Abdullah Abdullah

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Abdullah Abdullah
عبدالله عبدالله
Afganistan İcra Kurulu Başkanı
Görevde
Makama geliş
29 Eylül 2014
Başkan Eşref Gani Ahmedzai
Yardımcı Muhammed Muhakik
Yerine geldiği Makam oluşturuldu
Afganistan Dışişleri Bakanı
Görev süresi
2 Ekim 2001 - 20 Nisan 2005
Başkan Hamid Karzai
Yerine geldiği Vekil Ahmed Mütevekkil
Yerine gelen Rangin Dadfar Spanta
Afganistan Ulusal Koalisyonu Lideri
Görevde
Makama geliş
18 Mart 2010
Yerine geldiği Makam oluşturuldu
Kişisel bilgiler
Doğum 5 Eylül 1960 (1960-09-05) (57 yaşında)
Kabil, Afganistan
Partisi Afganistan Ulusal Koalisyonu
Evlilik(ler) Fahriye Abdullah (1993-günümüz)
Bitirdiği okul Kabil Üniversitesi
Dini Şia İslam

Abdullah Abdullah (Darice: عبدالله عبدالله, d. 5 Eylül 1960), Tacik asıllı bir Afgan politikacı ve hekim. Mevcut Afganistan İcra Kurulu Başkanı'dır. Bir danışman olarak Eylül 2001'de öldürülen "Panjşir Aslanı" olarak bilinen Kuzey İttifakı lideri ve komutanı Ahmet Şah Mesud'un yakın arkadaşıydı.[1] Abdullah, Taliban rejiminin yıkılmasından sonra, 2001-2005 yılları arası Afganistan Dışişleri Bakanı olarak görev yaptı.

2009 cumhurbaşkanlığı seçimlerinde bağımsız aday olarak yarıştı ve toplam % 30.5 oy alarak ikinci oldu. Nisan 2014 cumhurbaşkanlığı seçimlerinde aday olarak yeniden seçimde yer aldı.

Gençliği[değiştir | kaynağı değiştir]

Abdullah, Afganistan'da, Kabil'in ikinci Karte Parwan ilçesinde doğdu.[2] Abdullah'a göre, anne ve babasının her ikisi de Kabil'de doğmuştur. Karışık Peştun ve Tacik etnik kökenlidir. Babası, Ghulam Muhyiddîn Han Zmaryalay, Kandahar'da bir Peştundu.[1][3][4] Abdullah'ın yedi kız kardeşi ve iki erkek kardeşi vardır.[5]

Abdullah'ın babası Gulam Muhyiddîn Han, Kral Zahir Şah tarafından bir senatör olarak atandı. Han, Kandahar'da görevi üzerinden terfi ederek yüksek rütbeli devlet memuru oldu. Abdullah, ilk yıllar babasının kadastro yönetici olarak görev yaptığı Panjşir ve Kabil arasında yaşadı.

Bir devlet bakanı olana dek Abdullah'ın sadece tek ismi vardı; sonradan Abdullah Abdullah olarak eklendi.[6]

Eğitimi ve sağlık mesleği[değiştir | kaynağı değiştir]

Abdullah 1976 yılında Naderia Lisesi'nden mezun oldu ve Kabil Üniversitesi Tıp Bölümü'nde oftalmoloji öğrenimine başladı. Buradan mezun oldu ve 1983 yılında tıp diploması aldı.[7]

Abdullah, diplomasını aldıktan sonra, 1986 yılına kadar Kabil'de Noor Göz Enstitüsü'nde göz doktoru olarak görev yaptı. Daha sonra, Afganistan hükümetinin komünist Demokratik Cumhuriyet döneminde toplumsal ve politik huzursuzluk nedeniyle ülkeyi terk etti. Peşaver'de, Pakistan Afgan Mülteciler Syed Cemaleddin Afgani Göz Hastanesi'nde kısa süre çalıştı.

Afganistan'daki Sovyet savaşı[değiştir | kaynağı değiştir]

Abdullah, Eylül 1985 yılında, direniş savaşçılarının ve sivil halkın tedavileri ve sağlık koordinesinde, Panjshir Direniş Cephesi Sağlığı Anabilim Dalı Başkanı oldu. Yakın zamanda Afganistan'daki Sovyet savaşı komutanı yakın bir ortağı ve danışmanı oldu.[8] Afganistan'daki Sovyet birliklerinin çekilmesi ardından, Wall Street Journal gazetesi Ahmed Şah Mesud'u, "Soğuk Savaş'ı kazanan Afgan" olarak anacaktır.[9]

Birleşik Cepheye karşı Taliban Emirliği[değiştir | kaynağı değiştir]

27 Eylül 1996 tarihinde, Taliban, Pakistan askeri desteği ve Suudi Arabistan tarafından mali destek alarak Kabil'de iktidarı ele geçirdi ve Afganistan İslam Emirliği kuruldu.[10] Abdullah, 2001 yılının başlarında Afganistan halkına insani yardım sağlamak için Avrupa Parlamentosu'na hitaben Ahmed Şah Mesud ile Brüksel'e gitti.[11]

Dışişleri bakanlığı[değiştir | kaynağı değiştir]

Ekim 2001'de, Taliban rejimi, Amerikan ve Birleşik Cephe kuvvetleri tarafından yapılan Sonsuz Özgürlük Operasyonunda devrildi. Afganistan Bonn konferansı sonucunda, Abdullah, Aralık 2001'de Geçici Yönetim tarafından Dışişleri Bakanı olarak atandı.

