Gideon Toury

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Gideon Toury (Aralık 2013)

Gideon Toury (6 Haziran 1942 - 4 Ekim 2016 [1] ), Tel Aviv Üniversitesi'nde Poetik, Karşılaştırmalı Edebiyat ve Çeviri Çalışmaları profesörü ve İsrailli çeviri araştırmacısıydı. Aynı üniversite'de M. Bernstein Çeviri Kuramı Başkanı olarak görev yaptı. Gideon Toury, Betimsel Çeviri Çalışmalarının öncülerinden biriydi.[2]

Biyografisi[değiştir | kaynağı değiştir]

Gideon Toury, tarihçi Jacob Toury (1915-2004) ve eşi Eve'in ilk çocuğu olarak, İsrail'in Hayfa kentinde doğdu.[3] Liseyi 1960 yılında Hayfa'daki Reali Okulu'nda bitirdi. Liseden sonra askerlik görevini Nahal Tugayı ve Paraşütçü birimlerinde yaptı. Eğitiminin bir parçası olarak çiftçiliğe yardım etmek için bir kibbutz'a gönderildi.[4] Altı yıl orada yaşadı, kibbutz seyir defterinin editörlüğünü yaptı ve kültürel etkinlikler düzenledi. Bu deneyim, sonraları çeviriye ilk adımlarını atacağı bir çocuk dergisi ve ardından da Popular Photography dergisinin İbranice versiyonunda editörlük görevi almasını sağladı.[5]

1970 yılında Tel Aviv Üniversitesi İbrani Dili ve Edebiyatı bölümünden onur derecesi ile mezun oldu. 1977 yılında aynı üniversitede Edebi Kuram üzerine Doktorasını Çeviri Normları ve 1930-45 Yılları Arası İbranice'ye Edebi Çeviri konusunda tamamladı. 1980 yılında C. S. Lewis'in Şafak Yıldızının Yolculuğu kitabının İbranice çevirisiyle Hans Christian Andersen Ödülü'nü kazandı.[6] 1989'da Jose Lambert tarafından oluşturulan Çeviri Araştırmaları araştırma programı CETRA'daki ilk başkan profesörü oldu.[7] 1999 yılında Slovakya'daki Comenius Üniversitesi'nde kendisine UNESCO Çeviri Çalışmaları Kürsüsü fahri üyeliği ve [8] 2000 yılında Londra Middlesex Üniversitesi tarafından da fahri doktora unvanı verildi.

1970-1983 yılları arasında Benjamin Harshav, Itamar Even-Zohar ve Menachem Perry ile Edebiyat isimli dergi üzerine çalıştı. 1989 yılında Target, International Journal of Translation Studies dergisini kurdu. Benjamins Translation Library'nin genel editörlüğünü yaptı.[9] Mona Baker'ın İsrail Akademik çevresi boykotu sırasında görevden alınışına kadar, The Translator and The Translation Studies Abstracts'ın yönetim kurulu üyesiydi.[10]

Araştırmaları[değiştir | kaynağı değiştir]

Ana araştırma konusu, İncil'in günümüze İbranice tercümesinin tarihine vurgu yaparak, çeviri teorisi ve betimleyici çeviri araştırmaları olmuştur.

Toury'ye göre, kuralcı ve tanımlayıcı çalışmalar vardır. Kuralcı yaklaşımlar, belirli bir türde metin üreten herkes tarafından uyulması gereken kuralları formüle etmeyi amaçlar. En uygun veya doğru çözümleri bulmaya odaklanırlar. Açıklayıcı yaklaşımlar, mevcut metinleri incelemek ve takip ettikleri kuralları tanımlamakla ilgilidir.

"Çeviri normları" terimini, esas çevirinin betimleyici gözlemi ile ortaya çıkan ve çoğunluğun kullandığı gizli yöntemler olarak tanımlamıştır. Bu yöntemler, kurallardan ziyade, belirli bir bağlama dayalı normlar olarak nitelendirilmiştir. Bu nedenle, normlar zaman ve kültür ile değişir, çeviri de aynı sorunu tekrar tekrar ziyaret eder.

Yayınları ve Ölümü[değiştir | kaynağı değiştir]

Çeviri kuramı ve karşılaştırmalı edebiyat alanlarında İngilizce ve İbranice olmak üzere üç kitap, bir dizi düzenlenmiş cilt ve çok sayıda makale yayınlamıştır. Makaleleri birçok dile çevrilmiş, yaşamını yaklaşık 30 kitap ve birçok makalenin çevirmeni olarak, 4 Ekim 2016'da İsrail'in Tel Aviv kentinde tamamlayıp, hayata veda etmiştir.

İngilizce Dilindeki Kitapları[değiştir | kaynağı değiştir]

  • I Search of a Theory of Translation. Tel Aviv: The Porter Institute for Poetics and Semiotics, Tel Aviv University. 1980.
  • Descriptive Translation Studies and Beyond. Amsterdam/Philadelphia: John Benjamins. 1995.

Editörlüğünü Üstlendiği Kitaplar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Translation Theory: A Reader.Tel Aviv University: Dyonun. 1980.(English and Hebrew)
  • With Itamar Even-Zohar.Translation Theory and Intercultural RelationsThe Porter Institute for Poetics and Semiotics, Tel Aviv University. 1981.
  • Translation Across Cultures.New Delhi: Bahri Publications. 1987.
  • Introducing Translation Theory: Selected Articles.Tel Aviv University: Dyonun. 1991. 198 pp. (English and Hebrew)

Editörlüğünü Üstlendiği Dergiler[değiştir | kaynağı değiştir]

İbranice'ye Edebi Çevirileri[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "European Society for Translation Studies: Gideon Toury, translation scholar, died on 4 October 2016 at the age of 74". 19 Ocak 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Şubat 2018. 
  2. ^ "Gideon Toury's publications". 1 Haziran 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Mayıs 2020. 
  3. ^ "Die Bibliothek des israelischen Historikers Jacob Toury (1915-2004)". 18 Mart 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mart 2014. 
  4. ^ "My way to translation studies". 3 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Mayıs 2020. 
  5. ^ YouTube'da Gideon Toury (translation scholar) interviewed in Tarragona, 2008
  6. ^ "IBBY, IBBY Honour List (1956-1980), April 1980, p.34". 5 Ekim 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Mayıs 2020. 
  7. ^ "Research Summer School". 29 Mayıs 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Mayıs 2020. 
  8. ^ "Tel Aviv University Webflash 2000". 13 Ekim 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Mayıs 2020. 
  9. ^ "Bio at Tel Aviv University". 24 Aralık 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Mayıs 2020. 
  10. ^ "Correspondence with Gideon Toury". 19 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mart 2014.