Şablon:Enflasyon

Şablon belgelemesi[gör] [değiştir] [geçmiş] [temizle]

Bu şablon şu Lua modülünü kullanıyor:

Modül:Matematik

Bu şablon ikidilli kullanıma uygundur.
Başka bir projede üretilen bu şablon, Türkçe Vikipedi'ye uyarlanması sırasında Türkçeleştirilmiş ancak özgün İngilizce parametreleri de korunmuştur. Bu nedenle hem İngilizce hem de Türkçe parametreler kullanılabilir. Şablonun özgün sürümü şuradan görülebilir.

Bu şablon temel ihtiyaç maddeleri, işçi ücretleri, bireysel hizmet ödemeleri (doktor masrafları, tren biletleri vb.) gibi tüketici fiyat endeksi bazlı miktarların hesabını yapar. Büyük sermaye giderlerini, hükûmet giderlerini veya zenginlerin kişisel servetlerini ve harcamalarını değerlemek için sırasıyla Amerika Birleşik Devletleri ve Birleşik Krallık için gayrisafi yurt içi hasıla (GSYİH) temelinde enflasyon hesaplayan US-GDP veya UK-GDP endeksleri kullanılmalıdır.

Bu şablonu kullanırken hesaplanan değerin "2026 itibarıyla", "2025 itibarıyla" ya da "yakın tarihlerde" geçerli olduğunu yani "güncel" olduğunu varsaymayın.. VP:GERÇEKZAMAN gereğince bu şablon kullanılarak yapılan açıklamalarda ya bitiştarihi belirtilmeli ya da |fmt=eş veya {{enflasyon/yıl}} kullanılarak bu şablonun enflasyonu hesapladığı son yıl otomatik olarak gösterilmelidir. {{GÜNCELYIL}} kullanılmamalıdır.

Bu şablona asla yerine koyma yöntemi uygulanmamalıdır.

{{Enflasyon}}, çeşitli enflasyon endeks veri setlerine dayanarak enflasyonu hesaplar. Şablon, enflasyon endeksi için bir tanımlama kodu (genellikle ülke kodu), özgün miktar, özgün başlangıçyılı ve bitişyılı için eğer belirtilirse belirli bir yılı aksi takdirde varsayılan olarak tanımlı en son yılı^[1] kullanarak özgün yıl ile referans yıl arasındaki ekonomik değişiklikleri baz alır, buna göre de eşdeğer fiyatı hesaplar. Örneğin, Türkiye'nin enflasyon hesaplaması için {{Enflasyon/TR/veri}} alt şablonunda bulunan Türkiye enflasyon tablosu çağrılır.

Bu şablonla bir itibari para biriminin belirli zaman dilimleri arasındaki değerlemesini hesaplamak kolaylaştığı gibi mevcut en son enflasyon verilerine dayalı olarak tek elden güncelleme yapılmasını sağlar. Alt şablonlardaki enflasyon verileri her güncellendiğinde (muhtemelen yıllık olarak) bu şablonun kullanıldığı tüm maddelerde görüntülenen miktarlar da buna göre güncellenir.

ABD para birimi (ABD GSYİH'sinden farklı) için, örneğin "{{USDGY|6.66|1899}}" ifadesini "(2024 eşdeğeri $2.52 milyon)" ifadesine dönüştüren basitleştirilmiş {{USDGY}} şablonu bulunmaktadır.

Kullanımı

{{enflasyon|endeks|miktar|başlangıçyılı}}
{{enflasyon|endeks|miktar|başlangıçyılı|bitişyılı}}
{{enflasyon|endeks|miktar|başlangıçyılı|y=ondalık|fmt=v}}
{{enflasyon|endeks|miktar|başlangıçyılı|y=ondalık|fmt=eş}}
{{enflasyon|endeks|miktar|başlangıçyılı|y=ondalık|fmt=eş|parsim=X}}

endeksleri ve mevcut veri dönemleri ile birlikte desteklenen ülkeler:

`endeks`	Ülke	En eski `başlangıçyılı`	En yeni `bitişyılı`
AT	Avusturya^[2]	1440	2018
TR	Türkiye^[3]	1585	2024
UK	Birleşik Krallık^[4]	1209	2023
UK-GDP	Birleşik Krallık GSYİH deflatörü^[5]	1700	2023
US	ABD^[6]	1634	2024
US-GDP	ABD GSYİH deflatörü^[7]	1790	2023

