Güney Kafkasya

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
ABD Dışişleri Bakanlığının 1994'te hazırladığı "Kafkasya Bölgesi" haritası

Güney Kafkasya, Transkafkasya veya Kafkasardı (Azerice: Cənubi Qafqaz), (Gürcüce: სამხრეთი კავკასია Samhreti Kavkasia), (Ermenice: Անդրկովկազ Andrkovkaz), bugünkü Azerbaycan, Ermenistan ve Gürcistan devletlerini kapsayan, İran, Rusya ve Türkiye arasında, Büyük Kafkas Sıradağlarının güneyinde yer alan coğrafi-siyasi bölge. Doğu Avrupa'da yeralan Azerbaycan'ın Kuzeydoğu kesimi dışında, Güney Kafkasya'nın çoğu coğrafi olarak Güneybatı Asya'da yerleşmektedir. Buna rağmen siyasi açıdan bölge tamamen Doğu Avrupa'nın hissesi olarak tanınmaktadır.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Güney Kafkasya bölgesi tarihen siyasî, dinî ve medenî yarışmaların ve mucadelelerin alanı olmuştur. Bölgenin eski devletleri içinde Albanya, Ermenistan ve İberya krallıkları yer almaktadır. Bu krallıklar daha sonra Ahameniş İmparatorluğu, Part İmparatorluğu ve Sasani İmparatorluğu'na birleştirilmişler. Sonuçta, önce Zerdüştçülük sonra da Hıristiyanlık bölgede egemen dinler olmuşlardır.

7. yüzyılda bölgeyi Hilafet'in ele geçirmesi ile Güney Kafkasya'da İslam yayılmaya başlamıştır. Sonraki yüzyıllar içinde Selçukluların, Moğolların ve Türk hanlıklarının egemenliğinde olan bölge, 1501'de Safevî Devleti'nin yönetimine geçmiştir. 17. yüzyıldaki kısa süreli Osmanlı egemenliği dışında, 18. yüzyılın ortalarına kadar bölge genel olarak Safevî egemenliğinde kalmıştır.

1736'da Safevî Devleti'nin çöküşünden sonra, sembolik olarak İran yönetiminde olan Güney Kafkasya'nın güney kesiminde fiilen bağımsız Türk hanlıkları kurulmuştur. 19. yüzyılın başında gerçekleşen iki Rus-İran savaşının sonucunda, Güney Kafkasya tamamen Rusya İmparatorluğu tarafından ilhak edilmiştir.

Demografik Yapısı[değiştir | kaynağı değiştir]

Güney Kafkasya birçok kavimin geçiş noktası olduğu için farklı kültür ve etnik kökende kavimler bölgeye yerleşmişlerdir. Bölge halkları, bölgenin dağlık oluşundan ötürü kültürel olarak birbirlerinden izole olmuştur.

Günry Kafkasya'nın Demografik Yapısı
Azerbaycan
Nüfus 9.518.000 (2014)
Etnik Gruplar %90 Azeri, %2,5 Rus, %2 Ermeni, %3,3 Lezgi ve Dağıstanlı, %2,2 Diğer
Dini Gruplar %93 Müslüman, %2,5 Rus Ortodoks, %2,3 Ermeni Ortodoks, %2,2 Diğer
Gürcistan
Nüfus 4.504.000 (2014)
Etnik Gruplar %83,7 Gürcü, %6,5 Azeri, %1.5 Rus, %0,8 Oset, %0,4 Rum, %0,2 Ukraynalı
Dini Gruplar %65 Gürcü Ortodoks, %11 Müslüman, %10 Rus Ortodoks, %8 Ermeni Ortodoks, %6 Diğerleri
Ermenistan
Nüfus 3.006.000 (2014)
Etnik Gruplar %93 Ermeni, %2 Rus, %2 Yezidi Kürt, %3 Azeri
Dini Gruplar %94 Ermeni Ortodoks, %4 Diğer Hristiyan, %2 Yezidi
Tablo.1 [1][2][3]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ www.sametkoseoglu.com , Güney Kafkasya'nın Genel Özellikleri, erişim tarihi: 24.01.2016
  2. ^ worldbank.org, Armenia, Georgia, Azerbaijan, erişim tarihi: 24.01.2016
  3. ^ (akt. sametkoseoglu.com erişim tarihi: 24.01.2016) Uluslararası Stratejik Araştırmalar Kurumu, Gürcistan-Rusya Krizi Değerlendirme Raporu, USAK Raporları no:08-03, Ankara, USAK Yayınları, 2008, s. 71