Ezeli Hikmet

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla

Ezeli Hikmet. Kadim Hikmet, Aşkın Hikmet, Ezeli Felsefe, Kadim Felsefe veya Kalıcı Felsefe şeklinde kullanımları da bulunmaktadır. (latince ifadesiyle Sophia Perennis) Kaynağı itibarıyla ilahi olan ve insanlığın başlangıcından bu yana farklı coğrafyalarda yaşayan toplumların din ve/veya geleneklerinde anlatımını bulan evrensel, ebedi, metafizik ilkeleri işaret etmekte kullanılan kavram. Frithjof Shuon'un ifadesiyle Ezeli Hikmet; sürekli varolan ve sürekli varolacak olan "irfan", yani evrensel bilgidir.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Ezeli Hikmet yorumcularına göre kaynağı tarih üstü olan ezeli hikmetin (sophia perennis/perennial philosophy) terim olarak batı dillerindeki ilk kullanımı gelenekten uzaklaşmanın yoğun olarak yaşandığı rönesans dönemine tekabül etmektedir. Agostino Steuco (1497-1548) tarafından terim De Perenni Philosophia adlı eserinde kullanılmıştır. 17. yüzyıla gelindiğinde terimin 17. yüzyıl filozofu Leibniz'da kullandığını görmekteyiz.

İslam dünyasında bu terimin karşılığı olarak kullanılan "el-Hikmetü'l-halide"nin Farsça'daki karşılığı Câvidan Hırad (Ezeli akıl)`ı bu adla bir eser vermiş olan İbn Miskeveyh (ö. 421/1030) kullanmıştır. İbn Miskeveyh terimi, devirden devire, ulustan ulusa değişmeyen, tarih ötesi bir hakikat; kendini çağlar boyu çeşitli kültür havzalarında daima tezahür ettiren bir hikmete işaret etmekte kullanmıştır.

Yirminci yüzyıla gelindiğinde Aldous Huxley kelimeye popülerlik kazandırmış ancak kelimenin metafizik uzantılarını eserlerinde derinliğine işleyen yazarlar René Guénon , Frithjof Schuon, Ananda Coomaraswamy, ve Seyyid Hüseyin Nasr gibi metafizikçiler olmuştur.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkçedeki kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Aldoux Huxley, Kalıcı Felsefe, İnsan Yayınları, 2004
  • Kutluer,İlhan, İslam'ın Klasik Çağında Felsefe Tasavvuru, İz. Yayıncılık. İstanbul 1996.
  • Nasr,Seyyid Hüseyin, Bir Kutsal Bilim İhtiyacı, İnsan Yay.İst.1995.
  • Nasr,Seyyid Hüseyin, Bilgi ve Kutsal, İz Yayınclık, İstanbul, 1999.
  • Schuon,Frithjof, Varlık,Bilgi ve Din, İnsan Yayınları İst. 1997.
  • Schuon,Frithjof, İslam ve Ezeli Hikmet, İz Yayıncılık, İst.1998.
  • Yılmaz,Hüseyin, Ezeli Hikmet ve Dinler,İnsan Yay. İstanbul 2003.

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]