Gedo
| Gedo Gobolka Gedo جدو | |
|---|---|
 Gedo'nun Somali'deki konumu | |
Koordinatlar: 2°26′17″N 41°29′03″E / 2.4381°K 41.4842°D | |
| Ülke |  Somali |
| Bölgesel Devlet | Cubaland |
| Merkez | Garbahare |
| Kuruluş Tarihi | 1974[1] |
| İdare | |
| • Vali | Abdullaahi Shimbir |
| Yüzölçümü | |
| • Toplam | 60.389 km² |
| Nüfus (2019[2]) | |
| • Toplam | 566.300 |
| • Yoğunluk | 9.378/km² |
| Zaman dilimi | UTC+03.00 (EAT) |
Gedo (Arapça: جدو, Cidu), güneybatı Somali'de bulunan Cubaland bölgesindeki illerinden biridir. İlin idari merkezi Garbahare şehridir. İl 1974'te kurulmuştur. Etiyopya 'nın Ogaden, Kenya 'nın Kuzeydoğu İli, Somali'nin Bakul, Bay, Orta Cuba ve Aşağı Cuba illeriyle komşudur. İlin toplam yüzölçümü 60.389 km²'dir. Gedo'nun nüfusu 2014'ten bu yana %4.88 artış göstermiş ve 2019 itibarıyla 566.300'e ulaşmıştır.
1990'ların başında Somali Demokratik Cumhuriyeti'nin çöküşünden sonra Devlet Başkanı Siad Barre'nin güçleri Gedo'ya çekildi. 1991'den sonra Omar Haji Mohamed liderliğindeki Somali Ulusal Cephesi (SNF), uzun yıllar boyunca bölgenin büyük bir kısmını kontrol etti.
SNF ile iş birliği içinde olan Gedo, Somali İç Savaşı’nın başlarında ortaya çıkan İslami Mahkemeler Birliği'ne katıldı ve yerel şeriat mahkemeleri, 1990’ların büyük bölümünde Luuq ilçesini Somali’nin en güvenli bölgelerinden biri hâline getirdi.[3] Daha sonra, radikal dinî grup El-İttihad el-İslami (AIAI) bölgede güç kazandı ve Luuq kentini karargâh olarak kullandı. Bunun üzerine Etiyopya Ulusal Savunma Kuvvetleri, 1996 yılında AIAI’nin üslerine saldırmak için bölgeye girdi.
İlin demokratik yollarla seçilen ilk valisi, 2008 yılında göreve başlayan Hussein Farey olmuştur.[4]
İlçeler
[değiştir | kaynağı değiştir]Gedo idari olarak altı ilçeye ayrılmaktadır:[5]
- El Vak (El Wak)
- Bardere (Baardheere)
- Belet Havo (Balet Hawo)
- Dolov (Doolow)
- Garbaharrey (Garbahaarreey)
- Luk (Luuq)
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ↑ "Report of the Nordic fact-finding mission to the Gedo region in Somalia 15 October – 30 October 1998" (PDF). s. 7. 2 Kasım 2025 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Mart 2020.
- ↑ "Somalia: Subdivision and cities". www.citypopulation.de. 28 Ocak 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Şubat 2024.
- ↑ Elmi, Afyare Abdi (15 Ağustos 2010). Understanding the Somalia Conflagration: Identity, Islam and Peacebuilding (İngilizce). Pluto Press. s. 64. ISBN 978-0-7453-2974-1.
Parallel with this first court in Mogadishu, Sheikh Mohamed Haji Yusuf and Sheikh Mohamud A. Nur established a new Islamic court in the Luq district of Gedo region in 1992. This court was more successful than the one attempted in Mogadishu. These scholars succeeded in creating a secure environment in the area, and for a while, from 1992 to 1997, Luq district was the safest area in Somalia.
- ↑ "Somalia: Gedo Region Elects a New Governor". allAfrica. Garowe Online. 12 Ekim 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ↑ "Districts of Somalia". 18 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Temmuz 2016.
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]- Gedo'nun idari haritası4 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
 | Somali coğrafyası ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz. |