Parametreler

|endeks= (parametre 1, zorunlu), mevcut enflasyon endekslerinden birine ait endeks kodu.
|miktar= (parametre 2, zorunlu), enflasyon hesaplamasının dayandırılacağı baz fiyat veya miktar. Virgüller dikkate alınmayacaktır ancak para birimi simgesi içermemelidir.
|başlangıçyılı= (parametre 3, zorunlu), enflasyon hesaplamasının temel alınacağı özgün yıl. Seçilen enflasyon endeksinde mevcut bir yıl olmalıdır. Buna istisna olarak, cari yıl belirtilmiş ve bitişyılı belirtilmemişse şablon miktarı değiştirmeden çıktı verir çünkü enflasyonun sıfır olduğu varsayılabilir.
|bitişyılı= (parametre 4, isteğe bağlı), enflasyonun hesaplanacağı referans yıl. başlangıçyılından daha sonra (yeni) olmalı ancak seçilen enflasyon endeksinde mevcut güncel (en son) yıldan daha yeni olmamalıdır. Bu kural atlanırsa varsayılan olarak şablona tanımlı güncel yıl kullanılır.
|y=sayı miktarın yuvarlanması gereken basamakları belirler. Negatif bir değer üst basamağa yuvarlarken pozitif değer ise sondaki sıfırları da içeren kesirli basamaklar oluşturur. Varsayılan değer 0'dır yani kuruş içermez.
|fmt=v hesaplanan miktara binler basamağını ayıran virgül ekleyecektir.
|fmt=eş parantez içerisinde "bitişyılı eşdeğeri parsimmiktar" bilgisini göstermeyi sağlar. Binler basamağı virgüllerle ayrılır.
- |parsim= gösterilecek para birimi simgesini ayarlar. Yalnızca |fmt=eş ile birlikte kullanıldığında çalışır. Gelişmiş sembol biçimleri kullanılabilir ancak yalnızca hesaplanan değerin önüne eklenebilir. Varsayılan değer olarak $ ayarlanmıştır.
- |özg=evet özgün miktarı da para birimi simgesi ile birlikte gösterir.

Örnekler

Y {{enflasyon|US|595|1982}} → 1939
Y {{enflasyon|US|595|1982|fmt=eş}} → 2024 eşdeğeriyle $1.939
Y {{enflasyon|US|800|1942|fmt=eş|y=-3}} → 2024 eşdeğeriyle $15.000
Y {{enflasyon|US|100|2010|2012|fmt=eş|y=2}} → 2012 eşdeğeriyle $105,28
Y ABD$595 ({{enflasyon|US|595|1982|fmt=eş}}) → ABD$595 (2024 eşdeğeriyle $1.939)
Y ABD$595 ({{enflasyon|US|595|1982|fmt=eş|parsim=[[Amerikan doları|ABD$]]}}) → ABD$595 (2024 eşdeğeriyle ABD$1.939)
Y {{enflasyon|UK|1|1209|fmt=eş|parsim=£}} → 2023 eşdeğeriyle £1.780
Y ${{enflasyon|US|100|2026}} in {{enflasyon/yıl|US}} → 2024 eşdeğeriyle $100
Y {{enflasyon|UK|100|1982|fmt=eş|özg=yes|parsim=£}} → £100 (2023 eşdeğeriyle £446)

Şablonu, hata iletisi almadan da yanlış şekillerde kullanmak mümkün olduğundan lütfen şablon açıklamasının başındaki uyarıları ve şablonun uygun kullanımlarını okuyun:

{{enflasyon|UK|10|1971|fmt=eş}} → 2023 eşdeğeriyle $179 (|parsim= parametresini kullanmamak varsayılan olarak $ sembolünü gösterecektir ancak bu şekilde İngiliz para birimi için yanlış para birimi simgesi gösterilir.)
Y {{enflasyon|UK|10|1971|fmt=eş|parsim=£}} → 2023 eşdeğeriyle £179
$595 (günümüzde ${{enflasyon|US|595|1982|fmt=v}}) → $595 (günümüzde $1.939) (Yanıltıcı zaman referansı)
$595 ({{GÜNCELYIL}} eşdeğeriyle ${{enflasyon|US|595|1982|fmt=v}}) → $595 (2026 eşdeğeriyle $1.939) (Yanıltıcı zaman referansı)
$100 (enflasyon değerlemesiyle ${{enflasyon|US|595|1982|fmt=v}}) → $100 (enflasyon değerlemesiyle $1.939) (Yanıltıcı zaman referansı)
Y $595 ({{enflasyon|US|595|1982|fmt=eş}}) → $595 (2024 eşdeğeriyle $1.939)
Y $595 ({{enflasyon/yıl|US}} eşdeğeriyle ${{enflasyon|US|595|1982|fmt=v}}) → $595 (2024 eşdeğeriyle $1.939)
1975 yılında $1 milyar servet biriktiren Ali Veli'nin net serveti {{enflasyon/yıl|US}} yılında ${{enflasyon|US|1|1975|fmt=v}} milyar sınırını geçti. → 1975 yılında $1 milyar servet biriktiren Ali Veli'nin net serveti 2024 yılında $6 milyar sınırını geçti. (TFE zenginlerin kişisel serveti için değildir, bunun yerine GSYİH deflatörü kullanılmalı.)
Y 1975 yılında $1 milyar servet biriktiren Ali Veli'nin net serveti {{enflasyon/yıl|US-GDP}} yılında ${{enflasyon|US-GDP|1|1975|fmt=v}} milyar sınırını geçti. → 1975 yılında $1 milyar servet biriktiren Ali Veli'nin net serveti 2023 yılında $4 milyar sınırını geçti.

