Deliliğin Tedavisi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Deliliğin Tedavisi
Sanatçı Hieronymus Bosch
Yıl 1475–1480
Tür Ahşap üzerine yağlı boya
Boyutlar 48 cm × 35 cm (19 in × 14 in)
Konum Prado Müzesi, Madrid

Deliliğin Tedavisi[1] ya da Taş Ameliyatı[1], Hieronymus Bosch tarafından 1475 ile 1480 yılları arasında ahşap üzerine yağlı boyayla çizilen tablo. Tablo, Bosch'un halk kültürünü temel alarak çizdiği ilk resimdir.[1]

İçerik[değiştir | kaynağı değiştir]

Tabloda başına huni geçirmiş bir adam, trepanasyon yöntemini kullanarak bir hastanın kafasındaki "delilik taşını" çıkarmaktadır.[2] 15. yüzyılda "kafasında taş olmak" deyimi deliliği anlatmak için kullanılırdı.[1] Deliliğe sebep olan taşın trepanasyon yoluyla kesilerek çıkarılmasını içeren "taş ameliyatının" o dönemde uygulandığını düşünülmektedir.[3][4] Tabloda ise Bosch, beyinden çıkarılan nesne olarak taşın yerine bir çiçek koymuştur. Ayrıca başka bir çiçek de masanın üzerinde durmaktadır.

Resmin üzerinde ve altında Gotik harflerle şunlar yazılıdır:

« Meester snijt die keye ras
Mijne name Is lubbert das

("Efendim, taşı kesip çıkarın
Benim adım Lubbert Das"). »

Lubbert Das Hollanda edebiyatında akılsız ve komik bir karakterdir.

Yorumlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Hastanın kafasından çıkarılmakta olan çiçek, Hollanda'da deliler için kullanılan "lale kafalı" deyimine gönderme olabilir. Çiçek aynı zamanda, kafasındaki huni biçimli şapkadan da anlaşıldığı üzere,[1] doktorun asında bir sahtekâr olduğunu ima ediyor da olabilir. Başının üzerinde kitap taşıyan kadın ise, o dönemde Hollanda'da yaygın bir gelenek olan, nazar boncuğu ya da muska olarak kitap ya da yazılı sayfaların giysiye tutturulmasının bir eleştirisidir.[5]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b c d e Dufour, Alessia Devitini (2002). "1452-1490" (Türkçe). ArtBook Bosch. Dost Kitabevi. s. 16-17. ISBN 9752980023.  Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi: "Dufour" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış. (Bkz: Kaynak gösterme)
  2. ^ Povoledo, Elisabetta (27 Ekim 2008). "In Rome, a New Museum Invites a Hands-On Approach to Insanity". The Economist. http://www.nytimes.com/2008/10/28/arts/design/28insa.html?partner=rssnyt&emc=rss. Erişim tarihi: 28 Ekim 2008. 
  3. ^ Vigué, Jordi (2002). Great Masters of Western Art. ISBN 0823021130. http://books.google.com/books?id=0_Dw1T9CaHUC&pg=PA71&dq=%22stone+of+madness%22&lr=&ei=gJ0GSdWMKIHaygT-h9GDDQ. 
  4. ^ Shorter, Edward. A History of Psychiatry. ISBN 0471245313. http://books.google.com/books?id=-Oybg_APowMC&pg=PA225&dq=%22stone+of+madness%22&ei=F5wGSbz9GoLoyASRzOz-Bw. 
  5. ^ Binding Words Textual Amulets in the Middle Ages. Skemer, Don C. PA: Penn State Press, 2006. p. 24, 136n. ISBN 0271027223