Allahverdi Bağırov

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Allahverdi Bagirov
Doğum adı Allahverdi
Doğum 22 Nisan 1946(1946-04-22)
Ağdam, Azerbaycan SSC, Sovyetler Birliği
Ölüm 12 Haziran 1992 (46 yaşında)
Ağdam, Azerbaycan
Mezar yeri Ağdam, Azerbaycan
Savaşları/Çatışmaları Karabağ savaşı
Madalyaları National Hero of Azerbaijan.svg

Allahverdi Bagirov ya da tam adıyla Allahverdi Teymur oğlu Bagirov, (d. 22 Nisan 1946 - ö. 12 Haziran 1992), Azeri asker. Karabağ Savaşı'na katkılarından ötürü Azerbaycan hükumetince kendisine Azerbaycan Ulusal Kahramanı ödülü verilmiştir.

Hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

Allahverdi Bagirov 22 Nisan 1946'da Ağdam'da doğdu.[1][2] Küçük yaşlarda spor ile ilgilendi. 1976 yılında futbol kulübü baş antermancısı oldu.[3]

Karabağ Savaşı ve Savaşına Katılımı[değiştir | kaynağı değiştir]

Sovyetler Birliği'nin dağılması'ndan sonra çıkan Azerbaycan ile Ermenistan arasında etnik çatışmalar başladı. Karabağ savaşında çatışmalara girdi. Savaş sırasında Ağdam Halk Cephesi'nin başkanlığına seçildi.[4][5][6]

Ağdam'daki Azerbaycan Silahlı Kuvvetleri askeri birimleri kardeşi Eldar Bagirovun komutası altında 1 Ekim 1991'de kuruldu. Eldar, Bakü'de olan Yüksek Sovyet toplantısından dönerken yaşadığı evin önünde faili meçhul şekilde öldürüldü. Eldar'ın ölümünden sonra Bagirov onun taburuna liderlik etti.

3 Mayıs 1992'de Ermeni gruplar Bagirov'a 8 Mayıs günü Shushani işgal edeceklerini haber verdiler. Bunun üzerine Bagirov bu haberi tüm devlet yetkililerine ulaştırdı. Bu sırada Arazzamin köyünde çatışmalara katıldı.[7]

Hocalı Katliamı[değiştir | kaynağı değiştir]

Hocalı Katliam kurbanlarının cenazelerinin savaş alanından çıkarılması ve Azerbaycanlı esirlerin Ermeni cenazeleri ve esirleri ile takas edilmesini sağladı. Ermeni albayı Vitali Balasyan ile görüşerek üç gün boyunca Hocalı'da esir alınan 1003 Azeri'yi kurtardı. Bagirov'un Balasyan ile yaptığı konuşmalar, askeri oporatör Seyidağa Movsumlu ve Chengiz Mustafayev Khojali tarafından kaydedildi.

12 Haziran 1992'de Bagirov Ağdam'dan geri dönerken içinde bulunduğu araba Nakhchivanikh'de mayınlara çarptı. Olayda Bagirov ve beraberindeki bir kişi hayatını kaybederken diğer 3 kişi sağ kurtuldu. Cenazesi için Bakü'de yer ayrılmıştı, ancak kardeşi Eldar Bagirov'un defin edildiği yere, Ağdam'daki mezarlığa gömüldü. Bagirov için Bakü'deki hazırlanan mezara ise birkaç gün sonra yaşamını yitiren Chengiz Mustafayev defnedildi.

Mirası[değiştir | kaynağı değiştir]

1992'de Matlab Mustafayev onun adına "Toplu Bölüm" yaptı. Ağdam'ın Guzanlı yerleşim yerinin girişinde onun adına bir kabartma konuldu. 12 Haziran 2010'da C. Cabbarlı adına kütüphanede Bagirov anısına tören yapıldı.[8] 31 Mayıs 2012'de Niderland'ın Qorining şehrinde "Noorderlicht" resim galerisinde holland fotoqraf Dirk Yan Visserin "Offsayd. Sürgünde olan futbol" adlı fotografların sergisi ve kitabının tanıtımı oldu ve Allahverdi Bagirov'un hayatından bahs edildi.[9][10][11]

25 Şubat 2014'te Bakü'nün Bineqedi ilinin Bileceri yerleşimindeki Ulusal Kahramanlar Parkı'nda Allahverdi Bagirov'un büstü konuldu.[12][13][14] Aynı yıl Haziran ayında Guzanlı yerleşkesindeki Ağdam Drama Tiyatrosun'da, Allahverdi Bagirov'a adanmış belgesel "Kartal kametli kahraman" filminin sunumu olmuştu.[15] Yazar Agil Abbas'ın verdiği bilgiye göre "Dolu " filmindeki "Komutan" imgesi Allahverdi Bagirov'u atıf yapmaktadır.[16]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "QARABAĞ"A SADİQ YAŞAR HÜSEYNOV 2011-10-02 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Azerice)
  2. ^ Müşfiqin "Qarabağ"dan böyük sevgisi yoxdur 2011-07-11 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Azerice)
  3. ^ Gault, Matt (6 Ağustos 2014). "Qarabag are exiled from their home but could shock the Champions League". The Guardian (İngilizce). 0261-3077. Erişim tarihi: 29 Aralık 2017. 
  4. ^ Ходжалы. Хроника геноцида. 2008-06-08 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Rusça)
  5. ^ Гасан Керимов: "Организаторы и исполнители Ходжалинского геноцида понесут ответ (Rusça)
  6. ^ Xocalı faciəsinə aparan yollar... (Azerice)
  7. ^ Askerov, Vügar (2005). Azərbaycanın Milli Qəhrəmanları (I nəşr) (PDF) (Azerice) (Qapp-poliqraf bas.). Bakü. s. 250. 9 Ocak 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Ocak 2019. 
  8. ^ Qarabağda döyüşən hərbi hissələr, batalyonlar və hərbi dəstələr
  9. ^ 'Offside: Football in Exile', By Dirk-Jan Visser and Arthur Huizinga
  10. ^ Offside: Football in Exile — The Armenia-Azerbaijan Conflict Viewed Through Soccer
  11. ^ Futbol, Karabağ’da da sadece futbol değildir
  12. ^ Milli Qəhrəmanlar
  13. ^ 1003 nəfər Xocalı sakinini əsirlikdən qurtaran Milli Qəhrəmana büst qoyuldu
  14. ^ "1003 nəfər xocalılını xilas edən Milli Qəhrəmana büst qoyuld". oxu.az. oxu.az. 12 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Temmuz 2016. 
  15. ^ Vətən qəhrəman övladlarını unutmur
  16. ^ "«DOLU»dakı komandir kimin obrazıdır?". olaylar.az. olaylar.az. 17 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Haziran 2016.