Boeing AH-64 Apache

AH-64 Apache
AH-64 Apache
	Irak'taki ABD Ordusu'na ait bir AH-64 Apache
Türü	Saldırı helikopteri
Ulusal köken	ABD
Üretici	Hughes Helicopters (1975-1984) ; McDonnell Douglas (1984-1997) ; Boeing (1997-günümüz)
Tasarımcı	Hughes Helicopters
İlk uçuş	30 Eylül 1975
Hizmete giriş	Nisan 1986
Durumu	Etkin hizmette
Ana kullanıcı	ABD Hava Kuvvetleri
Diğer kullanıcılar	İsrail Hava Kuvvetleri ; Kraliyet Hava Kuvvetleri
Üretim aralığı	1975-günümüz
Üretim sayısı	2.700+
Program maliyeti	~20 milyar $ (tahmini)
Birim maliyeti	AH-64A: ~20 milyon $ ; AH-64D: ~18 milyon $ ; AH-64E: ~35 milyon $
Değişimleri	AgustaWestland Apache

Boeing AH-64 Apache (İngilizce telaffuz: /əˈpætʃi/), kuyruk tekerlekli iniş takımlı ve iki kişilik tandem kokpitli Amerikan yapımı çift turboşaftlı saldırı helikopteridir. Burun kısmındaki sensörler hedef tespiti ve gece görüşünü sağlar. Ön gövdesinin altında 30 mm M230 zincirli top bulunur ve kanat uçlarındaki dört süspansiyon noktasında genellikle AGM-114 Hellfire füzeleri ile Hydra 70 roket podları taşınır. Yedekli sistemleri sayesinde savaşta hasar görse bile hayatta kalma kabiliyeti yüksektir.

Apache, Hughes Helicopters tarafından ABD Ordusu'nun AH-1 Cobra'nın yerini alacak Gelişmiş Saldırı Helikopteri programı kapsamında Model 77 olarak geliştirildi. YAH-64 prototipi, 30 Eylül 1975'te ilk uçuşunu gerçekleştirdi. 1976'da ise Bell YAH-63 yerine tercih edildi ve 1982'de tam üretim onayı aldı. Hughes Helicopters'ın 1984'te McDonnell Douglas tarafından satın alınmasının ardından üretim ve geliştirme devam etti; helikopter, Nisan 1986'da ABD Ordusu'nda hizmete girdi. Gelişmiş AH-64D Apache Longbow, Mart 1997'de teslim edilmeye başlandı. Üretim günümüzde Boeing tarafından sürdürülmekte olup Mart 2024 itibarıyla 5.000'den fazla Apache, ABD Ordusu ile 18 uluslararası ortak ve müttefiğe teslim edildi.

Öncelikle ABD Ordusu tarafından kullanılan AH-64, Yunanistan, Japonya, İsrail, Hollanda, Singapur ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi birçok ülkenin ana saldırı helikopteri oldu. Birleşik Krallık'ta AgustaWestland Apache adıyla lisanslı üretim yapıldı. Amerikan Apache'leri Panama, Basra Körfezi, Kosova, Afganistan ve Irak'ta; İsrail Apache'leri ise Lübnan ve Gazze Şeridi'ndeki çatışmalarda kullanıldı. İngiltere ve Hollanda da 2001'de başlayan Afganistan Savaşı'nda ve 2003'teki Irak Savaşı'nda Apache helikopterlerini kullandı.

Tasarım özellikleri

AH-64 Apache Tasarım Özellikleri
Uzunluk	58.17 ft (17.73m)
Yükseklik	15.24 ft (4.64m)
Kanat Açıklığı	17.15 ft (5.227m)
Esas Görev Brüt Ağırlığı 15,075 Ib (6838 kg)	Standart Gün	Sıcak Gün ISA + 15C
Hover In-Ground Effect (MRP)	15,895 ft (4845 m)	14,845 ft (4525 m)
Yer Çekimi Etkisinden Kurtularak Havada Süzülme (MRP)	12,685 ft (3866 m)	11,215 ft (3418 m)
	Deniz Seviyesi Standart Gün Level Standard Day	Sıcak Gün 2000 ft 70 F (21C)
Dikey Tırmanma Hızı (MRP)	2,175 fpm (663 mpm)	2,050 fpm (625 mpm)
Maksimum Tırmanma Hızı (IRP)	2,915 fpm (889 mpm)	2,890 fpm (881 mpm)
Maksimum Yatay Uçuş Hızı	150 kt (279 kph)	153 kt (284 kph)
Düz Uçuş Hızı (MCP)	150 kt (279 kph)	153 kt (284 kph)

McDonnald Douglas üretimi olan AH-64 Apache, var olan saldırı helikopterlerinin en iyilerindendir. Atılgan, yüksek beka kabiliyetine sahip, zor yakalanabilir, manevra ve ateş kabiliyeti yüksek olan Apache 1973'te ortaya çıkmıştır. O tarihlerde Hughes Aircraft tarafından şekillendirilen Apache, ilk uçuşunu 30 Eylül 1975'te gerçekleştirmiştir.

Apache; gece, gündüz ve her türlü hava koşullarında tanksavar ve eskort görevlerini yerine getirebilir. Sahip olduğu gece görüş sensörleri ve seyrüsefer sistemleriyle yerle bir uçuş veya yalama uçuşu [NOE] da yapabilecek niteliktedir. Ayrıca üzerinde bulundurduğu elektronik karşı tedbir sistemleri sayesinde zırhlı düşman hedeflerinin yanı sıra, düşmanın hava savunmasında yer alan radar ve yer konuşlu hava savunma silahları ile de başarıyla savaşabilir.

Helikopterde Martin Maretta üretimi atış kontrol radarı (FCC), veri çoğaltıcı bilgi sistemi (MUX), sembol jeneratörü (SG), entegre kask ve görüntü nişan sistemi (IHADSS), Litton üretimi doppler atalet seyrüsefer elemanı {DASE], Martin Maretta üretimi hedef tespit/tanıma nişangahı, pilot gece görüş sensörü [TADS/PNVS], hava bilgi sistemi [ADS], silah sistemleri ve araç üzerindeki arızaları bulma ve belirleme sistemi [FD/LS], otomatik test cihazı (ATE) bulunmaktadır.

Apache'nin kompozit yapısı araca büyük dayanıklılık verir. Kokpit tabanı ve kenarları, düşük ağırlıklı boron zırh ile kaplanmıştır ve bu 23 mm roketlere ve 12.7 mm yüksek infilaklı ve zırh delici mermilere karşı koruma sağlar.

Apache, her biri 1890 shp (1340W) güç sağlayan 2 adet T700-GE-701Cs motoru ile donatılmıştır. 8 tona yakın olan azami kalkış ağırlığı ile 234 km/s seyir hızıyla 3 saatten fazla havada kalabilir. Apache'nin savaş yarıçapı yaklaşık olarak 150 km'dir. Ancak takılan 870 lt'lik harici yakıt tanklarıyla bu değer yaklaşık olarak 300 km'ye çıkar. Ayrıca helikopter tek motor ile 30 dakika transmisyon yağı olmadan uçabilir

AH-64A Apache, çok alçaktan uçarak hedef bölgeye gelir, hover ile yükselerek ateş eder ve yine alçak uçuşta bölgeyi terk eder. Bu tarz uçuşlar, düşman radarları ve hava savunma sistemlerini atlatmakta önemli rol oynar.