Ernesto Sabato

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara

Ernesto Sabato (d. 24 Haziran 1911, Rojas, Buenos Aires - ö. 30 Nisan 2011, Santos Lugares, Buenos Aires), Arjantinli romancı, gazeteci ve deneme yazarı.

Buenos Aires’in banliyösü Rojas’ta doğdu. La Plata Ulusal Üniversitesi’nde fizik ve matematik öğrenimi gördü (1929-36). Aynı okulda 1937’de fizik dalında doktorasını tamamladı. 1938’de Paris’te Curie Laboratuvarı’nda, ertesi yıl ABD’de Massachusetts Teknoloji Enstitüsü’nde araştırmalar yürüttü. 1940’ta Arjantin’e döndü. 1940-45 arasında La Plata Ulusal Üniversitesi’nde Buenos Aires’teki bir başka okulda kuramsal fizik dersleri verdi. Bu dönemde ayrıca Arjantin’in önde gelen gazetelerinden La Nación’un edebiyat sayfasında makaleler yazdı. Perón hükümetine muhalefeti yüzünden 1945’te üniversitedeki görevinden uzaklaştırıldı.

Sabato felsefi, toplumsal ve siyasal konulara ilişkin aforizma, görüş ve gözlemlerini içeren Uno y el universo (1945; Bir ve Evren) ile edebiyat alanındaki ilk başarısını elde etti. El túnel (1948; Tünel) adlı romanı ile ulusal ve uluslararası alanda ünlendi. Romanda, kimseyle iletişim kuramayan tipik bir varoluşçu karşı-kahramanın, insanlık durumunun saçmalığı karşısında içine kapanışını betimledi. Denemelerini topladığı Hombres y engranajes’de (1951; İnsanlar ve Dişiler) usçuluğun ve bilimin denetimindeki aşırı makineleşmiş modern topluma bir alternatif ortaya koymaya çalıştı. Perón’un 1955’te devrilmesinden sonra yayımladığı El otro rostro del peronismo’da (1956; Peronizmin Öbür Yüzü), Perón dönemindeki şiddet ve kargaşanın tarihsel ve siyasal nedenlerini ele aldı. El caso Sabato (1956; Sabato Olayı) adlı denemesinde Peroncularla karşıtlarının uzlaşması çağrısında bulundu.

Sabato’nun ikinci romanı Sobre héroes y tumbas (1962; Kahramanlar ve Mezarlar, Çev. Pınar Savaş, Ayrıntı Yay., 2000), felsefi düşünce ve gözlemlerle iç içe geçmiş insanla ilgili ruhbilimsel bir araştırmadır. Tres aproximaciones a la literatura de nuestro tiempo (1968; Çağımız Edebiyatına Üç Yaklaşım) özellikle Alain Robbe-Grillet, Jorge Luis Borges ve Jean-Paul Sartre’ın yapıtlarına ilişkin eleştirel denemelerinden oluşur. İronik bir üslupla kaleme aldığı Abaddón el exterminador (1974; Karanlıkların Efendisi, Çev. Suna Kılıç, Ayrıntı Yay., 2005) edebiyat, sanat, felsefe ve aşırı usçuluk konularındaki görüşlerini içerir.

1976’daki askeri darbenin ardından ülke yeniden demokrasiye döndüğü zaman Ulusal Kayıplar Komisyonu Başkanı (CoNaDeP-Comisión Nacional sobre la Desaparición de Personas) seçildi. Bu komisyonun, yaptığı çalışmaları 1983 yılında Nunca más (Bir Daha Asla) adlı bir kitapta topladı. Yapıt “Sabato Soruşturması” adıyla bilinir ve Ernesto Sabato’nun en tanınmış çalışmalarından biridir.

Sabato 30 Nisan 2011’de Buenos Aires-Santos Lugares’de öldü.[1]

Eserleri[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Uno y el universo (Bir ve Evren)
  • El tunel ( Tünel-Ayrıntı Yayınları)
  • Hombres y engranajes (İnsanlar ve dişliler)
  • El otro rostro del peronismo (Peronizmin öbür yönü)
  • El caso Sabato (Sabato olayı)
  • Sobre heroes y tumbas (Kahramanlar ve Mezarlar-Ayrıntı Yayınları)
  • Tres aproximaciones a la literatura de nustro tiempo (Çağımız edebebiyatına üç yaklaşım)
  • Abaddon (Cehennem Meleği)
  • Nunca mas (Bir daha asla)
  • La resistancia (Direniş, Ayrıntı Yayınları)