Geçersiz parametreler kullanılması veya zorunlu parametrelerin atlanması hata iletisinin görüntülenmesine ve ilgili maddenin hatalı enflasyon şablonu kullanılan sayfalar kategorisinde listelenmesine neden olacaktır:

{{enflasyon}} → {{Enflasyon}} kullanım hatası: |endeks= (parametre 1), |miktar= (parametre 2) ve |başlangıçyılı= (parametre 3) belirtilmeli.
{{enflasyon|abc}} → {{Enflasyon}} kullanım hatası: |miktar= (parametre 2) ve |başlangıçyılı= (parametre 3) belirtilmeli.
{{enflasyon|abc|€100|1980}} → {{Enflasyon}} kullanım hatası: |endeks=abc (parametre 1) tanımlanmamış bir endeks.

İpuçları ve püf noktaları

Para birimi dönüşümü

Çoğu veri kümesi para biriminden bağımsızdır yani farklı para birimleri arasında (veya para birimi yeniden değerlemeleri için) dönüşüm yapmazlar. Dolayısıyla, 1960 yılının 1.000,00 Avusturya şilininin bugünkü eşdeğerini öğrenmek için {{enflasyon|AT|1000|1960|y=2}} değerini girmek euro değil şilin cinsinden (655014) sonuç verecektir.

Ondalık olmayan girdiler

Şablon £sd gibi ondalık olmayan girdileri kabul etmez, bunların önceden ondalık hale getirilmesi gerekir. Örneğin, 1950 yılının üç şilin altı penisinin (3s 6d) 2018 yılındaki sterlin eşdeğerinin ne kadar olduğunu öğrenmek için uygun ondalık değere (bu durumda £0,175) dönüştürülmelidir:

Y {{enflasyon|UK|0.175|1950|2018}} → 5890

Geliştiriciler için bilgiler

Enflasyon serisi aşağıdaki şablonlardan oluşur:

Şablon:Enflasyon/endeks
Şablon:Enflasyon/endeks/veri
Şablon:Enflasyon/endeks/başlangıçyılı
Şablon:Enflasyon/belge/endeks (Bu bilgi, Enflasyon/ad/veri altında görüntülenir ve özgün veri kaynağına atıfta bulunması gerekir)

Değişiklik gerektirenler:

Güncel alt sayfalar:

'Şablon' ve 'Şablon tartışma' ad alanlarındaki 'enflasyon' önekine sahip sayfalar:

Şablon:

enflasyon

Şablon tartışma:

enflasyon

Faydalı kaynaklar

Uluslararası Ödemeler Bankası: 50'den fazla ülkeye ait uzun vadeli verilere sahiptir ve düzenli olarak güncellenmektedir.
Küresel Fiyat ve Gelir Geçmişi Grubu: Kısmen yukarıdaki kaynaktaki bilgileri içerse de dünyanın birçok bölgesinden 1950'lerden önceki döneme ait çok sayıda veriye de sahiptir.
Tarihsel Fiyatlar ve Ücretler (HPW): Veri dosyaları: 20. yüzyılın başlarına kadar uzanan ve 2007'de sona eren, çok sayıda ülkeye ait verileri içeren; 1800-2000 enflasyonunu ve çeşitli diğer çok uzun vadeli veri dosyalarını içeren bilgi bankası.