2004 Afganistan devlet başkanlığı seçimleri Geçiş Hükümeti'nde kendi konumunu muhafaza birkaç kişiden biriydi ve bir yıl boyunca Dışişleri Bakanı olarak yeniden atandı. 2005 yılında görevinden istifa etti.[12]

Afganistan Ulusal Koalisyonu[değiştir | kaynağı değiştir]

2009 Afgan Cumhurbaşkanlığı Seçimleri sonrasında, Abdullah, Değişim ve Umut için Koalisyonunu oluşturdu. Bu parti, Hamid Karzai hükümetine karşı gelen demokratik muhalefet hareketini gösterdi.

18 Eylül 2010 tarihindeki parlamento seçimlerinde, Değişim ve Umut için Koalisyon, ana muhalefet partisi olarak, 249 sandalyeden, 90'dan fazla sandalye kazandı.

Aralık 2011 yılında, Abdullah Abdullah liderliğindeki "Afganistan Ulusal Koalisyonu" partisi, onlarca Afgan siyasi partileri tarafından desteklenerek Devlet Başkanı Hamid Karzai'nin hükümetine meydan okudu.

Mesut Vakfı[değiştir | kaynağı değiştir]

Abdullah, Haziran 2006'dan bu yana Mesut Vakfı Genel Sekreteri olmuştur. Mesut Vakfı, Mesut hayatında etkilenen kişiler tarafından kurulan bağımsız, bağlantısız, kar amacı gütmeyen ve politik olmayan bir örgüttür. Özellikle sağlık ve eğitim alanlarında Afgan halkına insani yardım sağlar. Ayrıca kültür, inşaat, tarım ve refah alanlarında programları mevcuttur.

2014 başkanlık adaylığı[değiştir | kaynağı değiştir]

1 Ekim 2013 tarihinde, Abdullah resmen 5 Nisan 2014 tarihinde yapılacak cumhurbaşkanlığı seçimleri için adaylığını açıkladı. Üç aylık krizden sonra Eylül 2014 sonu itibarıyla başbakan olarak atanmıştır ve 13 sene sonra Afganistan'da bu makam tekrar getirildi.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b Cross, Tony (12 August 2009). "Abdullah Abdullah". Radio France Internationale. http://www.rfi.fr/actuen/articles/116/article_4702.asp. Erişim tarihi: 2013-10-23. 
  2. ^ "Dr. Abdullah Abdullah". www.khaama.com. http://www.khaama.com/dr-abdullah-abdullah. Erişim tarihi: 2-13-10-23. "Fifty years ago I was born in the second district of Karte Parwan in Kabul in the same house where I reside today. Both of my parents were born in Kabul, but my father's family comes from Kandahar and my mother's from the Panjshir Valley. I have seven sisters and one brother." 
  3. ^ Farmer, Ben (August 13, 2009). "Afghan election: Hamid Karzai's rival Abdullah Abdullah crosses ethnic divide". The Daily Telegraph (London). http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/asia/afghanistan/6018945/Afghan-election-Hamid-Karzais-rival-Abdullah-Abdullah-crosses-ethnic-divide.html. Erişim tarihi: April 23, 2010. 
  4. ^ "Poll shows Afghan vote headed for second round". Reuters. 2009-08-14. http://www.reuters.com/article/worldNews/idUSTRE57D0SE20090814. Erişim tarihi: 2009-08-15. 
  5. ^ http://www.nca.af/Dr-Abdullah-Abdullah-In-His-Own-Words-f2013124829.html
  6. ^ Dexter Filkins, The Forever War (New York: Vintage Books/Random House, 2009; orig. ed. 2008), p. 66.
  7. ^ "The Transition to Democracy in Afghanistan and the Challenges Ahead". Council on Foreign Relations. October 17, 2002. 17 May 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20090517050256/http://www.cfr.org/publication/5105/transition_to_democracy_in_afghanistan_and_the_challenges_ahead.html?breadcrumb=%2Feducators%2Fmultimedia%3Fgroupby%3D3%26filter%3D2002%26page%3D2. Erişim tarihi: 2009-05-15. 
  8. ^ "Profile: Abdullah Abdullah". BBC News. 22 March 2006. 12 May 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/south_asia/1672882.stm. Erişim tarihi: 2009-05-15. 
  9. ^ "Charlie Rose March 26, 2001". CBS. 2001. 5 Şubat 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20120205110707/http://video.google.com/videoplay?docid=2911290068493351924. 
  10. ^ Coll, Ghost Wars (New York: Penguin, 2005), 14.
  11. ^ "Massoud in the European Parliament 2001". EU media. 2001. 16 Ekim 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20151016043654/https://www.youtube.com/watch?v=t78N6Q5VD60. 
  12. ^ "Afghan President Karzai appoints new cabinet". Pakistan Times. 24 Aralık 2004. 17 Mayıs 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20090517044236/http://pakistantimes.net/2004/12/24/top5.htm. Erişim tarihi: 2009-05-15. 
Parti siyasi görevi
Yeni makam Kuzey İttifakı Lider Yardımcısı
1996-2001
Sonra gelen
Makam kaldırıldı
Afganistan Ulusal Koalisyonu Lideri
2010-günümüz
Görevde
Siyasi görevi
Önce gelen
Vekil Ahmed Mütevekkil
Afganistan Dışişleri Bakanı
2001-2005
Sonra gelen
Rangin Dadfar Spanta
Boş Afganistan İcra Kurulu Başkanı
2014-günümüz
Görevde