Divle
Bu maddedeki bilgilerin doğrulanabilmesi için ek kaynaklar gerekli. (Bu şablonun nasıl ve ne zaman kaldırılması gerektiğini öğrenin) |
Üçharman | |
---|---|
![]() | |
![]() Adıyaman | |
Ülke | ![]() |
İl | Karaman |
İlçe | Ayrancı |
Coğrafi bölge | İç Anadolu Bölgesi |
Nüfus (2012) | |
• Toplam | 273 |
Zaman dilimi | UTC+03.00 (TSİ) |
Resmî site [1] |
Üçharman, Karaman ilinin Ayrancı ilçesine bağlı bir köydür. Eski adının Devle (Değle)[kaynak belirtilmeli] olduğu, sonradan değişikliğe uğrayarak Divle olarak adlandırıldığı kabul edilen köy, 1964 yılında isim değişikliği ile Üçharman adını almıştır. Ayrancı Barajı'nın hemen üst kısmında bir dere yatağı içinde bulunmaktadır. Divle, 20. yüzyıl başında Ayrancı'nın bir mesken olarak ortaya çıkıp ilçe olmasına değin bir kaza idi. Civar köylerin çoğunun halkı, mesela Çatköyü, buradandır.
Coğrafya
İlçeye 15 km. uzaklıkta olan köy, Torosların kuzey yamaçlarında yer alan, kuzeyi ve güneyi sarp kayalıklarla çevrili bir vadi içerisinde dağınık bir şekilde kurulmuş olup, doğusunda Kıraman, kuzeybatısında Ayrancı, kuzeyinde Ağızboğaz ve güneyinde Çat köyü ile çevrilidir. Yağmur ve kar suları ile beslenerek Ayrancı barajına dökülen dere vadi boyunca uzanır. Bu dere boyundaki arazilerin tarım ve bahçeciliğe uygunluğu nedeniyle köyün vadi boyunca dağınık olarak kurulduğu söylenir.
Tarihçe
Köyün hemen yanında yükselen kayalar içerisine oyulmuş ünlü Divle kalesi bulunmaktadır. Bir apartman gibi çok katlı mağaralar şeklinde bir toplu yerleşim yeridir. Mağaralar içinde dar ve küçük kapılarla birbirine bağlanan odalar ve geniş salonlar yer almaktadır. Dışarıdan bakıldığında ise irili ufaklı oyuklar, pencereler göze çarpmaktadır. Köylüler tarafından, kalenin su ihtiyacını karşılamak için dereye doğru inilen gizli bir tünel olduğu fakat bu tünelin zamanla kapandığı söylenmektedir.
İbrahim Hakkı Konyalı, kalenin oluşmasında Etilerin,Romalıların, Bizanslıların, Ermenilerin, Selçukluların, Karamanoğullarının ve Osmanlıların emek harcadıklarını belirtmektedir. Kalenin Romalılar, özellikle de Bizanslılar tarafından faal olarak kullanıldığını söylemek mümkündür. Konya yöresine ait çeşitli salnamelerde kalenin faal olarak kullanıldığı belirtilmektedir.[kaynak belirtilmeli]
Divle’den Torosları aşarak Çukurova’ya inmek mümkün olduğundan, Haçlılar zamanında da önemli bir merkez ve uğrak yeri olmuştur. Divle özellikle Karamanoğulları döneminde çok önemli bir merkez olmuştur. Karamanoğlu Fahr-üd Din Ahmet Bey’in burada yazları konaklamak amacıyla saray yaptırdığı söylenmektedir.[kaynak belirtilmeli] Köyde Karamanoğulları devrine ait olduğu anlaşılan fakat kitabesi bulunmayan 52 metre uzunluğunda ve 4 metre genişliğindeki köprü, derenin iki tarafını birleştirmekte ve günümüzde de kullanılmaktadır.
Osmanlı imparatorluğu zamanında da stratejik önemini koruyan Divle, devamlı olarak iskan edilmiş ve Divle Sancağı önemli bir merkez olmuştur. Karamanoğulları ve Osmanlılar döneminde bugünkü Ayrancı ve çevresi Divle’nin çiftliği olarak kullanılmıştır. Divle nahiyesinin 12 köyü olduğu ve nahiye müdürünün Pertev Efendi, katibinin ise İbrahim Efendi olduğu Konya salnamelerinden anlaşılmaktadır.
Çiftlik olarak kullanılan yerlerin uzaklığı nedeniyle gidip gelmekte zorlanan halkın çiftlik olarak kullandıkları yerlere yerleşip yeni köyler kurmaları ile nüfusu azalan Divle nahiyelikten köy haline gelmiştir. Yörede Divle halkı tarafından kurulan köyler şunlardır; Ambar, Saray, Hüyükburun, Dokuzyol, Böğecik, Karaağaç, Kale, Kavuklar, Ulu Mahalle, Ağızboğaz, Çat köyü ve kısmen Koraşlar.
Şikârî'nin Karamannâme'sinde, Divle'de Karamanoğulları'ndan Fahreddin Bey'in bir yazlık sarayının olduğu geçmektedir[1].
Nüfus
Yıllara göre köy nüfus verileri | |
---|---|
2012 | 273 |
2000 | 411 |
1990 | 595 |
Kaynakça
- ^ Şikârî, Karamannâme: Zamanın Kahramanı Karamanîler'in Tarihi, haz. Metin Sözen - Necdet Sakaoğlu, İstanbul 2005, s.139.