Ayrıca bakınız

Kaynakça

^ En son yıl her ülke için veri setinin ne zaman güncellendiğine bağlıdır. Bazı ülkelerin verileri 31 Aralık 2025 tarihine, bazıları yaklaşık Haziran-Temmuz 2025 dönemine, bazıları ise 31 Aralık 2024 tarihine kadar enflasyon verileri sağlar.
^ 1440 to 1799: Robert C. Allen, Prices and Wages in Vienna, 1439-1913 1800 to 2018: Gerald Hubmann & Clemens Jobst & Michaela Maier, 2020. A new long-run consumer price index for Austria (1800–2018), Monetary Policy & the Economy, Oesterreichische Nationalbank, issue Q3/20, pages 61-88.
^ 1585 to 1938: Hakan Berument and Asli Gunay 1 (2007) Inflation Dynamics and its Sources in the Ottoman Empire: 1586–1913, International Review of Applied Economics, 21:2, 207-245, 1939 to 2021: Bank for International Settlements, Consumer prices
^ UK Retail Price Index inflation figures are based on data from Clark, Gregory (2017). "The Annual RPI and Average Earnings for Britain, 1209 to Present (New Series)". MeasuringWorth. Erişim tarihi: May 7, 2024.
^ United Kingdom Gross Domestic Product deflator figures follow the MeasuringWorth "consistent series" supplied in Thomas, Ryland; Williamson, Samuel H. (2024). "What Was the U.K. GDP Then?". MeasuringWorth. Erişim tarihi: July 15, 2024.
^ 1634–1699: McCusker, J. J. (1997). How Much Is That in Real Money? A Historical Price Index for Use as a Deflator of Money Values in the Economy of the United States: Addenda et Corrigenda (PDF). American Antiquarian Society. 1700–1799: McCusker, J. J. (1992). How Much Is That in Real Money? A Historical Price Index for Use as a Deflator of Money Values in the Economy of the United States (PDF). American Antiquarian Society. 1800–present: Federal Reserve Bank of Minneapolis. "Consumer Price Index (estimate) 1800–". Erişim tarihi: February 29, 2024.
^ Johnston, Louis; Williamson, Samuel H. (2023). "What Was the U.S. GDP Then?". MeasuringWorth. Erişim tarihi: November 30, 2023. United States Gross Domestic Product deflator figures follow the MeasuringWorth series.

Yukarıdaki belgeleme içeriği Şablon:Enflasyon/belge sayfasından yansıtılmaktadır.
Kullanıcılar denemelerini bu şablonun deneme tahtası ve test senaryosu sayfalarında yapabilirler.
Lütfen kategorileri /belge alt sayfasına ekleyin. Bu şablon ile ilgili alt sayfalar için buraya tıklayınız.

[1] En son yıl her ülke için veri setinin ne zaman güncellendiğine bağlıdır. Bazı ülkelerin verileri 31 Aralık 2025 tarihine, bazıları yaklaşık Haziran-Temmuz 2025 dönemine, bazıları ise 31 Aralık 2024 tarihine kadar enflasyon verileri sağlar.

[enflasyon-AT-2] 1440 to 1799: Robert C. Allen, Prices and Wages in Vienna, 1439-1913 1800 to 2018: Gerald Hubmann & Clemens Jobst & Michaela Maier, 2020. A new long-run consumer price index for Austria (1800–2018), Monetary Policy & the Economy, Oesterreichische Nationalbank, issue Q3/20, pages 61-88.

[enflasyon-TR-3] 1585 to 1938: Hakan Berument and Asli Gunay 1 (2007) Inflation Dynamics and its Sources in the Ottoman Empire: 1586–1913, International Review of Applied Economics, 21:2, 207-245, 1939 to 2021: Bank for International Settlements, Consumer prices

[enflasyon-UK-4] UK Retail Price Index inflation figures are based on data from Clark, Gregory (2017). "The Annual RPI and Average Earnings for Britain, 1209 to Present (New Series)". MeasuringWorth. Erişim tarihi: May 7, 2024.

[enflasyon-UKGDP-5] United Kingdom Gross Domestic Product deflator figures follow the MeasuringWorth "consistent series" supplied in Thomas, Ryland; Williamson, Samuel H. (2024). "What Was the U.K. GDP Then?". MeasuringWorth. Erişim tarihi: July 15, 2024.

[enflasyon-US-6] 1634–1699: McCusker, J. J. (1997). How Much Is That in Real Money? A Historical Price Index for Use as a Deflator of Money Values in the Economy of the United States: Addenda et Corrigenda (PDF). American Antiquarian Society. 1700–1799: McCusker, J. J. (1992). How Much Is That in Real Money? A Historical Price Index for Use as a Deflator of Money Values in the Economy of the United States (PDF). American Antiquarian Society. 1800–present: Federal Reserve Bank of Minneapolis. "Consumer Price Index (estimate) 1800–". Erişim tarihi: February 29, 2024.

[enflasyon-USGDP-7] Johnston, Louis; Williamson, Samuel H. (2023). "What Was the U.S. GDP Then?". MeasuringWorth. Erişim tarihi: November 30, 2023. United States Gross Domestic Product deflator figures follow the MeasuringWorth series.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]