Edirne Büyük Sinagogu

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara

Koordinatlar: 41°40′17.80″K 26°33′5.66″D / 41.671611°K 26.5515722°D / 41.671611; 26.5515722

Edirne Büyük Sinagogu

Restorasyon öncesindeki durumu

Temel bilgiler
Yer Edirne, Türkiye
İnanç Yahudilik
Mezhep Sefarad Ortodoks
Açılış yılı 1907
2015 (yeniden)
Durum Etkin
Mimari
Mimar(lar) France Depré
Mimari tür Sinagog
Cephe yönü Batı
İnşaat başlangıç tarihi 1906
Tamamlanma tarihi 1907
Maliyet ₺5.750.000 (restorasyon)
Özellikler

Edirne Büyük Sinagogu, Edirne'de bulunan ve Avrupa'nın en büyük ve dünyanın üçüncü büyük sinagogu olan ibadethane.[1] Geçmişi 1492 yılında Avrupa’daki baskılardan kaçarak Osmanlı İmparatorluğu’na sığınan Seferad cemaatine kadar uzanan ve 1905 yılında çıkan büyük yangında yanan sinagog padişah II.ci Abdülhamit'in fermanı ile yeniden inşa edilerek 1907 'de Hamursuz Bayramı arifesinde tekrar hizmete girdi.[2][1] Fransız mimar France Depré, binayı Viyana'daki Leopoldstädter Tempel adlı sinagogdan esinlenerek projelendirdi.[1]

Restorasyon[değiştir | kaynağı değiştir]

1983 yılına kadar ibadete açık olan sinagog, Yahudilerin Edirne'yi terk etmeleri nedeniyle kullanılmadı ve yıkılmaya yüz tuttu. Sinagogun mülkiyeti 1995 yılında Vakıflar Genel Müdürlüğüne geçti. Sinagog 2010 yılında Vakıflar Genel Müdürlüğünün kararı ile restorasyona alındı ve 26 Mart 2015 tarihinde devlet temsilcileri ve yahudi cemaati fertlerinin katılımıyla yeniden kullanıma açıldı. Restorasyon çalışmalarının tamamlanmasını mütekip Edirne Valisi Dursun Ali Şahin 21 Kasım 2014 tarihinde İsrail’in Mescid-i Aksa’ya düzenlediği baskını gerekçe göstererek, Edirne’deki Büyük Sinagog’un ibadethane olarak değil müze olarak açılacağına ilişkin bir açıklama yaptı. Vali Şahin "Mescid- i Aksa’nın içinde savaş rüzgarları estiren, bizzat savaş tatbikatı yapan o eşkıya kılıklı insanlar orada Müslümanları katlederken, biz de onların burada sinagoglarını yapıyoruz. İçimde büyük bir kinle söylüyorum bunu. Biz de onların mezarlıkların etrafını temizliyor, projelerini kurula gönderiyoruz. Kültür Varlıkları Koruma Kurulu’ndan tescilini bekliyoruz. Bizim yaklaşımımız nerede, onların yaklaşımı nerede? Yani bunu izleyicilerin takdirine sunuyorum. Buradaki tadilatı sona gelen sinagog sadece müze olarak, içerisinde hiçbir şey olmadan o şekilde müze olarak tescil edilecek” ifadelerini kullandi.[3] Bu açıklamaya gerek Vakıflar Genel Müdürlüğü’nden gerekse Yahudi cemaatinden büyük tepkiler geldi. Vakıflar Genel Müdürlüğü sinagog ile ile iligili tasarrufun kendilerinde olduğunu hatırlatan ve Edirne Büyük Sinagogu'nun ibadethane olarak hizmet vereceğini açıklamasının ardından Vali Dursun Şahin çark etti, binanın kullanım şekliyle ilgili kararın Vakıflar Genel Müdürlüğüne ait olduğunu söyledi.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b c "Vakıflar "hoşgörüyü" yeniden inşa etti". Anadolu Ajansı. 24 Mart 2015. http://www.aa.com.tr/tr/haberler/482872--vakiflar-quot-hosgoruyu-quot-yeniden-insa-etti. Erişim tarihi: 26 Mart 2015. 
  2. ^ Güleryüz, Naim A. (2004). Tarihte Yolculuk - Edirne Yahudileri. Gözlem Gazetecilik Basın Yayın A.Ş.. ss. 84
  3. ^ "Utandıran açıklama ortalığı karıştırdı". Hürriyet . 23 Kasım 2014. http://www.hurriyet.com.tr/gundem/27632073.asp. Erişim tarihi: 23 Kasım 2014.