İçeriğe atla

Arkas

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Yunan mitolojisinde, Arkas (Grekçe: Ἀρκάς) sonradan Arkadya kralı olan bir avcıdır. İnsanlara ekmek pişirme, dokuma sanatını öğretmesi ve Arkadya'ya tarımı yayması ile tanınırdı.

Arkas, Zeus ve Callisto'nun oğluydu.[1] Ya Amyclas'ın kızı Laodamia (Leaneira); ya Crocon'un kızı Meganeira;[2] ya nemf Chrysopeleia; ya da Dryad Erato ile evliydi. Azan, Apheidas, Elatus ve Triphylus isimli oğulları ile[3] gayri meşru oğlu Autolaus,[4] geride bıraktığı çocukları arasındadır. Hyperippe [5] ve Diomeneia da dahil olmak üzere en az iki kızı vardı.[6] Arkas'ın diğer oğulları Erymanthus[7] ve Pelasgus idi.[8]

Arkas'ın ailesinin karşılaştırmalı tablosu
İlişki İsimler Kaynaklar
Apollodorus'un Bibliotheka'sı Pausanias'ın Yunanistan Tasviri
Ebeveynler Callisto ve Zeus
Eşler Leanira
Meganira
Chrysopelia
Erato
Laodameia
Bilinmeyen
Çocuklar Elatus
Apheidas
Azan
Triphylus
Pelasgus
Hiperippe
Diomeneia
Erymantus
Autolaus

Callisto, tanrıça Artemis'in maiyetindeki bir peri veya bazı kaynaklara göre Kral Lykaon'un kızıydı. Artemis'ten başka kimseyle olmayacağı için Zeus kurnazca Artemis kılığına girip Callisto'ya tecavüz etti. Birlikteliklerinden doğan çocuğa Arkas adı verildi.[9][10][11]

Hera, kıskançlığından öfkeyle Callisto'yu bir ayıya dönüştürdü. Hera, Callisto'nun oğlu Arkas'a da aynısını ya da daha kötüsünü yapardı fakat Zeus, Arkas'ı Yunanistan'da onun onuruna Arkadya olarak anılacak yere sakladı. Arkas, Pleiades'ten biri olan Maia'nın bakımına verildi.[12] Arkas orada kral Lykaon (Arkas'ın anne tarafından büyükbabası) tarafından düzenlenen saray şölenlerinden birinin olduğu güne kadar güvenlik içinde yaşadı. Arkas, saray şöleninde tanrılara bir kurban olarak yanan sunağın üzerine konuldu. Sonra Lykaon, Zeus'a, "Kendini bu kadar zeki sanıyorsan, oğlunu sağlam ve zarar görmemiş hâle getir" dedi. Zeus öfkelendi ve Arkas'ı kurtardı. Ardından öfkesini Lykaon'a yönlendirerek onu ilk kurt adama dönüştürdü.[13][14]

Böylece Arkas, Arkadya'nın yeni kralı ve ülkenin en büyük avcısı oldu. Bir gün Arkas ormanda ava çıktığında annesine rastladı. Uzun zaman sonra oğlunu görünce, annesi onu kucaklamak için ona doğru yöneldi. Arkas, ayının annesi olduğunu bilmeden onu bir okla öldürmeye yönlendi. Hikâyenin başka bir çeşidinde Arkas, Callisto'yu Zeus'un Lykaion Dağı'ndaki yasak tapınağına girdiği için avlamıştır.[15] Ancak onları gözetleyen Zeus, Arkas'ın Callisto'yu vurmasını engelleyip Arkas'ı bir ayıya dönüştürür. Sonra onları yıldızlara yerleştirir. Bundan böyle, Büyük Ayı ve Küçük Ayı olarak anıldılar. Hera bunu duyunca, o kadar kızdı ki, Tethys'e onları her zaman sabit tutmasını ve böylece takımyıldızların ufukta hiçbir zaman batamayıp suya erişememesini sağlamasını istedi.[16] Arkas'ın kemikleri Arkadya'ya getirildi ve Delfi Kahini'nin talimatıyla Hera'ya adanmış bir sunağın yanına gömüldü.[12]

  1. ^ Hyginus, Fabulae 155
  2. ^ Apollodorus, 3.9.1 22 Ağustos 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  3. ^ Apollodorus, 3.9.1; Pausanias, Graeciae Descriptio 8.4.1-2; 10.9.5
  4. ^ Pausanias, 8.4.2 & 8.25.11
  5. ^ Pausanias, Graeciae Descriptio 5.1.4
  6. ^ Pausanias, Graeciae Descriptio 8.9.9
  7. ^ Pausanias, Graeciae Descriptio 8.24.1
  8. ^ Pausanias, Graeciae Descriptio 2.14.4
  9. ^ Apollodorus, 3.8.2
  10. ^ Pausanias, Description of Greece 8.3.6
  11. ^ Hyginus, Fabulae 176
  12. ^ a b Roman, L., & Roman, M. (2010). Google Kitaplar'da Encyclopedia of Greek and Roman mythology., s. 79,
  13. ^ Ovid, Metamorphoses 2.401 ff
  14. ^ Ovid, Fasti 2.155 ff
  15. ^ Pseudo-Eratosthenes Catast. frag. 1.
  16. ^ Ovid, Metamorphoses 2.496 ff