FairPlay

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla

FairPlay Apple tarafından geliştirilen bir dijital haklar yönetimi (DRM) teknolojisidir. MP4 multimedya dosyası biçiminde şifreli bir AAC ses katmanı olarak yer alır ve şirket tarafından iTunes Store üzerinden satılan telif hakkıyla korunan eserlerin korunması için kullanılır.[1] Yalnızca yetkili cihazların içeriği oynatılır.[2]

FairPlay'in dayattığı kısıtlamalar, özellikle de cihaz uyumluluğu sınırlı olduğundan, sonunda Apple'ın lehine kapatılan rekabet hukukunun antitröst ihlali iddiasıyla dava ve dosyalardan DRM korumasını kaldırma yönündeki çeşitli çabalarla eleştirilere yol açtı; Apple bu türden dosyaları karşılamak için yazılımını sürekli güncelleştirdi.[3] Şubat 2007'de, Apple'ın o zamanki CEO'su Steve Jobs'ın açık mektubu, müziğin DRM kullanımını tartıştı; koruma geleceği ve DRM kullanımının sona erdirilmesine yönelik şirketin desteğini duyurdu. Açık mektup başlangıçta karışık endüstri reaksiyonlarına neden olmasına rağmen Apple, iTunes müşterilerine etiketin parçalarının daha kaliteli, DRM içermeyen bir versiyonu için bir satın alma seçeneği sunmak için önümüzdeki ay önemli bir müzik şirketi ile anlaşma imzaladı.[4] Ocak 2009'da Apple, tüm iTunes müziklerini DRM-free seçeneğinde sunmak için tüm önemli kayıt etiketlerinin yanı sıra çok sayıda bağımsız etiketle anlaşma imzaladı.

FairPlay korumalı dosyalar, şifreli bir AAC ses katmanı bulunan düzenli MP4 konteyner dosyalarıdır. Katman, AES algoritması kullanılarak şifrelenir. Ses katmanının şifresini çözmek için gereken ana anahtar da MP4 içerik biçimi dosyasında şifrelenmiş biçimde saklanır. Ana anahtarın şifresini çözmek için gereken anahtara "kullanıcı anahtarı" denir. Bir kullanıcı yeni bir bilgisayarı iTunes ile kaydettiğinde, cihaz Apple'ın sunucularından yetkilendirme ister ve böylece bir kullanıcı anahtarı kazanır.[5] Bir dosyayı oynatmaya çalıştıktan sonra dosyanın içinde depolanan ana anahtar kullanıcı anahtarıyla eşleştirilir ve başarılı olursa oynatma yapılmasına izin verilir. FairPlay, CD'lere sınırsız müzik yanması ve iPod'lara sınırsız müzik senkronizasyonu sağlar; ancak üç Mac bilgisayarı dinlemeyi kısıtlar.

Nisan 2007'de Apple ve plak şirketi EMI, iTunes Store'un bir ilave yüksek satın alma seçeneği olarak FairPlay veya herhangi bir başka DRM içermeyen 256 kbit / s AAC olarak kodlanmış EMI kataloğunu izlemeye başlayacağını açıkladı.[6] Ocak 2009'da Apple, tüm önemli kayıt plakaları ve "binlerce bağımsız etiket" ile anlaşmaya varıldıktan sonra tüm iTunes Store müzik kataloğunun daha kaliteli, DRM-free formatında kullanıma sunulacağını duyurdu. Apple'ın 30 Haziran 2015'te başlatılan aboneliğe dayalı müzik akış hizmeti olan Apple Music, DRM teknolojisini kullanıyor.[7]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]