Fırıldak Galaksisi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Fırıldak Gökadası sayfasından yönlendirildi)
Şuraya atla: kullan, ara

Koordinat:Sky map 14s 03d 12,6sn; +54º 20' 57″

Fırıldak Galaksisi
M101 hires STScI-PRC2006-10a.jpg
Fırıldak Galaksisi
Kaynak: NASA/ESA
Gözlem verisi
Dönem J2000
Takımyıldız Büyük Ayı[1]
Bahar açısı (α) 14s 03d 12.6sn[2]
Yükselim (δ) +54° 20′ 57″[2]
Galaksi sınıfı SAB(rs)cd[2]
Açısal boyut  (V) 28′.8 × 26′.9[2]
Görünür parlaklık  (V) +8,3[2]
Görünür parlaklık  (B) +8,2[3]
Yüzey parlaklığı  (SB) 14,6[3]
Fiziksel özellikler
Bağlı birlik M101 Grubu
kırmızıya kayma (804 ± 7) ∙ 10-6[4]
Dikey hız +241 ± 2 km/sn[4]
Uzaklık 27 mIy
Tarihçe
Kâşif Fransa Pierre Méchain
Keşif yılı 1781
Katalog başlıkları
M 101 • NGC 5457 • GC 3770 • IRAS 14013+5435 • Arp 26 • h 1744 • MCG +9-23-28 • PGC 50063 • UGC 8981 • VV 344 • VV 456 • Kara 610
Ayrıca bakınız:
Galaksi
Galaksiler listesi

Fırıldak Galaksisi (ayrıca Messier 101 veya NGC 5457 olarak da bilinir) 27 milyon ışık yılı uzaklıkta Büyük Ayı yönünde bulunan ve tam karşıdan görülen sarmal galaksi.

Pierre Méchain tarafından 27 Mart 1781 tarihinde keşfedilmiş ve Charles Messier, konumunu doğrulayarak kataloğuna eklemiştir.

28 Şubat 2006'da NASA ve ESA, Hubble Uzay Teleskopuyla bu zamana kadar olan en büyük ve detaylı Fırıldak Galaksisi fotoğraflarını yayımladı.[5] Fotoğraf, 51 ayrı pozdan ve ayrıca yer temelli fotoğraflardan oluşmaktadır.

Yapısı ve gözlem bilgileri[değiştir | kaynağı değiştir]

Fırıldak Galaksisi. Kaynak: Scott Anttila.

M101, boyutları Samanyolu kadar olmasına karşın kütlece sadece onun 10'da biri kadardır. Gökyüzünde geniş bir yer kaplamasına karşın, sönüklüğü nedeniyle dürbünle seçmek zor olabilir. Bunun için, dürbününüzü sabit bir yere dayamalı ya da üç ayak üzerine yerleştirerek kullanırsanız, bu galaksiyi gözleyebilirsiniz.

Arkadaş galaksiler[değiştir | kaynağı değiştir]

M101'e arkadaş beş tanınmış galaksi vardır: NGC 5204, NGC 5474, NGC 5477, NGC 5585, ve Holmberg IV.[6] M101 ve uydu galaksiler arasındaki kütle çekim etkileşimi, büyük sarmal yapısının oluşumunu tetiklemiş olabilir. M101'in kütle çekim etkisi, muhtemelen uydu galaksi olan NGC 5474'ün yapısını bozmuş olabilir.[6] M101 ve diğer komşu galaksiler büyük ihtimalle M101 Grubu'nu oluşturmaktadır.[7][8][9][10]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Messier 74 - benzer tam karşıdan görülen sarmal galaksi
  • Messier 83 - benzer tam karşıdan görülen sarmal galaksi, bazı kaynaklarda güney fırıldak galaksisi olarak gösterilir
  • Messier 99 - benzer tam karşıdan görülen sarmal galaksi
  • M101 Grubu

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ R. W. Sinnott, editor (1988). The Complete New General Catalogue and Index Catalogue of Nebulae and Star Clusters by J. L. E. Dreyer. Sky Publishing Corporation and Cambridge University Press. ISBN 0-933-34651-4. 
  2. ^ a b c d e "NASA/IPAC Extragalactic Database". NGC 5457 için sonuçlar. 14 Mayıs 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20110514100451/http://nedwww.ipac.caltech.edu/. Erişim tarihi: 06-12-2006. 
  3. ^ a b "Revised NGC Data for NGC 5457". Object: NGC 5457 (*). SEDS. 8 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20150908132501/http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC5457. Erişim tarihi: 7 Ocak 2011. 
  4. ^ a b "SIMBAD query result". M 101 -- Interacting Galaxies. SIMBAD. http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=NGC+5457. Erişim tarihi: 7 Ocak 2011. 
  5. ^ HubbleSite - NewsCenter - Hubble's Largest Galaxy Portrait Offers a New High-Definition View (02/28/2006) - Introduction
  6. ^ a b A. Sandage, J. Bedke. Carnegie Atlas of Galaxies. Washington, D.C.: Carnegie Institution of Washington. ISBN 0-87279-667-1. 
  7. ^ R. B. Tully (1988). Nearby Galaxies Catalog. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 0-521-35299-1. 
  8. ^ P. Fouque, E. Gourgoulhon, P. Chamaraux, G. Paturel (1992). "Groups of galaxies within 80 Mpc. II - The catalogue of groups and group members". Astronomy and Astrophysics Supplement 93: 211–233. http://adsabs.harvard.edu/abs/1992A&AS...93..211F. 
  9. ^ A. Garcia (1993). "General study of group membership. II - Determination of nearby groups". Astronomy and Astrophysics Supplement 100: 47–90. http://adsabs.harvard.edu/abs/1993A&AS..100...47G. 
  10. ^ G. Giuricin, C. Marinoni, L. Ceriani, A. Pisani (2000). "Nearby Optical Galaxies: Selection of the Sample and Identification of Groups". Astrophysical Journal 543: 178–194. DOI:10.1086/317070. http://adsabs.harvard.edu/abs/2000ApJ...543..178G. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]