Glasharmonika
Glassharmonika ya da Glass armonika (İngilizce:Glass Harmonica), (Almanca:Glasharmonika), (Fransızca: Armonica de verre), bir müzik enstrümanı.
Mekanik versiyonu, 18. yüzyılda Benjamin Franklin tarafından icat edilmiş ve "armonica" (armonika) olarak isimlendirilmiştir. İtalyancada "armonica" harmoni demektir. Dönen bir düzenek üzerindeki bardaklara çalgıcının ıslak parmaklarını sürtmesiyle ses çıkarır.
Franklin'in armonikası
[değiştir | kaynağı değiştir]Franklin, bu enstrümanı 1761 yılında icat etti ve ilk örneğini Londralı cam üfleyicisi Charles James ile birlikte üretti. İlk performansı, 1762 yılında, enstürmanı dünyaya tanıtmak için düzenlenen galada, Marianne Davies tarafından gerçekleştirildi.
Franklin'in pedallı versiyonunda, 37 kase yatay olarak bir demir mil üzerine monte edilmişti. Tüm mil, bir ayak pedalı vasıtasıyla döndürülüyordu. Ses, suyla nemlendirilmiş parmaklarla kaselerin kenarlarına dokunularak üretiliyordu. Kenarlar, notanın perdesine göre farklı renklere boyanmıştı: A (koyu mavi), B (mor), C (kırmızı), D (turuncu), E (sarı), F (yeşil), G (mavi) ve arıza işaretleri beyazla işaretlenmişti. Franklin'in bu tasarımıyla, istenirse aynı anda on bardak çalmak mümkündü.
Tehlikeli yanları
[değiştir | kaynağı değiştir]18. yüzyılda bu enstrumanın popülerliği çalanları ve dinleyenleri delirttiği, hastanelik ettiği iddiası nedeniyle azalmıştır. Bu konuda bilinen çoğu rivayet Alman kaynaklıdır. Bu örneklerden biri Alman müzik bilimci Friedrich Rochlitz'dir. Allgemeine musikalische Zeitung'daki bir yazıda enstrumanın insanı melankolik bir ruh haline sokarak depresyona sürüklediğini iddia etmiştir.[1]
Video
[değiştir | kaynağı değiştir]- W.A. Mozart: Adagio and Rondo K.61716 Haziran 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Glass Duo
- P.Tchaykovsky: Sugar Plum Fairy1 Mart 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Glass Duo
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ Cope, Kevin L. (30 Eylül 2004). 1650–1850: ideas, aesthetics, and inquiries in the early modern era. AMS Press. s. 149. ISBN 978-0-404-64410-9. 21 Temmuz 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Nisan 2011.
