlü, (1680 - 1735) Dağıstan halklarının, Lezgi kökenli politik, dini ve milli önderi.

Hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

İmam Hacı Davud, Şirvan’ın, Dedeli Kasabası, Müşkür mahallinde doğmuştur. Bu sebeple Müşkürlü İmam Hacı Davud adı ile de tanınmıştır. Onun siyasi kimliği, Şirvan Bölgesi’nde, Rus, Osmanlı ve Safevi siyasi çatışmasının gündemde olduğu sırada önem kazanmıştır. Bu sebeple her üç devlet, İmam Hacı Davud’un desteğini almayı tercih etmişlerdir. Ancak İmam Hacı Davud, Lezgi kökenli Sünni bir Müslüman olarak Osmanlıların yanında yer almıştır. İmam Hacı Davud’un dikkati çeken ilk uluslararası siyasi faaliyetlerinden biri, Safevi yönetimine karşı isyan eden halkının başına geçip başarılı bir mücadele yürütmesi olmuştur. 1711 yılında bir vergi meselesi yüzünden Çar halkı, Safevi yönetimine karşı isyan etmiştir. Bu isyana Şirvan halkı da katılmıştır. İsyancıların başına geçen Hacı Davud, Şirvan Devleti’ni canlandırmaya girişmiştir.[2] Rus Çarlığı, Safevi Devleti’nin çöküşünü hızlandırmak için bölgede görevli General A. Volınski’yi görevlendirmiştir. Bu amaç için Kafkasya halklarını ayaklandırma ve diğer bütün imkanlardan yararlanma talimatı vermiştir. Şirvan Bölgesi Lideri İmam Hacı Davud, müttefiki Kazıkumuklu Surhay Han ve Kaytaklı Ahmet Han’ın başkanlığı altında harekete geçen isyancılar, Şamahı, Derbend, Bakü ve diğer bazı bölge şehirlerine baskınlar yapmışlardır. İmam Hacı Davud’un Safevi Devleti’ni yıkarak bağımsız olduğunu ilan etmek istemesi, Büyük Petro’nun doğu politikasına tamamen aykırı düşmüştür. Rus hükümeti, isyancıları kendi tarafına çekmeyi yeğlemiş, bunun için İmam Hacı Davud’a müracaat etmiştir.[3][4]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Гьажи Давуд Муьшкуьрви. 17 Kasım 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  2. ^ Aydın 2010, s. 205.
  3. ^ Alizade 2010, s. 108.
  4. ^ Hasanov 2009, s. 182.