Gürgen

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gürgen
Hainbuche-Trieb 17-04-2005.jpg
Carpinus betulus
Bilimsel sınıflandırma Bu sınıflandırmayı düzenle
Âlem: Plantae
Klad: Tracheophyta
Klad: Angiosperms
Klad: Eudicots
Klad: Rosids
Takım: Fagales
Familya: Betulaceae
Cins: Carpinus
L., Sp. Pl. 2: 998 (1753).
Türler

Metne bakınız

Gürgen (Carpinus), Betulaceae (huşgiller) familyasından Carpinus cinsini oluşturan girintili grimsi kabuklu gövdelere sahip ağaç ya da ağaççıklara verilen ad.

Morfolojik özelikler[değiştir | kaynağı değiştir]

Ağaç veya bazen çalı formunda yaprak döken bitkilerdir. Kabuğu çatlaklı veya pürüzsüzdür. Kulakçıklar dökülür. Yapraklar almaşık dizilişli, kenarı düzensiz ve çift veya basit testere dişli ilerler. Erkek çiçek kümesi sarkık, başak-talkımlı, silindirik, kış aylarında tomurcuklarla çevrili, çok sayıda üst üste binen brakteler bulunur; braktesiz veya çiçek örtüsüz çiçekli; erkek organlar 3-12 adet, brakteler tabanında yerleştirilmiş; iplikçikler tepede çatallı; başçıklar 2 bölümlüdür, teka ayrık, ucu havlıdır. Dişi çiçek kümeleri uçta veya bodur sürgünlerin koltuğundan çıkar, salkımlı; çiçekler çiftli; brakteler yapraksı, düz, üst üste binmiş, tabanda 2 veya 3 lobludur. Fındıkçık damarlı, brakte lobları ile çevrili veya değildir.[1]

Ostrya-Carpinus farklılığı[değiştir | kaynağı değiştir]

Ostrya ile yakından ilişkili olan Carpinus, pürüzsüz, gri, genellikle yivli gövdeleri ve her biri küçük üçgen bir fındıkçıktan oluşan kalabalık olmayan, yapraklı, 3 loblu brakte çiftlerinden oluşan salkımlı meyve durumlarıyla kolayca tanınır. Staminat (ama pistillat değil) kedicikler sonbaharda gelişir ve çiçeklenmeden önce kış boyunca tomurcukların içinde kalırlar (Ostrya'da bunlar kış boyunca açığa çıkar). Pistillate kedicikler, ilkbahardaki ilk yeni büyümede üretilir.[2]

Kullanımı[değiştir | kaynağı değiştir]

Nispeten küçük ekonomik öneme sahip olan Carpinus, özellikle tokmak kafaları, alet kulpları, kaldıraçlar ve diğer küçük, sert ahşap nesnelerin yapımında kullanıldığı çok sert ahşabı için sınırlı bir kullanıma sahiptir.[2]

Taksonlar[değiştir | kaynağı değiştir]

43 tür tanımlanmıştır.[3]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Zhengyi, Wu; P.H., Raven, (Edl.) (1999). "Flora of China. Volume 4: Cycadaceae through Fagaceae". Science Press, Beijing & Missouri Botanical Garden Press, St. Louis. 
  2. ^ a b "Carpinus". efloras, Flora of North America. Erişim tarihi: 27 Eylül 2021. 
  3. ^ Carpinus. (2021, Eylül 7). Wikispecies, . Retrieved 17.33, Eylül 22, 2021 from https://species.wikimedia.org/w/index.php?title=Carpinus&oldid=8490445.